مسرور بارزانی در گفتگو با شبکهی الجزیره: اقلیم کوردستان طرف هیچ جنگی نیست
اقلیم کوردستان با ذهنیت تمرکزگرا مقابله میکند
مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کوردستان، در گفتگویی مشروح و اختصاصی با شبکهی خبری الجزیره، به واکاوی مهمترین چالشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی پیشروی اقلیم و عراق پرداخت. وی در این مصاحبه با تأکید بر موضع بیطرفانهی اربیل در تنشهای منطقهای، از تداوم حملات موشکی و پهپادی به اقلیم به شدت انتقاد کرد. وی همچنین با اشاره به حضور احزاب اپوزیسیون کورد ایرانی در اقلیم، تأکید کرد که اربیل این وضعیت را به ارث برده و اجازه نمیدهد خاک اقلیم تهدیدی علیه همسایگان باشد. بارزانی در بعد داخلی نیز، عدم پایبندی بغداد به روح قانون اساسی و نظام فدرال را ریشهی بسیاری از بحرانهای جاری دانست.
آنچه در ادامه میخوانید، گزارش جامعی از مهمترین محورهای مطرح شده در این گفتگوی رسانهای است.
رد قاطع اتهامات امنیتی و موضع اقلیم در قبال اپوزیسیون کورد ایرانی
نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان در پاسخ به پرسشهایی پیرامون سایهی جنگ در خاورمیانه و فشارهای فزاینده بر اقلیم، با صراحت اعلام کرد که اقلیم کوردستان آغازگر هیچ جنگی نبوده و خواهان ورود به هیچ درگیری منطقهای نیست. وی با اشاره به بیش از ۱۰۰۰ حملهی موشکی و پهپادی به خاک اقلیم از سوی ایران و برخی شبهنظامیان داخل عراق، این حملات را غیرقابل توجیه خواند و تأکید کرد که اقلیم تنها قربانی بهانهتراشیهای واهی شده است.
مسرور بارزانی در خصوص مسئلهی حضور احزاب اپوزیسیون کورد ایرانی در خاک اقلیم، تصریح کرد که اقلیم کوردستان این وضعیت را «به ارث برده» و عامل پیدایش آن نبوده است. وی یادآور شد که حضور این افراد و خانوادههایشان در اقلیم به پیش از سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰) بازمیگردد. نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان دربارهی اقدامات کنترلی اربیل گفت: «ما تمام تلاش خود را به کار بستیم تا اطمینان حاصل کنیم که آنها به سیاست رسمی دولت اقلیم پایبند باشند و طرفی در هیچ مشکلی نبوده و تهدیدی برای امنیت هیچیک از همسایگان ما ایجاد نکنند.»
وی استفاده از موضوع اپوزیسیون ایرانی یا ادعاهای مطرح شده مبنی بر استفاده از خاک اقلیم علیه کشورهای همسایه را تنها بهانههایی برای هدف قرار دادن کوردستان دانست. بارزانی به شدت حضور نظامی اسرائیل در اقلیم را تکذیب کرد و افزود که پایگاه هوایی حریر نیز بیش از ۱۰ سال است که کاملاً خالی از نیروهای آمریکایی است. وی اقلیم کوردستان را متعهد به سیاست خارجی دولت فدرال عراق دانست.
چالشهای فدرالیسم؛ تقابل اقلیم کوردستان با ذهنیت تمرکزگرای بغداد
بخش مهمی از این گفتگو به روابط اربیل و بغداد اختصاص داشت. بارزانی ریشهی بسیاری از اختلافات، از جمله مسئلهی «مناطق کوردستانی» مشمول مادهی ۱۴۰ قانون اساسی و عدم تصویب قانون نفت و گاز را، وجود ذهنیت تمرکزگرا در میان برخی نخبگان سیاسی بغداد دانست.
وی با اشاره به اینکه عراق از سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) قانون اساسی مبتنی بر فدرالیسم را پذیرفته است، خاطرنشان کرد: «بزرگترین مشکل این است که هنوز افرادی در بغداد به نظام فدرال اعتقاد ندارند یا آن را درک نمیکنند. اگر قانون اساسی به طور کامل اجرا میشد و همهی طرفها به نظام فدرال احترام میگذاشتند، مشکلات میان ما به حداقل میرسید.» با این حال، وی از رویکرد و تلاشهای محمد شیاع سودانی، نخستوزیر دولت فدرال، برای حاکمیت قانون و کنترل گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت حمایت کرد.
