تۆڕی هەواڵی CNN لە زاری سەرچاوە ئاگادارەکانەوە بڵاویکردەوە، بەرپرسانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بە شێوەیەکی ناوخۆیی سەرقاڵی تاوتوێکردنی وردەکارییەکانی دیدارێکی دیکەی راستەوخۆن لەگەڵ بەرپرسانی ئێران، بە ئامانجی دۆزینەوەی "دەرچەیەکی دیپلۆماسی" پێش ئەوەی هەفتەی داهاتوو وادەی ئاگربەستی نێوان واشنتۆن و تاران کۆتایی بێت.

ماڵپەڕی ئەکسیۆس لە زاری بەرپرسانی ئەمریکی و سەرچاوە ئاگادارەکانەوە بڵاویکردەوە، لە دانوستانەکانی ئەم دواییەی پاکستاندا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا مەرجی  20ساڵ راگرتنی پیتاندنی یۆرانیۆمی خستووەتە بەردەم ئێران، بەڵام تاران تەنیا ئامادەیە بۆ ماوەیەکی کەمتر لە 10 ساڵ پیتاندن رابگرێت؛ ئەم ناکۆکییە قووڵەش رێگر بووە لە گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی پێش وادەی کۆتاییهاتنی ئاگربەست لە 21ـی نیسان.

لە پەیامێکی نوێدا، دۆناڵد ترەمپ ئاشکرای کرد، دوێنێ یەکشەممە، 34 کەشتی توانیویانە بەناو گەرووی هورمزدا تێپەڕ ببن. ترەمپ ئەم ژمارەیەی وەک پێشوەچوونێکی گەورە لە قۆناغی گەمارۆکەدا وەسف کرد و پڕۆسەی داخستنی گەرووەکەی لە لایەن ئێرانەوە بە "داخستنێکی گەمژانە" ناوبرد.

ئەمڕۆ دووشەممە، 13ـی نیسانی 2026، وەزیری جەنگی ئەمریکا رایگەیاند: هێزی دەریایی ئێران لەناوبراوە، هەروەها کەشتە جەنگییەکانی ئێران لەناوبراون.

بەرەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە 13ـی نیسانی 2026 فەرماندەیی ناوەندی هێزەکانی ئەمریکا (CENTCOM) رایگەیاند، لە ئەمڕۆوە بە فەرمی دەست دەکات بە جێبەجێکردنی گەمارۆی دەریایی بەسەر سەرجەم ئەو کەشتیانەی دەچنە نێو بەندەرەکانی ئێران یان لێیان دەردەچن، ئەمەش وەک وەڵامێکی راستەوخۆ بۆ شکستی دانوستانەکان.

سێنتکۆم لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرای کردبوو، لە کاتژمێر 17:00ـی ئەمڕۆ دووشەممە ، هێزەکانیان دەست دەکەن بە جێبەجێکردنی گەمارۆی دەریایی بەسەر هەموو جۆرە کەشتییەکان لە بەندەرەکانی ئێران.

ئەمڕۆ دووشەممە، 13ـی نیسانی 2026، سوپای ئەمریکا لە یادداشتێکدا بۆ دەریاوانان ئاماژەی بەوە دا، کۆنترۆڵی دەریایی بەسەر کەنداوی عومان و دەریای عەرەبدا دەسەپێنن.

فەرماندەیییەکە روونیشی کردەوە، رێگری لە هەر کەشتییەک دەکەن بیەوێت بێتە ناو ناوچە گەمارۆدراوەکە یان لێی دەربچێت.

لە بەشێکی تری یادداشتەکەدا هێزەکانی ئەمریکا ئەوەیان خستە روو، رەنگە کەشتییە بێلایەنەکان رووبەڕووی پشکنین ببنەوە، ئەمەش بە مەبەستی ئاشکراکردنی کاڵای قاچاخ.

لە کۆتاییدا سوپاکە رایگەیاند، تەنیا رێگە بە باری هاوکارییە مرۆییەکان دەدرێت تێپەڕ بن بە مەرجی پشکنین، هەروەها دەریاوانانی ئاوەکانی دەرەوەی گەرووی هورمزیان ئاگادار کردووەتەوە بڕیاری کۆنترۆڵی دەریایی دەسەپێنن.

ئەمڕۆ دووشەممە، 13ـی نیسانی 2026، کییەر ستارمەر، سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا لە چاوپێکەوتنێکی رادیۆییدا گوتی، بە هیچ شێوەیەک پشتیوانیی گەمارۆخستنە سەر گەرووی هورمز و بەندەرەکانی ئێران ناکەن.

ستارمەر ئاماژەی بەوە دا، گەمارۆخستنە سەر ئەو گەرووە پێچەوانەی ویستی ئەوانە و تەنیا بە کردنەوەی هورمز دەتوانن نرخی وزە دابەزێنن و گوزەرانی خەڵک باشتر بکەن.

سەبارەت بە پرسیارێک لەسەر ئەوەی هەنگاوەکەی ترەمپ هەوڵێکە بۆ بەرزکردنەوەی نرخی وزە لە ئەوروپا و بەریتانیا وەک تۆڵەکردنەوەیەک بەرانبەر بە پشتیوانینەکردنی ئەمریکا لەلایەن لەندەن و برۆکسلەوە؟ سەرۆکوەزیران گوتی، گرنگترین شت ئەوەیە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەسەر ئەو دۆسیەیە کۆ بکەنەوە، بۆ ئەوەی گرژییەکان کەم ببنەوە و گەرووی هورمز بکرێتەوە.

ئەمڕۆ دووشەممە، 13ـی نیسانی 2026، هاکان فیدان وەزیری دەرەوەی تورکیا، لە لێدوانێکیدا بۆ ئاژانسی ئەنادۆڵوی راگەیاند؛ ئێران و ئەمریکا لە پرسی گەیشتن بە ئاگربەست جدیین و درک بە پێویستی ئەو هەنگاوە دەکەن.

ئەمڕۆ دووشەممە، 13ـی نیسانی 2026، لین شیان، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی چین، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا وەڵامی چەند پرسێکی پەیوەست بە سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەکەی و گرژییە نێودەوڵەتییەکانی دایەوە، بەتایبەت لەبارەی هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ و کێشە سنوورییەکانی لەگەڵ فلیپین.

فەرماندەی هێزی قودس لە سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، ئەمریکا و ئیسرائیل بە بێ هیچ دەستکەوتێک ناوچەکە جێدەهێڵن.