گوتاری مەسرور بارزانی لە ساڵیادی کۆمەڵکوژیی ئێزدییەکان

ئەمڕۆ دووشەممە 3ـی ئابی 2026، بە ئامادەبوونی مەسرور بارزانی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، رێورەسمێکی تایبەت بە دوازدەیەمین ساڵیادی جێنۆسایدی ئێزیدی و کۆمەڵکوژیی شنگال بەڕێوەدەچێت.

لە 12یەمین ساڵیادی جینۆسایدی خوشک و برا ئێزدییەکان لەسەر دەستی تیرۆریستانی داعش، مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە ئامادەبوونی کەسایەتییە ئاینی و کۆمەڵایەتییەکان و دیپلۆماتکارانی بیانی گوتارێکی پێشکەش کرد و تێیدا تیشکی خستە سەر هەوڵەکانی ڕزگارکردنی بێسەروشوێنکراوان و ئاساییکردنی رەوشی شنگال.

سەرۆکی حکوومەت ئاماژەی بەوە دا، لە دوای روودانی ئەو تاوانە گەورەیە، سەرۆک بارزانی بەڵێنی دا کە شنگال ئازاد بکرێت و تۆڵە لە تیرۆریستان بکرێتەوە،  روونیشی کردەوە، 100 رۆژ دوای ئەو بەڵێنە، لە خزمەت جەنابی سەرۆکدا گەیشتنە سەر لوتکەی چیای شنگال و ناوچەکە لە دەستی تاوانبارانی داعش رزگار کرا، ئەمەش بە قوربانیدان و خوێنی سەدان پێشمەرگە هاتە دی لە پێناو پاراستنی کەرامەت و شەرەفی خوشک و برا ئێزدییەکان.

پەیوەست بە ئاماری رزگارکراوان و دۆخی ئاوارەکان، مەسرور بارزانی رایگەیان، تاوەکو ئێستا زیاتر لە 3500 خوشکی ئێزدی لە دەستی تاوانبارانی داعش رزگار کراون، بەڵام زیاتر لە 2700 کەسی دیکە هێشتا بێسەروشوێنن و هەوڵەکان بۆ دۆزینەوەیان بەردەوامن. هەروەها ئاماژەی بەوەش کرد،  تاوەکو ئێستا زیاتر لە 20 هەزار خێزانی ئاوارەی ئێزدی لە کەمپەکاندا دەژین و پێویستیان بە ئاوەدانکردنەوەی ناوچەکانیان و گەڕانەوەی ئارام هەیە.

سەرۆکوەزیران داوای لە حکوومەتی فیدراڵیی عێراق کرد، هاوکار بێت لە جێبەجێکردنی رێککەوتنی شنگال، بۆ ئەوەی رەوشی ئەمنی و ئیداریی ناوچەکە ئاسایی ببێتەوە و خەڵکی شنگال بە سەربەرزی بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان و قەرەبووی زیانەکانیان بکرێتەوە. لە هەمان کاتدا داوای لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کرد هاوکار بن لە دامەزراندنی دادگایەکی تایبەت بۆ دادگاییکردنی تاوانبارانی داعش تاوەکو بگەنە سزای رەوای خۆیان.

مەسرور بارزانی جەختی لەسەر بەردەوامیی پشتیوانییەکانی حکوومەتی هەرێم بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی، دەروونی و زەمالەی خوێندن بۆ رزگاربووان کردەوە و دووپاتی کردەوە کە تیرۆر دژی مرۆڤایەتییە و نە دین دەناسێت و نە نەتەوە، تەنیا بە دادپەروەری و رێزگرتن لە مافی تەواوی پێکهاتەکان دەتوانرێت رێگری لە سەرهەڵدانەوەی توندوتیژی لە عێراقدا بکرێت.

دەقی گوتارەکەی سەرۆکوەزیران مەسرور بارزانی

بە ناوی خودای گەورە و میهرەبان

ئامادەبووانی بەرێز و قەدرگران
هەمووتان بەخێر بێن، سەر سەر و سەر چاوان.

