اسرائیل سه پایگاه مورد نظر ترکیه در سوریه را بمباران کرد
تنشهای منطقهای در خاورمیانه در حال تشدید است
خبرگزاری رویترز روز جمعه ۱۵ فروردین ۱۴۰۴ گزارش داد که اسرائیل در اقدامی که نشاندهندهی تشدید تنشها در منطقه پس از سقوط دولت بشار اسد است، سه موضع راهبردی در سوریه را که ترکیه برای احداث پایگاه نظامی در نظر گرفته بود، هدف حملات هوایی قرار داده است.
حملهی اسرائیل به مواضع مورد نظر ترکیه در سوریه
بر اساس گزارش رویترز که به نقل از چهار منبع آگاه اسرائیلی منتشر شده، حملات هوایی اسرائیل در هفتهی جاری، سه منطقه در خاک سوریه را هدف قرار داده است. این مناطق پیشتر توسط تیمهای نظامی و فنی ترکیه بهعنوان مکانهای بالقوه برای ایجاد پایگاههای نظامی شناسایی شده بودند. این اقدام در بحبوحهی رقابت قدرتهای منطقهای در سوریه پس از پایان حکومت بشار اسد در دی ۱۴۰۳ صورت میگیرد.
اهداف ترکیه: گسترش نفوذ در سوریه پس از اسد
منابع آگاه اعلام کردند که تیمهای ترکیهای در هفتههای اخیر از سه پایگاه هوایی در استانهای حمص و حماه، از جمله پایگاه راهبُردی T4 در نزدیکی پالمیرا و فرودگاه نظامی حماه، بازدید کرده بودند. هدف آنکارا از این بررسیها، استقرار نیرو و گسترش نفوذ نظامی در مرکز و شمال سوریه، احتمالاً در راستای تقویت همکاری با دولت جدید اسلامگرای دمشق به رهبری احمد الشعرا و ایجاد یک پیمان دفاعی مشترک، بوده است.
پاسخ اسرائیل: پیامی روشن به آنکارا
اسرائیل که حضور نظامی ترکیه در نزدیکی مرزهای خود را یک تهدید بالقوه تلقی میکند، با حملات هوایی گسترده به این پایگاهها واکنش نشان داد. به گفتهی منابع، این حملات که شدیدترین عملیات اسرائیل در سوریه از زمان سرنگونی اسد توصیف شده، زیرساختهای کلیدی شامل باندهای پرواز، آشیانهها و تجهیزات موجود را تخریب کرده است. یکی از منابع اسرائیلی به رویترز گفت: «این حملات پیامی روشن به ترکیه بود که اسرائیل اجازهی گسترش حضور نظامی آنکارا در سوریه را نخواهد داد.» نگرانی از استقرار احتمالی سامانههای پدافند هوایی پیشرفته یا پهپادهای ترکیه که میتوانست آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل را محدود کند، از دیگر دلایل این حملات عنوان شده است.
واکنش ترکیه: تأکید بر عدم تمایل به رویارویی
این تحولات در حالی رخ میدهد که هاکان فیدان، وزیر امور خارجهی ترکیه، روز گذشته در بروکسل اظهار داشت: «ما خواستار رویارویی با اسرائیل در سوریه نیستیم. سوریه متعلق به سوریهاست.» وی با تأکید بر هدف ترکیه مبنی بر ایجاد ثبات و مقابله با تهدیداتی چون داعش و پکک، هشدار داد که اقدامات اسرائیل میتواند توانایی دولت جدید سوریه را تضعیف کرده و منطقه را به هرجومرج بکشاند.
خسارات و واکنشهای اولیه: تخریب فرودگاه حماه
وزارت دفاع سوریه اعلام کرد که حملات اسرائیل پنج منطقه را طی ۳۰ دقیقه هدف قرار داده و منجر به تخریب تقریباً کامل فرودگاه حماه شده است. این وزارتخانه از کشتهشدن چهار کارمند غیرنظامی و زخمیشدن دهها نفر دیگر خبر داد. بااینحال، هنوز واکنش رسمی دولت موقت سوریه یا تأیید رسمی از سوی ترکیه منتشر نشده است. یک مقام وزارت دفاع ترکیه نیز تنها به رد اعتبار گزارشهای غیررسمی بسنده کرد.
تحلیلگران: نگرانی اسرائیل از نفوذ ترکیه، فراتر از تسلیحات
اقدام اسرائیل در ادامهی تشدید حملات این کشور علیه زیرساختهای نظامی سوریه پس از سقوط اسد صورت میگیرد. درحالیکه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هدف این حملات را جلوگیری از دستیابی گروههای «جهادی» به تسلیحات راهبُردی اعلام کرده، تحلیلگران معتقدند بمباران پایگاههای مدنظر ترکیه، نشاندهندهی نگرانیی عمیقتر اسرائیل از نفوذ روزافزون آنکارا است. نوآ لازیمی، کارشناس مسائل خاورمیانه، به رویترز گفت: «پایگاه T4 میتوانست به ترکیه برتری هوایی منطقهای بدهد، امری که اسرائیل تحمل آن را ندارد.»
پیامدهای بالقوه: تشدید تنشها و نقش احتمالی آمریکا
هنوز اطلاعات دقیقی دربارهی تلفات احتمالی نیروهای ترکیهای که ممکن است در این مناطق حضور داشته باشند، منتشر نشده است. انتظار میرود این حملات، روابط پرتنش میان اسرائیل و ترکیه را که از زمان جنگ غزه در سال ۱۴۰۲ به سردی گراییده، پیچیدهتر کند. ایالات متحده، متحد هر دو کشور، هنوز واکنشی رسمی نشان نداده، اما منابع دیپلماتیک احتمال میانجیگری واشنگتن برای کاهش تنشها را مطرح میکنند.
چشمانداز مبهم: سوریه همچنان میدان رقابت قدرتها
این رویداد بار دیگر شکنندگی اوضاع در سوریه را نمایان میسازد؛ کشوری که پس از سالها جنگ داخلی، اکنون به صحنهی رقابت قدرتهای منطقهای تبدیل شده و چشمانداز دستیابی به ثبات پایدار در آن همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.