عبور از بحران نفتی با راهبرد تنوعبخشی به اقتصاد
توقف صادرات نفت از طریق خط لولهی جیهان ترکیه، یکی دیگر از محورهای این مصاحبه بود. نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان تأیید کرد که این توقف، ضربهی بزرگی به اقتصاد وارد کرده و باعث ایجاد بحران شده است. با این وجود، وی تأکید کرد که دولت اقلیم کوردستان با اتخاذ برنامههای راهبردی، به سوی تنوعبخشی به اقتصاد حرکت کرده است.
وی در این باره گفت: «ما سرمایهگذاریهای عظیمی در بخش کشاورزی، ساخت کارخانهها، توسعهی گردشگری و توجه به آموزش و سلامت انجام دادهایم. همچنین استخدام در بخش دولتی از سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) متوقف شده و تمرکز ما بر تقویت بخش خصوصی و سیستم بانکی است.» بارزانی با اشاره به دیجیتالی کردن خدمات در اقلیم، این الگو را نمونهای موفق خواند که میتواند برای کل عراق نیز راهگشا باشد.
دیپلماسی منطقهای و حقوق ملت کورد
در حوزهی سیاست خارجی، مسرور بارزانی از ترکیه به عنوان شریک اقتصادی اول و بزرگترین سرمایهگذار در اقلیم کوردستان یاد کرد و روابط دوجانبه را بسیار مطلوب ارزیابی نمود. وی همچنین از روند صلح در ترکیه و مذاکرات میان دمشق و کوردها در سوریه حمایت کرد و با اشاره به نقش «پرزیدنت بارزانی» در تسهیل این گفتگوها، تصمیمات اخیر برای اعطای تابعیت به کوردهای سوریه را گامی مثبت ارزیابی کرد.
وی با یادآوری این واقعیت تلخ که حدود ۵۰ میلیون کورد در سراسر جهان فاقد یک وطن ملی مستقل هستند، از حقوق آنها در چارچوب توافقات مسالمتآمیز با دولتهای متبوعشان حمایت کرد.
امید به نسل جدید کوردستان
نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان در پایان این گفتگو، به تفاوتهای نسل جدید با نسلهای گذشته اشاره کرد. وی خاطرنشان ساخت که جوانان متولد دههی ۹۰ میلادی (پس از سال ۱۳۷۰ شمسی)، سایهی شوم سلاحهای شیمیایی و عملیات انفال را تجربه نکردهاند و در فضایی از آزادی و خودمختاری رشد یافتهاند.
مسرور بارزانی تأکید کرد: «نسل امروزِ اقلیم کوردستان به اینترنت متصل است، جهان را میشناسد و خود را با کشورهای پیشرفته مقایسه میکند. هرچند این انتظاراتِ بالا وظیفهی ما را سنگینتر میکند، اما من به این نسلِ پویا و تحصیلکرده، و به آیندهی روشن اقلیم کوردستان بسیار خوشبین و امیدوارم.» نخستزیر اقلیم کوردستان: ذهنیت تمرکزگرا در بغداد مانع اجرای فدرالیسم است
مسرور بارزانی، نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان، در گفتگویی مشروح و اختصاصی با شبکهی خبری الجزیره، به واکاوی مهمترین چالشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی پیشروی اقلیم و عراق پرداخت. وی در این مصاحبه با تأکید بر موضع بیطرفانهی اربیل در تنشهای منطقهای، از تداوم حملات موشکی و پهپادی به اقلیم به شدت انتقاد کرد و در بعد داخلی نیز، عدم پایبندی بغداد به روح قانون اساسی و نظام فدرال را ریشهی بسیاری از بحرانهای جاری دانست.
آنچه در ادامه میخوانید، گزارش جامعی از مهمترین محورهای مطرح شده در این گفتگوی رسانهای است.
رد قاطع اتهامات امنیتی و تأکید بر بیطرفی در تنشهای منطقهای
نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان در پاسخ به پرسشهایی پیرامون سایهی جنگ در خاورمیانه و فشارهای فزاینده بر اقلیم، با صراحت اعلام کرد که اقلیم کوردستان آغازگر هیچ جنگی نبوده و خواهان ورود به هیچ درگیری منطقهای نیست. وی با اشاره به بیش از ۱۰۰۰ حملهی موشکی و پهپادی به خاک اقلیم از سوی ایران و برخی شبهنظامیان داخل عراق، این حملات را غیرقابل توجیه خواند و تأکید کرد که اقلیم تنها قربانی بهانهتراشیهای واهی شده است.
