فرمانده ایزدی‌خان از ادغام مشروط ی.ب.ش در نیروهای عراق استقبال کرد
اربیل (کوردستان۲۴) – حیدر شَشو، فرمانده نیروی حفاظت از ایزدی‌خان، از ادغام اعضای یگان‌های مقاومت شنگال (ی.ب.ش) در نیروهای امنیتی و نظامی عراق استقبال کرد و گفت این اقدام می‌تواند به کاهش تنش‌ها و رفع بهانه‌های ترکیه برای حمله و مداخله در منطقه شنگال کمک کند. او در عین حال بر ضرورت انجام بررسی‌های امنیتی دقیق برای جلوگیری از ورود جنگجویان خارجی به این ساختارها با استفاده از هویت‌های عراقی تأکید کرد.
شَشو در گفت‌وگو با کوردستان۲۴ اظهار داشت هر اقدامی که به پایان دادن به حضور نیروهای خارج از چارچوب قانونی در شنگال و کاهش تنش‌ها منجر شود، به سود این منطقه خواهد بود. به گفته او، روند طی شده تاکنون را باید گامی اولیه دانست؛ مسیری که تکمیل آن آسان نخواهد بود و به زمان نیاز دارد.
فرمانده نیروی حفاظت از ایزدی‌خان همچنین اعلام کرد فهرستی شامل بیش از پنج هزار نفر، متشکل از حدود چهار هزار جنگجو و بیش از هزار کارمند غیرنظامی، به دولت فدرال عراق در بغداد ارائه شده است. او توضیح داد که بر اساس توافق‌های صورت گرفته، قرار است بخشی از این افراد در نیروهای حشدالشعبی و بقیه در ساختار ارتش عراق و پلیس محلی ادغام شوند.
هشدار درباره احتمال نفوذ جنگجویان خارجی
شَشو با اشاره به نگرانی‌های امنیتی درباره هویت برخی اعضای این نیروها گفت همه شبه‌نظامیان حاضر در شنگال از ساکنان بومی این منطقه نیستند. او مدعی شد شماری از آنان از کوردستان سوریه یا کوردستان ترکیه آمده‌اند و پیش‌تر با نام‌های محلی، کارت شناسایی عراقی دریافت کرده‌اند.
وی تأکید کرد بغداد باید پیش از نهایی شدن روند ادغام، بررسی‌های امنیتی جامعی انجام دهد؛ زیرا به گفته او، نبود نظارت و راستی‌آزمایی دقیق می‌تواند زمینه حضور جنگجویان خارجی در ساختارهای امنیتی عراق را فراهم کند و مشکلات و بحران‌های گسترده‌تری برای شنگال به وجود آورد.
اجرای توافق شنگال و بازسازی منطقه
فرمانده نیروی حفاظت از ایزدی‌خان در بخش دیگری از اظهارات خود، اجرای کامل توافق شنگال میان دولت‌های فدرال عراق و اقلیم کوردستان را راهکار اساسی برای برقراری ثبات در این منطقه دانست و از عملکرد دولت فدرال در اجرای تعهدات خود انتقاد کرد.
به گفته شَشو، تاکنون تنها حدود ۱۰ تا ۱۸ درصد از غرامت‌های مالی مربوط به قربانیان پرداخت شده است. او همچنین تأکید کرد که بازگشت آوارگان به شنگال، بدون تأمین خدمات اساسی و بازسازی زیرساخت‌های منطقه، همچنان با موانع جدی روبه‌رو خواهد بود.
توافق شنگال که در اکتبر ۲۰۲۰ میان دولت فدرال عراق و دولت اقلیم کوردستان امضا شد، با هدف سامان‌دهی وضعیت اداری و امنیتی این منطقه، خروج نیروهای مسلح خارج از چارچوب توافق و فراهم‌کردن زمینه بازگشت آوارگان به اجرا گذاشته شد. با این حال، اختلاف بر سر اجرای مفاد توافق و حضور نیروهای مسلح مختلف، روند عادیسازی وضعیت شنگال را با چالش مواجه کرده است. ترکیه نیز با اشاره به حضور یگان‌های مقاومت شنگال، مواضعی امنیتی در قبال این گروه اتخاذ کرده و حملات و مداخلات خود در منطقه را با نگرانی‌های امنیتی مرتبط دانسته است.
شنگال، در غرب استان نینوا و در نزدیکی مرز سوریه، منطقه‌ای با اکثریت جمعیت ایزدی است که در اوت ۲۰۱۴ به تصرف گروه داعش درآمد. در جریان حملات داعش، هزاران ایزدی کشته یا ربوده شدند و ده‌ها هزار نفر ناچار به ترک خانه‌های خود شدند. اگرچه این منطقه در سال ۲۰۱۵ از کنترل داعش خارج شد، اما پیامدهای حمله این گروه، از جمله تخریب گسترده زیرساخت‌ها، تداوم آوارگی و مشکلات بازسازی، همچنان بر زندگی ساکنان آن تأثیر می‌گذارد.
در سال‌های پس از آزادسازی، اختلاف میان بغداد و اربیل بر سر اداره و تأمین امنیت شنگال، حضور گروه‌های مسلح مختلف و تداوم حملات ترکیه، بر وضعیت این منطقه تأثیر گذاشته است. توافق شنگال در سال ۲۰۲۰ با هدف سامان‌دهی امور اداری و امنیتی و تسهیل بازگشت آوارگان امضا شد، اما اجرای آن با موانع متعددی روبه‌رو بوده است. کمبود خدمات عمومی، فرصت‌های شغلی محدود و کندی بازسازی نیز همچنان از مهم‌ترین موانع بازگشت پایدار ساکنان به شمار می‌روند.
ب.ن