مسرور بارزانی در گفت‌وگو با شبکه «الشمس»: هیچ‌کس حق و توان تقسیم کوردستان را ندارد

فدرالیسم ضامن یکپارچگی عراق و حقوق همگان است

مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کوردستان، در گفت‌وگوی اختصاصی با «ایلی ناکوزی»، مجری و تهیه‌کننده شبکه تلویزیونی عربی «الشمس»، به تشریح مهم‌ترین تحولات سیاسی داخلی اقلیم کوردستان، روند فعال‌سازی پارلمان، مناسبات اربیل و بغداد، تنش‌های امنیتی منطقه، روابط با کشورهای همسایه و دستاوردهای عمرانی و اقتصادی اقلیم پرداخت.

نخست‌وزیر اقلیم کوردستان در آغاز این گفت‌وگو با اشاره به پیشرفت‌های عمرانی و زیرساختی در اقلیم، این دستاوردها را ثمره مبارزه چندین دهه‌ای ملت کورد، پیشمرگه‌ها و خانواده‌های شهدا دانست.

 

مخالفت با تقسیم کوردستان و تأکید بر مشروعیت نهادهای دموکراتیک

ایشان در واکنش به پرسشی درباره اظهارات اخیر بافل طالبانی مبنی بر تقسیم اقلیم کوردستان به دو بخش، تصریح کرد که چنین اقداماتی هرگز به نتیجه نخواهد رسید؛ زیرا به گفته او، هیچ‌کس نه حق و نه قدرت تقسیم کوردستان را بر پایه خواست شخصی یا دستورکارهای مشکوک ندارد.

مسرور بارزانی با اشاره به دو سال بن‌بست در تشکیل جلسه پارلمان پس از انتخابات و طرح شکایت رقبا در دادگاه فدرال برای انحلال پارلمان و دولت، تأکید کرد که فعال‌سازی دوباره پارلمان اقدامی ملی و اخلاقی برای صیانت از مشروعیت نهادهای کوردستان بوده و علیه هیچ طرفی انجام نشده است. او با انتقاد از آنچه «به گروگان گرفتن پارلمان» و «مخالفت با تدوین قانون اساسی کوردستان» از سوی اتحادیه میهنی توصیف کرد، اظهار داشت که در دموکراسی باید به نتایج انتخابات احترام گذاشت و احزاب می‌توانند یا در ائتلاف دولت مشارکت کنند یا در جایگاه اپوزیسیون بمانند، نه اینکه به دنبال فرمول «پنجاه به پنجاه» بدون پشتوانه آرا باشند.

نخست‌وزیر اقلیم کوردستان همچنین با یادآوری فراخوان سال ۱۹۹۱ میلادی (۱۳۶۹–۱۳۷۰ هجری شمسی) پرزیدنت بارزانی برای برگزاری انتخابات پارلمانی، اطمینان داد که اقلیم به سوی جنگ داخلی نخواهد رفت. وی افزود که پرزیدنت بارزانی همواره بر ممنوعیت جنگ داخلی میان کوردها تأکید داشته و نیروهای پیشمرگه نباید به خاطر اختلافات سیاسی روبه‌روی هم بایستند. بارزانی شایعات مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی درباره بازداشت یا تهدید نمایندگان برای حضور در نشست پارلمان را «بی‌اساس» خواند و گفت نمایندگانی از احزاب مختلف از جمله اتحادیه میهنی و نسل نو با اراده خود و با وجود آزار و تهدیدهای رقیبان، برای نجات نهاد پارلمان در نشست حاضر شدند. او در عین حال تأکید کرد که درهای مذاکره برای تشکیل دولتی فراگیر همچنان به روی همه طرف‌های باورمند به دموکراسی باز است.

 

مناسبات اربیل و بغداد، فدرالیسم و چالش سلاح‌های خارج از قانون

مسرور بارزانی در بخش دیگری از این مصاحبه، مشکل اصلی میان اربیل و بغداد را نه مسائل شخصی، بلکه «ذهنیت برخی افراد در نپذیرفتن فدرالیسم» دانست. وی با ابراز احترام نسبت به علی زیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، اعلام کرد که اقلیم کوردستان از نخست‌وزیری حمایت می‌کند که قانون اساسی را به‌طور کامل و بدون گزینش اجرا کند و به حقوق قانونی اقلیم احترام بگذارد. به گفته بارزانی، فدرالیسم به معنای جدایی یا تقسیم عراق نیست، بلکه به معنای تقسیم مسئولیت و تضمین حقوق برابر تمام مؤلفه‌هاست؛ به‌گونه‌ای که اقلیم کوردستان پیش از تدوین قانون اساسی به‌صورت دوفاکتو مستقل بود، اما داوطلبانه وارد نظام فدرال عراق شد.