سوپاسی ئامادەبوونی گرنگتان دەکەم، سوپاسی ئامادەبوونی میر حازم تەحسین بەگ، جەنابی بابە شێخ، جەنابی پاتریارک، نوێنەری بەرێز عەلی زەیدی، جەنابی دکتۆر فوئاد، کونسوڵەکان و هەموو ئامادەبووانی بەرێز دەکەم بەم بۆنەیەوە.

ئەمڕۆ ئێمە یادی 12 ساڵەی جینۆسایدی خوشک و برا ئێزدییەکانمان دەکەینەوە، کە لەسەر دەستی تیرۆریستانی داعش گەورەترین تاوان دژ بە خوشک و برا ئێزدییەکانمان ئەنجام درا. تاوانێک کە ویژدانی هەموو مرۆڤێکی هەژاند، نەک تەنیا لە کوردستان بەڵکو لە دەرەوەی کوردستان و لە هەموو جیهاندا.

لەو رۆژەی ئەم تاوانە ئەنجام درا، جەنابی سەرۆک بارزانی بەڵێنی دا کە دەبێت تۆڵەی ئەم تاوانە بکەینەوە و دەبێت شنگال جارێکی تر لە دەستی ئەم تیرۆریست و غەدارانە ئازاد بکەینەوە.

100 رۆژ دوای ئەو بەڵێنە، من لە خزمەتی جەنابی سەرۆکدا بووم، گەیشتینە سەر لوتکەی چیای شنگال، و چیای شنگال و شنگال و هەموو ناوچەکە لە دەستی ئەو تاوانبارانە رزگار کران. بە سەدان پێشمەرگە خوێنی خۆیان بەخشی و بوونە قوربانی. من شایەتحاڵی قوربانیدانی ئەو پێشمەرگانە بووم بۆ ئەوەی شەڕەف و کەرامەتی خوشک و برا ئێزدییەکانمان بپارێزرێت و ئەم تۆڵەیە لە دوژمن و تیرۆریستان بکرێتەوە.

بە سەربەرزییەوە ئێمە لە خزمەت جەنابی سەرۆکدا گەیشتینە شنگال و ئەم ناوچەیە بە شێوەیەکی گشتی رزگار کرا، بەڵام ئەم تاوانە لەبیر ناکرێت. بە هەزاران خوشک و برای ئێزدیمان بوونە قوربانیی ئەم جینۆسایدە، زۆریان دەستگیر و دیل کران، زۆریان کۆمەڵکوژ کران.

لەو رۆژەوە تاوەکو ئەمڕۆ، کابینەی حکوومەت بە بەردەوامی لە بەدواداچووندا بووە بۆ ئەوەی بگەڕێت بۆ دۆزینەوەی ئەو قوربانییانە، تاوەکو ئێستا زیاتر لە 3500 خوشکی ئێزدیمان دۆزراونەتەوە و لە دەستی ئەو تاوانبارانە رزگار کراون، بەڵام زیاتر لە 2700 کەسیش هێشتا ماونەتەوە و نەدۆزراونەتەوە، هیوامان وایە هەر کەسێک بیوێت هاوکاریمان بکات، پێکەوە بتوانین بیاندۆزینەوە و رزگاریان بکەین.

