روانگەی عێراقی سەوز: 15 کارەساتی ژینگەیی روویان لە عێراق کردووە

روانگەی عێراقی سەوز لە راپۆرتێکی نوێدا هۆشدارییەکی توند لەبارەی داڕمانی ژینگەی وڵات دەدات و رایدەگەیەنێت، لە ماوەی 30 ساڵی رابردوودا عێراق رووبەڕووی 15 جۆر کارەساتی کەشوهەوایی، ژینگەیی و مرۆیی بووەتەوە، کە بوونەتە هۆی داڕمانی مەترسیداری سەرچاوە سروشتییەکان و دروستبوونی هەڕەشە لەسەر زیاتر لە نیوەی خاکی وڵاتەکە.

بەپێی راپۆرتەکەی روانگەی عێراقی سەوز کە ئەمرۆ چوارشەممە، 5ـی ئابی 2026، بڵاوکراوەتەوە، زانیارییە نیشتمانییە نوێیەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە نزیکەی %55.5ی رووبەری خاکی عێراق رووبەڕووی مەترسیی راستەوخۆی بە بیابانبوون بووەتەوە، هاوکات رێژەی خاکی تێکچوو و داڕماو گەیشتووەتە 23.2%ی کۆی خاکی وڵات، هەروەها جەخت لەوە کراوەتەوە کە رێژەی گەردەلولی خۆڵبارین، وشکبوونی زۆنگاوەکان و سوێربوونی خاک بە شێوەیەکی بەربڵاو زیادیان کردووە، ئەمەش بەرهەمهێنانی کشتوکاڵی تووشی داڕمان کردووە و گوشارێکی سەختی خستووەتە سەر سەرچاوەکانی ئاو.

روانگەی عێراقی سەوز کارەساتەکانی ژینگەی عێراقی لە چوار تەوەری سەرەکیدا پۆلێن کردووە، کە برێتین لە:

-کەشوهەوا و ژینگە: لەوانە وشکەساڵی بەهۆی کەمبوونەوەی رژانی ئاوی رووبارەکان، گەردەلولی خۆڵبارین، شەپۆلی گەرمای توند و لافاو.

-خاک و ئاو:  سوێربوونی خاک، تێکچوونی کوالیتی ئاو و وشکبوونی زۆنگاوەکان.

-کاریگەرییە مرۆییەکان:  لێکەوتە ژینگەیییەکانی جەنگەکان، پیسبوونی نەوتی و پیشەسازی، لەگەڵ راماڵینی زەوییە کشتوکاڵییەکان.

-زیانە تەندروستی و کۆمەڵایەتییەکان: بڵاوبوونەوەی نەخۆشی بەهۆی ئاوی پیس، کۆچی ناوخۆیی دانیشتووان بەهۆی وشکەساڵی و لەدەستدانی ئاسایشی خۆراک.

لە کۆتایی راپۆرتەکەدا، روانگەی عێراقی سەوز هۆشداری داوە کە بەردەوامیی ئەم کارەساتانە هەڕەشەیەکی راستەوخۆیە بۆ سەر ئاسایشی کۆمەڵایەتی و تەندروستیی هاووڵاتییان، بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم دۆخەش، داوای لە لایەنە پەیوەندیدارەکان کردووە بەپەلە "بارودۆخی لەناکاوی کەشوهەوا" رابگەیەنن، پلانی نیشتمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی بە بیابانبوون و دارستانکاری بکەنە کاری لە پێشینە، لەگەڵ نوێکردنەوەی سیستەمی ئاودێری و پێکهێنانی کۆمیتەیەکی باڵا بۆ بەڕێوەبردنی مەترسیی کارەساتەکان.