صد سال از امضاء معاهده سِوِر گذشت

اربیل(کُردستان٢٤)- معاهده سِوِر، اولین سند بین‌المللی است که صد سال پیش صراحتا بر حقوق ملت کُرد تاکید کرده است.

صد سال پیش در چنین روزی، ١٠ آگوست ١٩٢٠ میلادی، میان حکومت عثمانی و نیروهای پیروز متفق (روسیه، فرانسه و بریتانیا) در جنگ جهانی اول، معاهده سِوِر امضا شد.

بر اساس این معاهده، به ملت کُرد حق ایجاد کیان مستقل و اعلام دولت کُردستان داده شد.

در حین امضاء این معاهده، کُردستان میان حکومت عثمانی و حكومت ایران تقسیم شده بود.

معاهده سِوِر از ١٣ بخش و ٤٣٣ بند تشکیل شده بود که بندهای ٦٢-٦٣- و ٦٤ آن به مسئله کُرد پرداخته است.  

در بند ٦٢ آمده است؛ باید کمیسیون استانبول رسما سه نماینده متشکل از نمایندگان بریتانیا، فرانسه و ایتالیا تعیین نماید و این نمایندگان در مدت شش ماه پس از امضاء معاهده، نقشه مناطق خودمختار را که اکثر ساکنان آن کُرد هستند، آماده کنند.

اگر کمیسیون موفق به اتخاذ تصمیم قاطع نشد، نمایندگان می‌توانند با حکومت‌های خود موضوع را با رعایت حقوق اقلیت‌ها بررسی کنند.

بر اساس بند ٦٣، حکومت ترکیه به هر تصمیمی پایبند خواهد بود که کمیسیون اتخاذ کند، چنانچه در بند قبلی آمده است.

در بند ٦٤ آمده است؛ باید ترکیه از حقوق خود در مناطق کُردنشین دست بکشد و حقوق بر اساس توافق هم‌پیمانان و ترکیه مشخص می‌شوند.

مورخان، معاهده سِوِر را اولین سند بین‌المللی می‌دانند که صراحتا بر حقوق کُرد تاکید کرده است.

ب.ن