جێی خۆیەتی سوپاسی هاوپەیمانان بکەم و بڵێم بۆ ئەو هاوکاری و پشتیوانییەی پێشکەشیان کردین لە تێکشکاندنی تیرۆریستانی داعشدا، و هاوکاریکردنمان بۆ ئەوەی زیاتر خزمەتی خوشک و برا ئێزدییە ئاوارەکانمان بکەین کە شوێنی خۆیان جێهێشت و هاتنە کوردستان، و زۆریشیان لە دەرەوەی هەرێم چوونە وڵاتانی تری ئەوروپا. هەموویان دەرگای خۆیان بۆ ئەم خوشک و برایانە کردەوە. هیچ شوێنێک ناگاتە ماڵ و خاکی مرۆڤ، بەڵام جێی خۆیەتی سوپاسی هەموو ئەو دەوڵەتانە بکەم کە هاوکارییان کردین، سوپاسی هەموو رێکخراوە ناحکوومییەکان بکەم کە هاوکارییان کردین و بە تایبەتی سوپاسی خەڵکی کوردستان دەکەم کە هەموویان دەرگای خۆیان بۆ ئەم خوشک و برایانە واڵا کرد.

بەداخەوە هێشتا زیاتر لە 20 هەزار خێزانی ئاوارەی ئێزدی لە کەمپەکاندا دەژین. هەرچەندە ئەمڕۆ لە وڵاتی خۆیاندا ئاوارەن، بەڵام کاتێک مرۆڤ لەسەر مال و حاڵی خۆی نەبێت بەدڵنیاییەوە ژیانی زەحمەتتر دەبێت. هیوامان وایە رۆژێک بتوانین ئەمانە بە سەربەرزییەوە بگەڕێنینەوە بۆ شوێنی خۆیان، بۆ شنگال، بۆ هەموو ئەو گوند و ناوچەیەی کە ناچار بوون کۆچی لێ بکەن.

ئێمە سوپاسی دەسەڵاتدارانی حکوومەتی عێراقیش دەکەین بۆ هاوکارییان لە دۆزینەوەی گۆڕە بەکۆمەڵەکان و هاوکاریکردنیان لەگەڵ حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ گواستنەوەی رووفاتی قوربانییان بۆ شوێنی خۆیان. بەڵام ئێمە هێشتا داواکاریمان هەیە؛ داواکارییەکانمان ئەوەن هاوکار بن، حکوومەتی فیدراڵی هاوکار بێت بۆ ئەوەی وەزعی شنگال جارێکی تر ئاسایی ببێتەوە، خەڵکی شنگال بگەڕێنەوە شوێنی خۆیان بە سەربەرزی، و ئاسایش و بەڕێوەبردنی ئیدارەی شنگالیش بگەڕێتەوە بۆ خەڵکی شنگال.

ئێمە ئەم داوایەمان لە حکوومەتی فیدراڵی هەیە و حکوومەتی هەرێمیش بەردەوام دەبێت بۆ ئەوەی جارێکی تر هەم شنگال و هەم دەوروبەری شنگال ئاوەدان ببنەوە. ئێمە زۆر هەوڵمان دا لە کاتی خۆیدا لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان بە تایبەتی لەگەڵ یونیتاد (UNITAD) کە دادگایەکی تایبەت بە تاوانەکانی داعش دروست بکرێت بۆ دادگاییکردنی ئەو کەسانەی ئەم تاوانەیان دژ بە خوشک و برا ئێزدییەکانمان ئەنجام داوە، بەڵام بەداخەوە حکوومەتی پێشوو هاوکار نەبوو. هیوامان وایە رۆژێک ئەم دادگایە دابمەزرێت و هەر کەسێک دەستی لە تاواندا هەبووبێت بگاتە سزای خۆی.

داواکاریمان لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی ئەوەیە هاوکار بن تا ئەو شوێنەی بگوێجێت بۆ کەمکردنەوەی ئازار و ئێشەکانی قوربانییانی دەستی تیرۆر، بە تایبەتی خوشک و برا ئێزدییەکانمان. ئەوەی لە دەستمان هات بێت کردوومانە و بەردەوامیش دەبین، بە تایبەتی بۆ ئەو خوشک و برایانەی رزگار کراون؛ بۆ ئەو خوشکانەی دۆزراونەتەوە و رزگار کراون، لەسەر ناوی حکوومەتی هەرێم بنکەیەکی چارەسەریمان بۆ تەرخان کردوون بە شێوەیەک ئازارەکانیان کەم بکرێتەوە، هەرچەندە ئەمە هیچ نییە لە بەرامبەر ئەو هەموو زەرەر و غەدر و زوڵمەی لێیان کراوە، بەڵام تا لە دەستمان بێت ئێمە ئامادەین و بەردەوام دەبین.