مسرور بارزانی در خصوص ادعاهای مطرح شده مبنی بر استفاده از خاک اقلیم کوردستان علیه کشورهای همسایه، به شدت این موارد را تکذیب کرد. وی تصریح کرد که پایگاه هوایی حریر بیش از ۱۰ سال است که کاملاً خالی از نیروهای آمریکایی است و مأموریت نیروهای ائتلاف در منطقه نیز صرفاً به مبارزه با تروریسم محدود بوده است. او همچنین هرگونه ارتباط رسمی یا سیاسی با اسرائیل را تکذیب کرد و اقلیم کوردستان را متعهد به سیاست خارجی دولت فدرال عراق دانست.
چالشهای فدرالیسم؛ تقابل اقلیم کوردستان با ذهنیت تمرکزگرای بغداد
بخش مهمی از این گفتگو به روابط اربیل و بغداد اختصاص داشت. بارزانی ریشهی بسیاری از اختلافات، از جمله مسئلهی «مناطق کوردستانی» مشمول مادهی ۱۴۰ قانون اساسی و عدم تصویب قانون نفت و گاز را، وجود ذهنیت تمرکزگرا در میان برخی نخبگان سیاسی بغداد دانست.
وی با اشاره به اینکه عراق از سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) قانون اساسی مبتنی بر فدرالیسم را پذیرفته است، خاطرنشان کرد: «بزرگترین مشکل این است که هنوز افرادی در بغداد به نظام فدرال اعتقاد ندارند یا آن را درک نمیکنند. اگر قانون اساسی به طور کامل اجرا میشد و همهی طرفها به نظام فدرال احترام میگذاشتند، مشکلات میان ما به حداقل میرسید.» با این حال، وی از رویکرد و تلاشهای محمد شیاع سودانی، نخستوزیر دولت فدرال، برای حاکمیت قانون و کنترل گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت حمایت کرد.
عبور از بحران نفتی با راهبرد تنوعبخشی به اقتصاد
توقف صادرات نفت از طریق خط لولهی جیهان ترکیه، یکی دیگر از محورهای این مصاحبه بود. نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان تأیید کرد که این توقف، ضربهی بزرگی به اقتصاد وارد کرده و باعث ایجاد بحران شده است. با این وجود، وی تأکید کرد که دولت اقلیم کوردستان با اتخاذ برنامههای راهبردی، به سوی تنوعبخشی به اقتصاد حرکت کرده است.
وی در این باره گفت: «ما سرمایهگذاریهای عظیمی در بخش کشاورزی، ساخت کارخانهها، توسعهی گردشگری و توجه به آموزش و سلامت انجام دادهایم. همچنین استخدام در بخش دولتی از سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) متوقف شده و تمرکز ما بر تقویت بخش خصوصی و سیستم بانکی است.» بارزانی با اشاره به دیجیتالی کردن خدمات در اقلیم، این الگو را نمونهای موفق خواند که میتواند برای کل عراق نیز راهگشا باشد.
دیپلماسی منطقهای و حقوق ملت کورد
در حوزهی سیاست خارجی، مسرور بارزانی از ترکیه به عنوان شریک اقتصادی اول و بزرگترین سرمایهگذار در اقلیم کوردستان یاد کرد و روابط دوجانبه را بسیار مطلوب ارزیابی نمود. وی همچنین از روند صلح در ترکیه و مذاکرات میان دمشق و کوردها در سوریه حمایت کرد و با اشاره به نقش «پرزیدنت بارزانی» در تسهیل این گفتگوها، تصمیمات اخیر برای اعطای تابعیت به کوردهای سوریه را گامی مثبت ارزیابی کرد.
وی با یادآوری این واقعیت تلخ که حدود ۵۰ میلیون کورد در سراسر جهان فاقد یک دولت مستقل هستند، از حقوق آنها در چارچوب توافقات مسالمتآمیز با دولتهای متبوعشان حمایت کرد.
امید به نسل جدید کوردستان
نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان در پایان این گفتگو، به تفاوتهای نسل جدید با نسلهای گذشته اشاره کرد. وی خاطرنشان ساخت که جوانان متولد دههی ۹۰ میلادی، سایهی شوم سلاحهای شیمیایی و عملیات انفال را تجربه نکردهاند و در فضایی از آزادی و خودمختاری رشد یافتهاند.
مسرور بارزانی تأکید کرد: «نسل امروزِ اقلیم کوردستان به اینترنت متصل است، جهان را میشناسد و خود را با کشورهای پیشرفته مقایسه میکند. هرچند این انتظاراتِ بالا وظیفهی ما را سنگینتر میکند، اما من به این نسلِ پویا و تحصیلکرده، و به آیندهی روشن اقلیم کوردستان بسیار خوشبین و امیدوارم.»
متن کامل مصاحبهی مسرور بارزانی با الجزیره را در اینجا بخوانید