نخستین مرحله عملیات امنیتی در جرفالصخر آغاز شد
اربیل (کوردستان۲۴) - نیروهای پلیس فدرال عراق صبح امروز جمعه 20 نوامبر حرکت بهسوی ورودی منطقه جرفالصخر را آغاز کردند؛ اقدامی که بیانگر شروع نخستین مرحله از عملیات امنیتی دولت عراق در این منطقه بهشدت تحت محدودیت در جنوبغرب بغداد است.
این تحول پس از دو ساعت تأخیر، تجمع شش یگان نظامی و امنیتی در نزدیکی جرفالصخر و تداوم ابهام درباره موافقت کتائب حزبالله، گروه مسلحی که مدتهاست در این منطقه حضور و نفوذ دارد، با ترتیبات امنیتی جدید صورت گرفت.
یگانهایی که در نزدیکی یکی از ورودیهای منطقه تجمع کردهاند، شامل یک تیپ از ارتش عراق، یک تیپ از پلیس فدرال، دو تیپ از نیروهای حشدالشعبی، یک گردان از نیروهای مبارزه با تروریسم و یک گردان مسئول حفاظت از خطوط لوله انتقال نفت هستند.
دولت عراق ساعت ۶ صبح امروز جمعه را بهعنوان مهلت آغاز عملیات تعیین کرده بود، اما شروع تحرکات تا ساعت ۸ صبح به تعویق افتاد. با این حال، علی فالح الزیدی، نخستوزیر عراق، و سعد معن، مقام امنیتی این کشور، همچنان تأکید داشتند که تصمیم مربوط به استقرار نیروها لغو نشده است.
تجمع نیروهای نظامی و امنیتی
احتمالاً عملیات با هدف جابهجایی و استقرار تدریجی یگانها طراحی شده است، نه آغاز فوری یک درگیری نظامی. با این حال، چنین برداشتی به معنای منتفی شدن احتمال رویارویی نظامی نیست.
در مرحله نخست این عملیات، قرار است برخی مواضع مشخص که پیشتر در اختیار کتائب حزبالله بودهاند، به نیروهای تعیینشده از سوی دولت عراق واگذار شوند. همچنین پیشبینی شده است که مدیریت برخی از این مواضع بهصورت مشترک انجام گیرد.
در روزهای بعد نیز قرار است تحرکات دیگری بهسمت مناطقی صورت گیرد که با پروندههای قاچاق نفت تحت تحقیق یا فعالیتهای مشکوک در زمینه استخراج غیرمجاز نفت ارتباط دارند. هدف از این اقدامات ایجاد یک کمربند امنیتی و قرار دادن هر سه ورودی اصلی منطقه تحت کنترل نیروهای دولتی عنوان شده است.
توافق با کتائب حزبالله همچنان تأیید نشده است
مهمترین موضوع مبهم در این عملیات، موضع کتائب حزبالله بود. تا زمان تهیه این گزارش، مقامهای عراقی و این گروه مسلح هنوز به توافقی دست نیافتهاند؛ هرچند هر دو طرف اعلام کردهاند که تمایلی به وقوع درگیری نظامی ندارند.
یگانهای امنیتی دولت عراق در مناطق مسیب، جرفالصخر، بابل و انبار و همچنین شماری از مناطق دیگر عراق به حالت آمادهباش درآمدهاند. در همین حال، نیروهای کتائب حزبالله در داخل جرفالصخر نیز در وضعیت آمادهباش کامل قرار دارند.
این گروه پیشتر اعلام کرده بود که در صورت وقوع هرگونه رویارویی ناخواسته، نیروهایش واکنش نشان خواهند داد؛ موضوعی که نگرانیها درباره چگونگی اجرای روند واگذاری مواضع را افزایش داده است.
اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، از روز دوشنبه در عراق حضور داشته و با رهبران سیاسی شیعه و علی فالح الزیدی، نخستوزیر عراق، درباره جلوگیری از وقوع درگیری گفتوگو کرده است.
بازآرایی تدریجی ساختار امنیتی
تحرکات اخیر بخشی از طرح بازآرایی ساختار امنیتی است که دولت عراق آن را به تصویب رسانده است. بر اساس این طرح، ارتش عراق، پلیس فدرال، نیروهای حشدالشعبی و پلیس انرژی در چارچوب برنامهای برای استقرار مرحلهبهمرحله نیروها در بخشهای مختلف منطقه فعالیت خواهند کرد.
روز پنجشنبه، علی فالح الزیدی با شماری از وزیران و فرماندهان ارشد امنیتی دیدار کرد تا آمادگیهای لازم و روند جابهجایی و جایگزینی یگانهای نظامی را مورد بررسی قرار دهد.
دفتر نخستوزیری عراق اعلام کرد که دولت خواهان اجرای حرفهای این عملیات است و نیروهای امنیتی باید ضمن پایبندی به دستورات نظامی، از شهروندان و اموال آنان حفاظت کنند.
نیروهای حشدالشعبی نیز در اطلاعیهای جداگانه اعلام کردند که روند جابهجایی و استقرار مجدد نیروها از امروز جمعه و بر اساس دستور فرمانده کل نیروهای مسلح آغاز خواهد شد.
سعد معن، رئیس هسته رسانهای امنیتی عراق، نیز اعلام کرد که اطلاعات تکمیلی درباره این عملیات در یک کنفرانس خبری در منطقه تحت مسئولیت تیپ شانزدهم پلیس فدرال ارائه خواهد شد. وی اشاره کرد که نمایندگان پلیس فدرال و حشدالشعبی درباره چگونگی اجرای عملیات توضیح خواهند داد.
این طرح صرفاً به جایگزینی نیروها در مواضع تعیینشده محدود نمیشود، بلکه حفاظت از زیرساختهای نفتی را نیز در بر میگیرد؛ آن هم در شرایطی که فعالیتهای مشکوک مرتبط با قاچاق نفت در داخل و اطراف این منطقه همچنان زیر ذرهبین قرار دارد.
جرفالصخر به یکی از کانونهای اصلی تلاش بغداد برای اعمال نظارت مستقیم دولت بر سرزمینها و مواضع امنیتیای تبدیل شده است که طی سالهای گذشته در اختیار گروههای مسلح قرار داشتهاند.
ب.ن