محدودیت‌های کتائب حزب‌الله در جرف الصخر؛ نخست‌وزیر عراق به منطقه نرسید

با وجود اعلام گشایش مسیرهای ارتباطی و انتظار برای سفر نخست‌وزیر عراق به جرف الصخر، خبرنگار کوردستان۲۴ گزارش داد که دروازه‌های این منطقه همچنان به روی آوارگان بسته است و نیروهای عراقی نیز تحت بازرسی کتائب حزب‌الله قرار دارند.

در حالی که انتظار می‌رفت علی زیدی، نخست‌وزیر عراق، روز شنبه (۱ آذر ۱۴۰۵) به ناحیه جرف الصخر در استان بابل سفر کند، خبرنگار کوردستان۲۴ از این منطقه گزارش داد که دروازه‌های آن همچنان به روی شهروندان آواره بسته مانده و نیروهای عراقی نیز نمی‌توانند آزادانه در آن تردد کنند. این در حالی است که کتائب حزب‌الله هنوز منطقه را تخلیه نکرده و حتی خودروهای نظامی ارتش و پلیس فدرال را بازرسی می‌کند.

شوان جباری، گزارشگر کوردستان۲۴ در بغداد، روز شنبه (۲۱ نوامبر ۲۰۲۶) از دروازه جرف الصخر در مرز استان بابل اعلام کرد که علی زیدی، نخست‌وزیر عراق، تا این لحظه به این ناحیه نرسیده است. هرچند مقدمات سفر فراهم شده و قرار بود او امروز از منطقه بازدید کند، اما زمان دقیق ورودش مشخص نشده است.

خبرنگار کوردستان۲۴ هدف از سفر علی زیدی به جرف الصخر را ابراز حمایت از نیروهای عراقی و آغاز روند عادی‌سازی وضعیت این ناحیه عنوان کرد تا خدمات به منطقه بازگردد و ساکنانی که از سال ۲۰۱۴ آواره شده‌اند، به خانه‌های خود بازگردند.

سعد معن، رئیس هسته اطلاع‌رسانی امنیتی عراق، پیشتر اعلام کرده بود که مسیر لطیفیه – جرف الصخر – کربلا از ساعت ۶ صبح امروز به روی تردد رانندگان و شهروندان باز شده است. با این حال، خبرنگار کوردستان۲۴ فاش کرد که از ساعت ۱۱ پیش از ظهر روز گذشته، دروازه جرف الصخر تنها به روی نیروهای امنیتی که هماهنگی‌های لازم برایشان انجام شده، باز بوده است و تا زمان تهیه این خبر، مسیر لطیفیه – جرف الصخر – کربلا همچنان به روی شهروندان عادی بسته است.

او همچنین توضیح داد که کتائب حزب‌الله منطقه را تخلیه نکرده و دروازه اصلی ناحیه همچنان در کنترل نیروهای این گروه است. حتی خودروهای نظامی تیپ ۱۷ پلیس فدرال و تیپ ۸۲ ارتش عراق هنگام ورود با تجهیزات و لوازم، توسط نیروهای حزب‌الله بازرسی می‌شوند.

نیروهای عراقی شامل ارتش، پلیس فدرال، ضدتروریسم و یک هنگ پلیس انرژی، نتوانسته‌اند به طور کامل در ناحیه مستقر شوند و تنها در مکان‌هایی که کتائب حزب‌الله برایشان تعیین کرده، مستقر شده‌اند.

خبرنگار کوردستان۲۴ افزود که روز گذشته به مدت ۲۰ دقیقه وارد جرف الصخر شده و دو یا سه نیروی مسلح به طور مداوم لنز دوربین او را زیر نظر داشته‌اند تا نتواند از همه نقاط عکس بگیرد. همچنین، سربازان کورد در تیپ ۱۷ پلیس فدرال به او گفته‌اند که محدود شده‌اند و نمی‌توانند خارج از مناطق تعیین‌شده تردد کنند.

وی اشاره کرد که نخست‌وزیر عراق به نیروهای امنیتی دستور داده است تا از نزدیک شدن رسانه‌ها به جرف الصخر و پخش زنده جلوگیری کنند. همچنین، با وجود ادعاهای مربوط به گشایش هر سه دروازه اصلی، تا این لحظه دروازه‌های سمت مسیب و لطیفیه به روی شهروندان آواره، به ویژه ساکنان قبایل جناب و نصراوی، باز نشده است.

یاسر عیساوی، دستیار رئیس ستاد حشد الشعبی، به کوردستان۲۴ گفت که سه تیپ حشد الشعبی مستقر در جرف الصخر با دو تیپ دیگر حشد الشعبی، دو تیپ ارتش عراق، پلیس فدرال و یک هنگ پلیس انرژی جایگزین شده‌اند.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که روز جمعه (۲۰ نوامبر ۲۰۲۶)، پلیس انرژی و دو تیپ حشد الشعبی وارد جرف الصخر شدند و گشایش "پایگاه کنترل‌کننده" تحت نظارت پلیس فدرال اعلام شد. همزمان، علی زیدی، نخست‌وزیر عراق، در سخنرانی خود برای نیروها تأکید کرد که مرحله اعمال حاکمیت دولت از جرف الصخر آغاز شده و هیچ سلاحی خارج از کنترل دولت باقی نخواهد ماند.

آغاز این تنش‌ها به روز ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵) بازمی‌گردد، زمانی که یک کمیته عالی تحقیقات دولتی به همراه نیروی امنیتی وارد جرف الصخر شد تا پرونده قاچاق نفت و کشف انبارهای غیرقانونی و پالایشگاه‌ها را پیگیری کند. این رویداد منجر به برکناری ۹ مقام ارشد امنیتی و اداری در استان بابل و ارجاع متهمان به دادگاه شد.

ناحیه جرف الصخر (که رسماً نام آن به جرف النصر تغییر یافته است) در شمال استان بابل، در جنوب بغداد، واقع شده است. پیش از حملات داعش در سال ۲۰۱۴، جمعیت آن بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار نفر بود که بیشتر آنها عرب‌های سنی بودند. پس از بیرون راندن داعش در اواخر سال ۲۰۱۴، کتائب حزب‌الله کنترل منطقه را به دست گرفت و به بهانه‌های امنیتی و پاکسازی بمب‌های کاشته‌شده، از بازگشت ساکنان و حتی ورود نیروهای رسمی دولتی جلوگیری کرد. در ۱۲ سال گذشته، چهار نخست‌وزیر پیشین عراق نتوانستند نیروهای رسمی را وارد منطقه کنند یا آوارگان را بازگردانند.