کشف ۹۳ گور دستهجمعی و ارائه بیش از ۵۷ گیگابایت سند از جنایات داعش
هماهنگکنندهی امور بینالملل دولت اقلیم کوردستان اعلام کرد، وظیفه جامعه بینالمللی و دولت فدرال عراق است که محاکمه تروریستهای داعش به اتهام نسلکشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی را بیش از این به تأخیر نیندازند.
امروز دوشنبه، ۳ اوت ۲۰۲۶ (۱۲ مرداد ۱۴۰۵)، ۱۲ سال از یکی از وحشیانهترین جنایات علیه بشریت میگذرد؛ زمانی که تروریستهای داعش به شهرستان شنگال (سنجار) و مناطق اطراف آن حمله کردند و یکی از شنیعترین جنایات قرن بیستویکم را علیه کوردهای ایزدی و سایر اقلیتهای منطقه رقم زدند؛ جنایتی که شامل کشتار دستهجمعی، ربودن، فروش زنان و کودکان، تغییر اجباری دین و ویرانی اماکن مقدسه بود.
در همین راستا، دیندار زیباری، هماهنگکنندهی امور بینالملل دولت اقلیم کوردستان اظهار داشت: بر اساس اسناد و قطعنامههای بینالمللی، جنایات صورتگرفته علیه کوردهای ایزدی و سایر اقلیتها، مصداق بارز نسلکشی و جنایت علیه بشریت است و هرگز نباید به فراموشی سپرده شود. در این فاجعه ۶,۴۱۷ نفر ربوده شدند که شامل ۳,۵۴۸ مرد و پسر و ۲,۸۶۹ زن و دختر بودند. همچنین حدود ۵ هزار ایزدی به شهادت رسیدند و صدها هزار شهروند ناچار به ترک خانه و دیار خود شده و به اقلیم کوردستان پناه آوردند.
وی افزود: دولت اقلیم کوردستان از نخستین لحظات وقوع این فاجعه، با وجود شرایط سخت نظامی و اقتصادی، درهای خود را به روی آوارگان گشود، اردوگاههایی را احداث کرد، خدمات اولیه را ارائه داد و تمام تلاش خود را برای حفاظت از جان قربانیان به کار بست.
هماهنگکنندهی امور بینالملل دولت اقلیم کوردستان درباره اقدامات انجامشده برای نجات ربودهشدگان و کمک به قربانیان گفت: تاکنون با تلاشهای دفتر نجات ربودهشدگان، ۳,۵۹۵ نفر شامل ۱,۲۱۳ زن، ۳۳۹ مرد، ۱,۰۷۹ دختربچه و ۹۶۴ پسربچه نجات یافتهاند. با این حال، همچنان سرنوشت ۲,۵۲۶ کورد ایزدی (۱,۲۱۵ زن و ۱,۳۱۱ مرد) نامشخص است و در شمار مفقودان قرار دارند.
زیباری خاطرنشان کرد: دولت اقلیم کوردستان یک مرکز درمانی-روانی برای نجاتیافتگان در شهر دهوک تأسیس کرده که بیش از هزار نجاتیافته از خدمات آن بهرهمند شدهاند. همچنین بیش از هزار زن نجاتیافته برای درمانهای روحی و روانی به آلمان اعزام شدهاند. تا کنون ۹۳ گور دستهجمعی و چندین گور فردی در شنگال و اطراف آن کشف شده است. از این گورها پیکر ۲۹۶ قربانی (۴۱ زن و ۲۵۵ مرد) بیرون کشیده شده و پس از شناسایی هویت از طریق آزمایش DNA، به خانوادههایشان تحویل داده شدهاند؛ اما دهها گور دستهجمعی دیگر همچنان منتظر تفحص و تحقیقات قضایی هستند.»
وی همچنین اشاره کرد: از سال ۲۰۱۴ تا کنون بیش از ۳ هزار پرونده قضایی تشکیل و مراحل قانونی آنها تکمیل شده است. همچنین دولت اقلیم با همکاری تیم تحقیقاتی سازمان ملل برای ارتقای پاسخگویی در قبال جنایات داعش (UNITAD)، پروژه مستندسازی جنایات را انجام داده و بیش از ۵۷ گیگابایت مدرک و سند دیجیتالی از سوی UNITAD به دولت اقلیم کوردستان تحویل داده شده است.
دیندار زیباری در رابطه با وضعیت کنونی ایزدیها گفت: بر اساس آمارها، در حال حاضر ۱۳۵,۸۶۰ ایزدی در کمپهای اقلیم کوردستان زندگی میکنند و ۱۸۹,۳۳۷ نفر دیگر در شهرهای مختلف اقلیم ساکن هستند که دولت خدمات پایهای را به آنان ارائه میدهد و برای فراهم کردن شرایط بازگشت داوطلبانه آنان به شنگال تلاش میکند.
وی، به طرح حمایت مالی از نجاتیافتگان اشاره کرد که در سال ۲۰۲۴ از سوی مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کوردستان اعلام شد و تاکنون بیش از ۳,۵۵۰ نجاتیافته از آن بهرهمند شدهاند. همچنین سازوکار ویژهای برای پذیرش نجاتیافتگان در دانشگاهها و معافیت آنان از پرداخت شهریه تحصیلی به اجرا درآمده است.
دکتر دیندار زیباری در پایان سخنان خود تأکید کرد: «گذشت ۱۲ سال از نسلکشی کوردهای ایزدی بدون محاکمه عاملان به اتهام نسلکشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی، نباید به تداوم بی کیفر مانی مجرمان منجر شود. از این رو، از جامعه بینالمللی و دولت فدرال عراق میخواهیم که محاکمه عناصر داعش را بیش از این به تأخیر نیندازند و یک چارچوب قانونی و بینالمللی کارآمد برای پاسخگو کردن آنان ایجاد کنند.»
وی همچنین بر ضرورت تداوم تلاشها برای روشن شدن سرنوشت تمامی مفقودان، تفحص گورهای دستهجمعی، شناسایی هویت قربانیان، پرداخت غرامت به خانوادهها، اجرای کامل توافقنامه شنگال، بازسازی منطقه، اخراج تمامی گروههای مسلح غیرقانونی، استقرار مدیریت و نیروهای امنیتی قانونی و تأمین خدمات زیربنایی تأکید کرد و این اقدامات را گامی بنیادی برای بازگشت داوطلبانه، امن و باکرامت آوارگان و فراهم ساختن یک زندگی شایسته برای ساکنان شنگال دانست.