تهران و واشنگتن در پی شکست مذاکرت مشغول تبادل اتهامات هستند
مقامات آمریکایی از بررسی گزینهی حملات محدود نظامی خبر میدند
عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی ایران، روز دوشنبه ۱۳ آوریل ۲۰۲۶ (۲۴ فروردین ۱۴۰۵) از شکست گفتوگوهای فشرده با ایالات متحده خبر داد. در واکنش به این بنبست، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، دستور تشدید اقدامات دریایی علیه ایران را صادر کرد و فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اجرای محاصرهی بنادر ایران را رسماً آغاز کرد.
عباس عراقچی با انتشار پیامی در پلتفرم «ایکس» اعلام کرد که با وجود انجام فشردهترین گفتوگوها در بالاترین سطح طی ۴۷ سال گذشته در اسلامآباد، این مذاکرات به دلیل «زیادهخواهی، تغییر شروط و تحریمها» از سوی آمریکا با شکست مواجه شد. وزیر امور خارجهی ایران تصریح کرد که دو طرف تنها چند گام تا دستیابی به تفاهم برای پایان دادن به جنگ فاصله داشتند، اما تیم آمریکایی در لحظات پایانی با تغییر قواعد بازی مانع از توافق شد. وی در این پیام تاکید کرد: «حسننیت، حسننیت میآورد و دشمنی، دشمنی در پی دارد.»
تغییر رویکرد راهبردی و اجرای «طرح ب»
پس از اعلام شکست مذاکرات مستقیم از سوی جی دی ونس، مارک کیمیت، دستیار پیشین وزرای دفاع و امور خارجهی ایالات متحده، تایید کرد که واشنگتن اجرای «طرح ب» را آغاز کرده است. این تغییر رویکرد راهبردی، به معنای انتقال از میز مذاکره به فعالسازی اهرمهای فشار ژئوپلیتیک و نظامی است که شریانهای انرژی جهانی را هدف قرار میدهد. دونالد ترامپ نیز روز یکشنبه ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ (۲۳ فروردین ۱۴۰۵) بر تشدید برخورد با تهران تاکید کرده بود.
تنش در تنگهی هرمز و گزینههای نظامی
روزنامهی «وال استریت ژورنال» گزارش داد که دونالد ترامپ و مشاورانش در حال بررسی انجام حملات محدود نظامی علیه ایران برای شکستن این بنبست هستند و گزینهی حملات همهجانبه احتمال کمتری دارد. در مقابل، ایران اعلام کرده است که قصد دارد عبور و مرور در تنگهی هرمز را محدود کرده و برای هر کشتی مبلغ دو میلیون دلار به عنوان حق ترانزیت به «ریال ایران» دریافت کند.
دونالد ترامپ در شبکهی اجتماعی «تروث سوشال» این اقدام را «باجگیری جهانی» خواند و به نیروی دریایی ایالات متحده دستور داد تا هر کشتی که به ایران حق ترانزیت پرداخت کرده باشد را بازرسی کنند. وی همچنین تاکید کرد که نیروهای آمریکایی مینهای کاشتهشده توسط ایران را خنثی کرده و به هرگونه حملهای پاسخی قاطع خواهند داد.
آغاز رسمی محاصرهی دریایی
بر اساس بیانیهی رسمی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، از ساعت ۱۰:۰۰ صبح روز دوشنبه ۱۳ آوریل ۲۰۲۶ (۲۴ فروردین ۱۴۰۵) به وقت ایالات متحده، ممنوعیت تردد دریایی برای تمامی کشتیهایی که به بنادر ایران وارد یا از آن خارج میشوند، به اجرا درآمده است. این نهاد تاکید کرده است که این محدودیت شامل کشتیهایی که از طریق تنگهی هرمز به سوی بنادر غیرایرانی در حرکت هستند، نمیشود و قانون مذکور به طور یکسان برای کشتیهای تمام کشورها اعمال خواهد شد.
نگرانیهای منطقهای و خسارات سنگین کویت
شکست این مذاکرات موجی از ترس و نگرانی را در میان کشورهای منطقه، به ویژه کویت، برانگیخته است. کویت در جریان جنگ ۳۹ روزه، بدون مشارکت مستقیم در درگیری میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران، متحمل خسارات سنگینی شد. بر اساس آمارهای وزارت دفاع کویت، در این مدت ۸۴۵ پهپاد، ۳۵۴ موشک بالستیک و ۱۵ موشک کروز از سوی ایران به سمت این کشور شلیک شده است که ثبات این کشور را به شدت مختل کرد. شهروندان کویتی با ابراز نگرانی از آغاز مجدد نآرامیها، معتقدند که تهران تمایلی به مذاکرهی واقعی نداشته و به دنبال خرید زمان برای آمادهسازی جهت حملات جدید به کشورهای حاشیهی خلیج فارس است.