مارک ساوایا: عراق در آستانهی تبدیل شدن به دولت قانون، نه دولت سلاح
ساوایا، آیندهی اقتصادی و سیاسی عراق را در گرو حاکمیت قانون و دوری از نفوذ نیروهای مسلح غیردولتی دانست
مارک ساوایا، نمایندهی ویژهی دونالد ترامپ در امور عراق که در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۵ (۲۷ مهر ۱۴۰۴) به این سمت منصوب شد، در پیامی مهم اعلام کرد که جهان امروز با امیدواری به عراق مینگرد، کشوری که پتانسیل ایفای نقشی بزرگتر و تأثیرگذارتر در منطقه را دارد.
او تأکید کرد که این چشمانداز، به طور مستقیم به حل و فصل کامل پروندهی سلاحهای خارج از کنترل دولت و حفظ اقتدار نهادهای رسمی بستگی دارد. ساوایا، هدف مأموریت خود را کمک به عراق برای دستیابی به حاکمیت کامل و دوری از نفوذ مخرب خارجی، از جمله از سوی ایران و گروههای وابسته به آن، اعلام کرده است.
اقتصاد و شراکت بینالمللی در گرو حاکمیت قانون
فرستادهی ویژهی ترامپ در عراق تصریح کرد که هیچ اقتصادی نمیتواند رشد کند و هیچ شراکت بینالمللی در محیطی که سیاست با نیروهای غیررسمی و مسلح درهم تنیده شده باشد، موفق نخواهد شد. او تأکید کرد که عراق اکنون در یک دوراهی سرنوشتساز قرار دارد؛ یا به سمت نهادهای مستقلی حرکت کند که توانایی اجرای قانون و جذب سرمایهگذاری را دارند، یا به همان چرخهی پیچیدهای بازگردد که مدتهاست بر دوش همگان سنگینی میکند. به گفتهی وی، ادامهی فعالیت گروههای مسلح غیرقانونی و هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی بدون مجازات، مانع بزرگی برای جذب سرمایهگذاری خارجی خواهد بود.
تقویت جدایی قوا و احترام به قانون اساسی
از دیدگاه ساوایا، تثبیت اصل جدایی قوا، احترام به چارچوبهای قانون اساسی و جلوگیری از هرگونه مداخلهای که تصمیمات سیاسی را مختل کرده یا استقلال دولت را تضعیف کند، گامی تعیینکننده است. او خاطرنشان کرد که ملتهای قدرتمند زمانی شکل میگیرند که قوای مجریه، مقننه و قضائیه در حدود مشخص خود عمل کنند و از طریق سازوکارهای حقوقی روشن، پاسخگو باشند، نه از طریق فشار یا مراکز نفوذ.
تأکید دولت عراق بر انحصار سلاح
این اظهارات در حالی مطرح میشود که محمد شیاع سودانی، نخستوزیر عراق، نیز متعهد شده است که تمام سلاحها را تحت کنترل دولت درآورد. با این حال، وی اظهار داشته است که خلع سلاح کامل گروههای مسلح تنها زمانی امکانپذیر خواهد بود که ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا تا سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور ۱۴۰۵) به طور کامل از عراق خارج شود. سودانی تأکید کرده که تمامی نیروهای سیاسی عراق بر اصل انحصار سلاح در نهادهای رسمی اجماع دارند و هیچ گروهی حق ندارد عراق را وارد درگیریهای منطقهای کند. با این وجود، برخی گروههای مسلح مورد حمایت ایران، از جمله کتائب حزبالله و عصائب اهلالحق، تاکنون پیشنهادهای خلع سلاح را رد کرده و بر رویکرد "مقاومت" خود تأکید کردهاند.
مسیر پیش رو برای عراق
در پایان، مارک ساوایا تأکید کرد که آنچه امروز مورد نیاز است، حمایت از مسیر کشور، احترام به قانون اساسی، تقویت جدایی قوا و تعهدی راهبردی به اقدام عملی برای حذف سلاح از عرصه سیاسی است؛ زیرا این تنها راه برای ساختن عراقی قدرتمند است که احترام جهانی را به دست آورد. وی همچنین نسبت به هرگونه مداخلهی خارجی در روند تشکیل دولت جدید عراق هشدار داد.
