امروز با چهل و دومین سالگرد درگذشت مصطفی بارزانی مصادف است

اربیل (کوردستان ۲۴)- روز دوشنبه اول ماه میلادی مارس برابر با ۱۱ اسفند۱۳۹۹، با چهل و دومین سالگرد درگذشت ملامصطفی بارزانی رهبر جنبش مبارزاتی کوردستان مصادف است.

ملا مصطفی بارزانی پنجمین و آخرین پسر شیخ محمد بارزان، در روستای بارزان در  کوردستان اقلیم کوردستان کە آن‌وقت تحت سیطره‌ی دولت عثمانی بود دیده بە جهان گشود.

ملامصطفی بارزانی، در سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۲ به همراه برادر بزرگ‌ترش، شیخ احمد بارزانی، از سران جنبش استقلال کوردستان بود. در ۱۹۳۵ با سرکوب این جنبش، به همراه برادرش به سلیمانیه تبعید شد. ملأ مصطفی در سال ۱۹۴۲ تحت حمایت جمعیت "هیوا" از سلیمانیه خارج شد و قیام جدیدی را علیه بغداد آغاز کرد که نهایتاً تحت‌فشار انگلیسی‌ها به همراه هزار نفر از طرفداران و خانواده‌هایشان به شرق کوردستان مهاجرت کرد.

با اعلام جمهوری دمکراتیک کوردستان بە مرکزیت مهاباد در شرق کوردستان، ملأ مصطفی نیز بە آن پیوست و از ژنرال‌های نامی جمهوری کوردستان و فرمانده‌ی کل نیروهای پیشمرگه‌ی کوردستان بود.

در این ۱۱ ماه و در تاریخ ۱۶ اوت ۱۹۴۶، حزب دموکرات کردستان عراق نیز در بغداد تأسیس شد و بارزانی  به‌عنوان نخستین رییس این حزب انتخاب شد.

پس از سرنگونی جمهوری دمکراتیک کوردستان و اعدام پیشوا قاضی محمد و چند تن از رهبران آن، ژنرال بارزانی تسلیم رژیم پادشاهی ایران نشد و پس از مقاومت نیروهایش، بە همراه حدود ۵۰۰ نفر از پیشمرگه‌ها  بعد از جنگ و زدوخورد زیاد با نیروهای ایران، از طریق خاک ترکیه و ایران و عبور از رود ارس، به آذربایجان در اتحاد جماهیر شوروی رفت.

بارزانی، در مسکو به تحصیل در رشته‌ی علوم سیاسی و نظامی پرداخت و با تبعیدی‌های کورد آن زمان تماس حاصل کرد.

بارزانی در سال ۱۹۵۸ میلادی توسط نخست‌وزیر وقت عراق، عبدالکریم قاسم، و در میان استقبال کم‌نظیر مردم به عراق بازگشت و بە مبارزه برای آزادی کوردستان ادامه داد. پس از فشار شوینیست‌های عراقی بە عبدالکریم قاسم در سال ۱۹۶۱، نیروهای دولت مرکزی به کوردستان حمله کردند. بارزانی و همراهانش بار دیگر در کوهستان‌های کوردستان بە مبارزه ادامه دادند. 

در مارس ۱۹۷۰، بارزانی و دیگر رهبران کوردستان با بغداد به توافقاتی رسیدند و با به رسمیت شناخته شدن برخی از حقوق و زبان کردی و موقعیت برابر کوردها با اعراب تأکید شد.

بارزانی پس از عدول دولت مرکزی از خواسته‌های جنبش مبارزاتی کوردستان در مارس ۱۹۷۴، بار دیگر به رهبری مبارزه علیه حکومت حزب بعث عراق را ادامه داد که پیروزی‌های بزرگی را در پی داشت. در اوایل سال ۱۹۷۵، توافق‌نامه‌ای در الجزیره بین شاه ایران و صدام حسین بر سر اروندرود امضا شد و درنتیجه ایران هرگونه کمک به جنبش کوردها را متوقف کرد و فشار زیادی بر این جنبش وارد آورد که باعث عقب‌نشینی موقتی بارزانی و همراهان این جنبش بە ایران شد.

ملأ مصطفی بارزانی براثر ابتلا به سرطان ریە به ایالات‌متحده رفت و نهایتاً در ۱ مارس ۱۹۷۹ در بیمارستان جورج تاون، در واشینگتن، آمریکا درگذشت.

جنازه‌ی مرحوم بارزانی در چهارم مارس همان‌سان وارد تهران شد و ازآنجا با هواپیما بە ارومیه انتقال یافت و از فرودگاه ارومیه با بالگرد بە "شنۆ" (اشنویه) در شرق کوردستان انتقال یافت  از سوی  صدها هزار نفر از هوادارانش از چهار پارچه‌ی کوردستان  مورد استقبال قرار گرفت و در ۵ مارس در "شنۆ" (اشنویه) بە طور موقت بە خاک سپرده شد.

پس از قیام مردم جنوب کوردستان، جناز‌های ملامصطفی بارزانی و ادریس بارزانی در ششم اکتبر سال ١٩٩٣ میلادی از شرق کوردستتان بە روستای بارزان منتقل گردیدە و در زادگاهشان آرام گرفتند. 

در پی درگذشت بارزانی فرزندان و هم‌سنگران وی تاکنون در رأس جنبش مبارزات حق‌طلبانه‌ی مردم کوردستان قرار دارند و در این زمینه بە موفقیت‌های بسیاری دست‌یافته‌اند.

/ا.م