انتشار پیش‌نویس غیررسمی تفاهم میان تهران و واشینگتن؛ کاخ سفید گزارش‌ها را "ساختگی" خواند

مقام‌های آمریکایی متن منتشر شده‌ی ایران را یک ادعای بی‌اساس توصیف کردند

رسانه‌های رسمی ایران جزئیات سندی موسوم به "چارچوب اسلام‌آباد" را برای کاهش تنش‌های دریایی منتشر کردند، اما مقام‌های آمریکایی با رد اعتبار این متن، آن را یک ادعای بی‌اساس توصیف کردند.

رسانه‌های رسمی ایران در تاریخ ۲۷ مه ۲۰۲۶ (۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵) جزئیات آنچه "پیش‌نویس غیررسمی" تفاهم‌نامه‌ی میان تهران و واشینگتن خوانده می‌شود را منتشر کردند. 

این سند که هدف آن پایان دادن به بحران‌های اخیر و عادی‌سازی تردد در تنگه‌ی هرمز عنوان شده، بلافاصله با واکنش تند ایالات متحده روبرو شد و کاخ سفید آن را یک "ساختگی کامل" نامید.

بر اساس گزارش تلویزیون رسمی ایران، این پیش‌نویس غیررسمی که با نام "چارچوب اسلام‌آباد" معرفی شده، شامل محورهای عملیاتی برای کاهش اصطکاک‌های نظامی و اقتصادی است. طبق این گزارش، محورهای اصلی این تفاهم‌نامه شامل موارد زیر است:

۱. لغو تحریم‌های دریایی: ایالات متحده متعهد به لغو کامل تحریم‌های مربوط به کشتیرانی علیه ایران و عقب‌نشینی نیروهای نظامی خود از مناطق پیرامونی ایران می‌شود.

۲. عادی‌سازی وضعیت تنگه‌ی هرمز: ایران موظف است ظرف مدت یک ماه، عبور و مرور کشتی‌های تجاری را به سطح پیش از درگیری‌ها بازگرداند. مدیریت این مسیرها با هماهنگی ایران و عمان انجام خواهد شد.

۳. تضمین‌های بین‌المللی: در صورت حصول توافق نهایی ظرف ۶۰ روز، متن توافق‌نامه برای تبدیل شدن به یک قطعنامه‌ی الزام‌آور به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع خواهد شد.

۴. راستی‌آزمایی ملموس: مقام‌های تهران تأکید کرده‌اند که هیچ گام عملی برنخواهند داشت مگر آنکه انجام تعهدات طرف آمریکایی به‌طور ملموس تأیید شود.

ساعاتی پس از انتشار این گزارش، کاخ سفید با انتشار بیانیه‌ای در شبکه‌ی اجتماعی "ایکس" (توییتر سابق)، اعتبار این سند را به‌طور کامل رد کرد. 

در این بیانیه آمده است: "این گزارشِ رسانه‌های تحت کنترل ایران حقیقت ندارد و تفاهم‌نامه‌ی منتشرشده یک ساختگی کامل است. واقعیت‌ها حائز اهمیت هستند و نباید به ادعاهای رسانه‌های دولتی ایران اعتماد کرد."

واشینگتن ضمن تأیید تداوم مذاکرات، تأکید کرد که هیچ توافق اولیه‌ای با مشخصات اعلام‌شده از سوی تهران وجود ندارد. در همین راستا، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با اشاره به اینکه روند گفتگوها "به‌خوبی پیش می‌رود"، اعلام کرد که به مذاکره‌کنندگان خود دستور داده است برای دستیابی به توافقی که برای آمریکا "خوب" باشد، عجله نکنند.

انتشار این پیش‌نویس در حالی صورت می‌گیرد که مذاکرات غیرمستقیم میان دو طرف با میانجی‌گری پاکستان و قطر برای تبدیل آتش‌بس شکننده ماه آوریل به یک توافق پایدار ادامه دارد. درگیری‌های دریایی که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، پیش‌تر تأثیرات مخربی بر بازار جهانی انرژی بر جای گذاشته بود.

موضوعات کلیدی در این گفتگوها شامل آزادسازی دارایی‌های مسدودشده‌ی ایران (که برآوردها نشان‌دهنده‌ی رقمی میان ۱۲ تا ۲۴ میلیارد دلار است)، محدودیت‌های برنامه‌ی هسته‌ای و بازگشایی کامل تنگه‌ی هرمز است. با وجود برقراری آتش‌بس از تاریخ ۸ آوریل، تنش‌ها در حوزه‌ی نظامی و دریایی همچنان پابرجا مانده است.