ئەو قوتابییانەی لە زانکۆ ویستوویانە بەردەوام بن لە خوێندن، ئێمە زەمالەی خوێندنام بۆ دابین کردوون و پێمان داون، و زۆریان زانکۆیان تەواو کردووە و شوێنیان دیارە ئێستا.

جارێکی تر دەڵێم: دەبێت هەموومان پێکەوە کارێک بکەین ئەم تاوانە دووبارە نەبێتەوە؛ نە دژ بە خوشک و برا ئێزدییەکانمان، نە دژ بە خوشک و برا کریستیانەکانمان، نە دژ بە خوشک و برا موسڵمانەکانمان. تیرۆر نە دین دەناسێت، نە نەتەوە دەناسێت؛ تیرۆر دژی مرۆڤایەتییە. بۆیە هاوکاری و پشتیوانیی هەمووان پێویستە تا پێکەوە کار بکەین جارێکی تر تیرۆر لە عێراقدا سەرهەڵنەداتەوە. یەکێک لە رێگەکانی رێگریکردن لە سەرهەڵدانی تیرۆر ئەوەیە دادپەروەری هەبێت، یەکسانی هەبێت، و رێز لە مافی هەموو ئاین و نەتەوەیەک بگیڕێت.

ئێمە وەک حکوومەتی هەرێم بەردەوام دەبین بە هاوکاریی هەموو دۆستەکانمان، و بە تایبەتی لەسەر ئاستی حکوومەتی فیدراڵیش، بۆ ئەوەی جارێکی تر توندوتیژی نەگەڕێتەوە بۆ ئەم وڵاتە. گەلەکەمان ماندوو بووە، ئێمە پێویستیمان بە ئارامییە، پێویستیمان بە پێشکەوتنە، پێویستیمان بەوەیە مناڵەکانمان دڵنیا بن لەوەی پاشەرۆژێکی گەشتر چاوەڕێیان دەکات. نابێت ترس لە کوشتن و گرتن و ڕفاندن لە وڵاتەکەماندا بهێڵینەوە. داوا لە هەموو دۆستەکانمان دەکەین دەستی خۆیان بدەنە دەستمان بۆ ئەوەی هاوکار بن و کۆتایی بەم مەترسییە بهێنین، کۆتایی بەم تاوانانە بهێنین.

جارێکی تر داوا لە حکوومەتی فیدراڵی دەکەم هاوکار بن بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی شنگال بۆ ئەوەی هەموو خەڵکەکەمان بە سەربەرزی بگەڕێنەوە شار و گوندەکانی خۆیان، و ژیانیان بۆ دابین بکرێت و قەرەبوو بکرێنەوە، بە تایبەتی لەسەر ئەم هەموو تاوانە ناڕەوایەی بەرامبەریان کراوە.

جارێکی تر سوپاسی ئامادەبوونی هەمووتان دەکەم. یادکردنەوەی ئەم تاوانە و جینۆسایدە نەبێت تەنیا رێوڕەسمێک بێت بۆ رۆژێک، بەڵکو دەبێت بەڵێنێک بێت بۆ ئەوەی هەموومان پێکەوە خەبات و تێکۆشان بکەین، پێکەوە کار بکەین تا کۆتایی بە هەموو ئەمانە بهێنین و ژیانێکی سەربەرزانە بۆ خوشک و برا ئێزدییەکانمان و هەموو خەڵکی کوردستان و عێراق بگەڕێنینەوە.

جارێکی تر سوپاسی ئامادەبوونی هەمووتان دەکەم، هەر سەربەرز و سەرکەوتوو بن، کوردستانیشمان هەر ئاوان بێت.