سامی جلال: نحوه تقسیم درآمدهای گمرکی میان اربیل و بغداد همچنان در حال بررسی است
اربیل (کوردستان۲۴)- یک مشاور حقوقی در وزارت داخلی اقلیم کوردستان امروز یکشنبه ۲۳ اوت، به کوردستان۲۴ گفت که دولت اقلیم کوردستان و دولت فدرال عراق در مذاکرات اخیر بر سر دو مورد از سه محور اصلی مربوط به ساماندهی گذرگاههای مرزی و رویههای گمرکی به توافق رسیدهاند و موضوع نحوه تقسیم درآمدهای گمرکی همچنان در دست مذاکره است.
سامی جلال، مشاور حقوقی، گفت این تفاهم در جریان نشستهای اخیر میان هیئتی از اقلیم کوردستان و شورای اقتصادی عراق حاصل شده است؛ نشستهایی که بر ساماندهی مجدد گذرگاههای مرزی و هماهنگسازی رویههای گمرکی متمرکز بودهاند.
به گفته سامی جلال، نخستین محور توافقشده، تشکیل کمیتهای مشترک برای بررسی وضعیت گذرگاههای مرزی فعال در اقلیم کوردستان است که پیشتر از سوی بغداد به رسمیت شناخته نشده بودند. این کمیته قرار است گذرگاههای واجد شرایط را با استانداردهای بینالمللی تطبیق داده و برای ثبت رسمی آنها اقدام کند. گذرگاههایی که غیرضروری تشخیص داده شوند نیز بسته خواهند شد.
محور دوم توافق به تدوین یک فهرست مشترک سالانه برای معافیتهای گمرکی مربوط میشود. بر اساس این توافق، تولیدکنندگان اقلیم کوردستان که مشمول معافیت گمرکی باشند، میتوانند محصولات خود را بدون اعمال موانع گمرکی اضافی در بصره و دیگر استانهای عراق عرضه کنند و این اصل در جهت معکوس نیز اعمال خواهد شد.
همچنین، بازرگانانی که کالاهای خود را از طریق هر یک از گذرگاههای ورودی وارد میکنند، تنها یک بار عوارض گمرکی خواهند پرداخت و در جریان انتقال کالا میان اقلیم کوردستان و دیگر مناطق عراق، مشمول پرداختهای تکراری نخواهند شد.
سومین و تنها موضوع مورد اختلاف، نحوه تقسیم درآمدهای گمرکی جمعآوریشده در گذرگاههای اقلیم کوردستان میان اربیل و بغداد است. سامی جلال این اختلاف را محدود توصیف کرد و گفت دو طرف همچنان در حال بررسی پیشنهادهای موجود هستند.
او گفت: «تنها یک مورد اختلاف وجود دارد و به نظر من اختلاف عمدهای نیست. درباره جمعآوری درآمدهای گمرکی، آنها در ابتدا خواستار ۱۰۰ درصد درآمد بودند، اما بعداً پیشنهاد تقسیم ۵۰ به ۵۰ مطرح شد. اکنون هر دو پیشنهاد روی میز است و دو طرف در حال گفتوگویی سازنده درباره آنها هستند.»
وی ابراز امیدواری کرد که شورای وزیران عراق طی هفته جاری یا هفته آینده این طرح را بررسی و تصویب کند. به گفته او، اجرای توافق میتواند به دریافت چندباره عوارض گمرکی از بازرگانان پایان دهد، رویهای واحد را برای تمامی گذرگاههای میان اقلیم کوردستان و دیگر استانهای عراق برقرار کند، هزینههای حملونقل را کاهش دهد و به رونق دوباره تجارت در سراسر کشور کمک کند.
این مذاکرات همزمان با ابتکار دیگری میان اربیل و بغداد در زمینه راهاندازی «سیستم خودکار دادههای گمرکی» (آسیکودا) در حال انجام است. آسیکودا، یک سامانه الکترونیکی گمرکی است که با حمایت و تحت نظارت سازمان ملل متحد توسعه یافته است.
بر اساس گزارش ارائهشده، اجرای این سامانه میان اقلیم کوردستان و دولت فدرال وارد مرحله پیشرفتهای شده، اما آغاز کامل فعالیت آن همچنان به تصمیم نهایی شورای وزیران عراق نیاز دارد.
مقامهای عراقی افزایش استفاده از سامانههای الکترونیکی گمرکی، از جمله آسیکودا را از عوامل رشد قابل توجه درآمدهای گمرکی دولت فدرال میدانند.
سامر قاسم الطائی، مدیرکل اداره کل گمرک عراق، اعلام کرده است که این کشور در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۲.۵ تریلیون دینار عراقی درآمد گمرکی داشته است؛ رقمی که با مجموع درآمد گمرکی عراق در سراسر سال ۲۰۲۳ برابری میکند.
به گفته الطائی، درآمدهای گمرکی عراق تنها در ماه ژوئیه به ۵۰۰.۶ میلیارد دینار رسیده که در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته ۱۵۰ درصد افزایش داشته است. او پیشبینی کرده است درآمد گمرکی عراق تا پایان سال ۲۰۲۶ از ۳.۵ تریلیون دینار فراتر رود؛ رقمی که در صورت تحقق، رکورد جدیدی برای این کشور خواهد بود.
در مجموع، توافقهای توصیفشده از سوی سامی جلال درباره ساماندهی گذرگاههای مرزی، در کنار روند اجرای آسیکودا، نشاندهنده حرکت اربیل و بغداد به سوی چارچوبی هماهنگتر و یکپارچهتر در زمینه گمرک و تجارت است؛ روندی که هر دو بخش آن اکنون در انتظار تصمیم شورای وزیران عراق برای ورود به مرحله بعدی قرار دارند.
ب.ن