خروج ائتلاف بینالمللی از عراق پس از یک دهه
اربیل (کوردستان۲۴) – ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا پس از بیش از یک دهه، به مأموریت خود در عراق پایان میدهد؛ مأموریتی که از یک سو به شکست داعش و بازپسگیری مناطق تحت کنترل این گروه کمک کرد و از سوی دیگر، در سالهای پس از آن به یکی از محورهای تنش و اختلاف در عراق تبدیل شد.
نیروهای ائتلاف در سال ۲۰۱۴، برای مقابله با گروه دولت اسلامی (داعش) به عراق و سوریه اعزام شدند. داعش در آن زمان بخشهای گستردهای از خاک دو کشور را به تصرف خود درآورده و مرتکب کشتار و جنایات گستردهای شده بود.
این گروه در سال ۲۰۱۷ در عراق و در سال ۲۰۱۹ در سوریه شکست خورد، اما نیروهای ائتلاف پس از آن نیز برای مقابله با بقایای داعش و جلوگیری از تجدید فعالیت این گروه در منطقه باقی ماندند.
بغداد و واشینگتن در سال ۲۰۲۴ توافق کردند که مأموریت ائتلاف را به تدریج کاهش دهند و در نهایت به آن پایان بخشند. در پی این توافق، نیروهای ائتلاف به مرور پایگاههای خود در سراسر عراق را ترک کردند و حضورشان در اقلیم کوردستان در شمال این کشور محدود شد.
خروج نهایی نیروهای ائتلاف از این منطقه برای روز چهارشنبه برنامهریزی شده است.
دولت عراق بر این باور است که پایان حضور ائتلاف، بهانهای را که گروههای شبهنظامی قدرتمند مورد حمایت تهران برای حفظ سلاحهای خود به آن استناد میکردند، از میان خواهد برد.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، اعلام کرده است که اول اکتبر، یعنی روز پس از خروج ائتلاف، باید به عنوان «روز حاکمیت» گرامی داشته شود.
روسای قوای مجریه، مقننه و قضائیه عراق روز دوشنبه اعلام کردند که این رویداد «مناسبتی ملی است که تکمیل مسیر عراق به سوی حاکمیت را تأیید کرده و حضور دولت و نهادهای آن را تحکیم میبخشد».
آنها همچنین تأکید کردند که «مسئله وجود سلاح در خارج از حیطه اقتدار دولت باید مطابق با زمانبندیهای تعیینشده توسط دولت و به گونهای که حاکمیت ملی را تقویت کند، حلوفصل شود».
به نفع مردم
الزیدی که امسال با چراغ سبز آمریکا به قدرت رسید، متعهد شده است انحصار دولت بر سلاح را تقویت کند و اطمینان یابد که گروههای مسلح، سلاحهای خود را در اختیار دولت قرار میدهند.
دولت او در ابتدا ۳۰ سپتامبر را به عنوان ضربالاجل خلع سلاح گروههای مسلح تعیین کرده بود، اما بعداً، با ادامه مذاکرات درباره «ساماندهی» سلاحها، این ضربالاجل را کنار گذاشت. این مسئله به تنشها دامن زده و انتظار میرود حلوفصل آن به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
با توجه به مخالفت چندین گروه قدرتمند با خلع سلاح، سیاستمداران ارشد وارد مذاکرات شدهاند و اکنون در تلاشاند به یک توافق مصالحهآمیز دست یابند. این گروهها شروطی را مطرح کردهاند که علاوه بر خروج نیروهای خارجی، پایان دخالتهای سیاسی و اقتصادی آمریکا را نیز شامل میشود.
گروه قدرتمند «کتائب حزبالله» روز دوشنبه در بیانیهای اعلام کرد که خروج «نیروهای اشغالگر آغازی برای دستیابی به حاکمیت کامل است».
با این حال، این گروه دولت «الزیدی» را نیز تهدید کرده است.
در این بیانیه آمده است: «دولتی که در راستای منافع مردم خود عمل نکند، با تمام ابزارهای ممکن سرنگون خواهد شد.»
در جریان نبرد علیه داعش، هم ائتلاف به رهبری آمریکا و هم گروههای مسلح مورد حمایت تهران با نیروهای جهادی داعش، که دشمن مشترکشان محسوب میشدند، جنگیدند.
اما پس از شکست داعش، حضور نیروهای ائتلاف به یکی از محورهای اختلاف و تنش میان مقامات عراقی و گروههای مسلح تبدیل شد.
این گروهها خواستار خروج نیروهای آمریکایی شدند و حملات خود را با استفاده از پهپاد و موشک علیه مواضع و نیروهای ائتلاف آغاز کردند. این حملات نیز در مواردی با حملات تلافیجویانه آمریکا و کشته شدن شماری از فرماندهان این گروهها همراه شد.
در جریان درگیریهای منطقهای در خاورمیانه، ایران و گروههای همپیمان آن نیز حملات خود را تشدید کردند و نیروهای تحت رهبری آمریکا در اقلیم کوردستان عراق را هدف قرار دادند.
مقامات اقلیم کوردستان نگراناند که پس از خروج سامانههای رهگیر ائتلاف، چه نهادی قرار است از اقلیم در برابر حملات پهپادی محافظت کند؛ حملاتی که پیشتر بارها اقلیم را هدف قرار دادهاند.
ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا اوایل سال جاری میلادی نیز از سوریه خارج شد.
ای.اف.پی/ب.ن