ترامپ: احتمال دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز وجود دارد

اربیل (کوردستان۲۴)- دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که احتمال دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز تا روز چهارشنبه وجود دارد. او در عین حال به ایران هشدار داد که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، با «ضربه‌ای سخت» مواجه خواهد شد.

تنگه هرمز که یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان به شمار می‌رود، به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان طرف‌ها تبدیل شده و تنش بر سر آن، پس از آتش‌بس ماه آوریل، بار دیگر درگیری‌ها را شعله‌ور کرده است.

بر اساس این گزارش، ایران کنترل خود بر تنگه هرمز را تشدید کرده و در تلاش است مدیریت عبور و مرور کشتی‌ها و دریافت عوارض از آن‌ها را در اختیار بگیرد؛ اقدامی که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه انجام نمی‌داد.

ترامپ روز سه‌شنبه در جمع خبرنگاران در کالیفرنیا گفت مذاکرات پیشرفت قابل توجهی داشته و توافق برای بازگشایی تنگه هرمز ممکن است «فردا یا پس‌فردا» حاصل شود. او افزود که مذاکره‌کنندگان «روز بسیار خوبی» را پشت سر گذاشته‌اند.

رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر نیز در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز هشدار داده بود: «تنگه خیلی زود باز خواهد شد؛ در غیر این صورت، ضربه سختی خواهند خورد و سپس تنگه باز می‌شود.» او همچنین تأکید کرد: «تنها راه، باز کردن مسیر با جنگ است.»

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز پیش‌تر در گفت‌وگو با شبکه CNBC گفته بود که احتمال دستیابی به توافق تا روز چهارشنبه یا پنجشنبه وجود دارد.

در همین حال، ادامه ناامنی در منطقه بر وضعیت کشتیرانی نیز تأثیر گذاشته است. روز سه‌شنبه نام یکی از خدمه یک کشتی تجاری که در تنگه هرمز هدف اصابت موشک قرار گرفته بود، در فهرست مفقودان قرار گرفت. همچنین یک کشتی هندی در دریای سرخ، در پی حمله‌ای با منشأ نامشخص، غرق شد.

ترامپ هفته گذشته نیز ایران را به حملاتی «بسیار سخت» تهدید کرده بود؛ حملاتی که به گفته او می‌توانست زیرساخت‌های غیرنظامی را نیز هدف قرار دهد. با این حال، او بعداً از مواضع خود عقب‌نشینی کرد و از نزدیک بودن توافق سخن گفت.

در حالی که ترامپ همچنان بر ادامه مذاکرات تأکید دارد، وزارت امور خارجه ایران انجام هرگونه مذاکره با واشینگتن را رد کرده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه اعلام کرد که واشینگتن در مذاکرات میان عمان و ایران درباره افزایش تردد کشتی‌ها از طریق تنگه هرمز مشارکت دارد.

همچنین پایگاه خبری آکسیوس گزارش داد که آمریکا، ایران و عمان به دستیابی به یک توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز نزدیک شده‌اند و واشینگتن امیدوار است این توافق را روز چهارشنبه اعلام کند. به نوشته آکسیوس، این توافق که به نقل از منابع منطقه‌ای و یک مقام آمریکایی منتشر شده، شامل ترتیباتی ۶۰ روزه برای عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز میان ایران و عمان است.

تلاش‌های دیپلماتیک ادامه دارد

قطر که نقش میانجی در این پرونده را بر عهده دارد، اعلام کرده تلاش‌های دیپلماتیک همچنان ادامه دارد، اما تاکنون هیچ مذاکره مستقیمی میان ایران و آمریکا برنامه‌ریزی نشده است.

شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، روز سه‌شنبه در تماس تلفنی با ترامپ درباره «تلاش‌ها برای کاهش تنش‌ها» گفت‌وگو کرد.

ترامپ نیز پیش‌تر گفته بود انتظار دارد تا روز سه‌شنبه، به هر شکل، از روند مذاکرات مطلع شود و تأکید کرده بود که این موضوع «چندان پیچیده نیست.»

به گفته او، اهداف اصلی واشینگتن شامل بازگشایی تنگه هرمز و خلع سلاح هسته‌ای ایران است؛ هرچند اذعان کرده تحقق هدف دوم ممکن است «کمی زمان‌بر» باشد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین تهران را به «دورویی» در روند مذاکرات متهم کرده و گفته است محاصره متقابل بنادر ایران از سوی آمریکا تا زمان دستیابی به «توافق یا تسلیم کامل» ادامه خواهد داشت.

با گذشت بیش از پنج ماه از آغاز جنگ، گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران همچنان توانایی شلیک موشک و پهپاد به اهداف آمریکایی، متحدان واشینگتن در منطقه و نیز کشتی‌های تجاری را حفظ کرده است.

در همین راستا، آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)  نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد یک کشتی باری در نزدیکی سواحل عمان در تنگه هرمز بر اثر اصابت یک «پرتابه ناشناس» آسیب دیده است.

بر اساس این گزارش، ایران همچنان بر کنترل مؤثر تردد در تنگه هرمز اصرار دارد و اعلام کرده عبور کشتی‌ها باید با هماهنگی تهران انجام شود.

تشدید ناامنی در دریای سرخ

هم‌زمان با ادامه اختلال در تردد از تنگه هرمز، اهمیت مسیرهای دریایی دریای سرخ بیش از گذشته افزایش یافته است. در این منطقه، حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن محاصره دریایی عربستان سعودی را اعلام کرده‌اند.

بندر ینبع عربستان در ساحل دریای سرخ امکان ادامه صادرات این کشور به بازارهای جهانی را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز فراهم کرده است. با این حال، حوثی‌ها از زمان اعلام محاصره، مسئولیت حمله به چندین کشتی را که به گفته آنان این محاصره را نقض کرده‌اند، بر عهده گرفته‌اند.

روز سه‌شنبه نیز کشتی هندی MSV Faize Noore Oliya در نزدیکی سواحل یمن و در دریای سرخ، پس از حمله‌ای با منشأ نامشخص غرق شد. با این حال، تمامی خدمه آن نجات یافتند.

دریای سرخ مسیر دسترسی به کانال سوئز محسوب می‌شود و حملات پیشین حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری در جریان جنگ غزه، بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی را ناچار کرده بود مسیر طولانی‌تری را از طریق دماغه جنوبی آفریقا انتخاب کنند.

ای‌اف‌پی/ب.ن