وی با قدردانی از حمایت‌های ایالات متحده آمریکا از کوردستان و عراق، به‌ویژه در نبرد با داعش که طی آن نیروهای پیشمرگه نخست پیشروی داعش را متوقف کردند و سپس در کنار نیروهای امنیتی عراق آن را شکست دادند، ابراز امیدواری کرد که بغداد به کوردستان به‌عنوان ستون ثبات و شکوفایی اقتصادی کشور بنگرد، نه یک کیان بیگانه. بارزانی همچنین در خصوص خلع سلاح شبه‌نظامیان در دولت جدید عراق گفت که نیروهای پیشمرگه بر اساس قانون اساسی هم‌ردیف ارتش عراق هستند و اقلیم از تلاش نخست‌وزیر عراق برای قرار دادن نیروهای خارج از قانون اساسی تحت حاکمیت قانون حمایت می‌کند، هرچند این مأموریت را بسیار دشوار دانست.

 

تنش‌های منطقه‌ای، حملات به اقلیم و روابط با همسایگان

در پیوند با درگیری‌های منطقه‌ای میان آمریکا، اسرائیل و ایران، نخست‌وزیر اقلیم کوردستان تأکید کرد که کوردستان از جنگ بیزار است و نمی‌خواهد بخشی از هیچ منازعه‌ای باشد، اما در صورت تعرض، حق کامل دفاع از خود را دارد. او با اشاره به انجام بیش از ۱۰۵۰ حمله موشکی و پهپادی به خاک کوردستان، اظهار داشت که بیش از ۵۰ درصد این حملات از داخل خاک عراق صورت گرفته است و از دولت فدرال پرسید که چرا گروه‌های مسئول این حملات را کنترل یا بازخواست نمی‌کند.

مسرور بارزانی گزارش‌ها درباره استفاده از خاک کوردستان برای تسلیح گروه‌ها یا اقدام علیه ایران را «شایعه و اتهام» خواند و تصریح کرد که اقلیم هرگز اجازه نمی‌دهد خاکش به تهدیدی علیه همسایگان تبدیل شود. وی ضمن ابراز تأسف از حملات ایران به کوردستان در جریان جنگ و قانع‌کننده ندانستن توضیحات تهران، تأکید کرد که اقلیم خواهان روابطی خوب، دوستانه و مبتنی بر حسن همجواری با ایران است، مشروط بر اینکه این اراده دوطرفه باشد.

وی درباره تحولات سوریه و ترکیه و نقش میانجی‌گرانه پرزیدنت بارزانی، این نقش را در پرهیز از جنگ بسیار بزرگ توصیف کرد و گفت نظام آینده سوریه باید از طریق گفت‌وگو میان کوردها و دمشق تعیین شود. او اعطای تابعیت به کوردهای سوریه از سوی دمشق را گامی مثبت رو به جلو دانست و بر ضرورت احساس امنیت و برابری برای تمامی اقوام و مؤلفه‌های سوریه تأکید نمود.

 

اعتماد سرمایه‌گذاران و میراث خدمت‌گزاری

نخست‌وزیر اقلیم کوردستان در بخش پایانی گفت‌وگو، «اعتماد» را کلید جذب سرمایه‌گذاران و رونق پروژه‌های عمرانی، گردشگری و دیجیتال‌سازی خدمات در اقلیم دانست. وی اظهار کرد که با وجود نرسیدن بودجه، تأخیر در حقوق کارمندان و نبود منابع مالی کافی، دولت با همکاری بخش خصوصی توانسته است پروژه‌های بزرگ را پیش ببرد. او تفاوت میزان پروژه‌ها در مناطق مختلف کوردستان را ناشی از عملکرد مقامات محلی دانست و مدعی شد در حالی که بخش خصوصی در اربیل و دهوک به دلیل حمایت اداری فعال است، در برخی مناطق دیگر وادار کردن سرمایه‌گذاران به شریک کردن مقامات محلی مانع پیشرفت شده است.

مسرور بارزانی در پاسخ به این پرسش که دوست دارد مردم کوردستان چه یادگاری از او در ذهن داشته باشند، گفت که خدمت صادقانه به مردم و دیدن رضایت و خرسندی آنان بزرگ‌ترین پاداش اوست و ملت خود را ارزشمندترین سرمایه و دستاورد اقلیم می‌داند.

مشروح گفتوگوی نخست‌وزیر را در اینجا بخوانید.