ئاوات شێخ جەناب: کابینەی نۆیەم بەرپرس نییە لەو گریبەستانەی پێشتر کراون

K24 – هەولێر

وەزیری دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەو ژمارە زۆرەی مووچەخۆر کە کراوەتە بار بەسەر حکومەت، کابینەی نۆیەم لێی بەرپرس نییە، کابینەی نۆیەم وەک بەشێک لە چارەسەر بووە، ئیلتیزامات هەڵدەگرێت، بەڵام بەرپرس نییە لەوەی پێشتر روویداوە.

ئاوات شێخ جەناب، وەزیری دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمی کوردستان، لەمیانی ئامادەبوونی لە کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان کە تا درەنگانی شەوی رابردوو بەردەوامبوو گوتی: "لە ماوەی دوو ساڵدا وەک وەزیری دارایی 30 جار چوومەتە بەغدا راستیەکم بۆ دەرکەوتووە، کە کورد لە دوو لایەنەوە مەترسی لەسەرە یەکێک لە بەغداوە، ئەوەی تریش لەناوخۆمانە کە گەندەڵییە، جگە لە چاکسازییش هیچ چارەیەکی دیکە نییە".

گوتیشی: "ئەو زانیاریانەی دەیڵێم بەرپرسم لە هەموو، هەر پەرلەمانتارێک بێتە وەزارەت هەموو بەڵگەکانی دەخەمە بەردەست. ژمارەی فەرمانبەر گەیشتووەتە ئاستێکی خەیاڵی، حکومەتی هەرێم کە ساڵی 1992 پێکهاتووە، ئەوکات 140 هەزار مووجەخۆری هەبووە، ساڵی 1994 پارەی پێویست بۆ هەرسێ پارێزگای هەرێم 84 ملیۆن دیناری سویسری بووە، لە ساڵی 2014 ئەو بڕە بووە بە زیاتر لە 7 تریلیۆن، تا ساڵی 2019 گەیشتووەتە 10 تریلیۆن. ژمارەی مووچەخۆر لە 140 هەزارەوە بووەتە زیاتر ملیۆنێک و 251 هەزار".

لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا وەزیری دارایی رایگەیاند: "وەک کابینەی نۆیەمی حکومەت کە دەستبەکاربووین ژمارەی مووچەخۆرانی ملیۆنێک و 251 هەزار و 450ـە، جگە لە مووچەخۆرانی چاودێری کۆمەڵایەتی، سەرەڕای ئەو فشارەی لەسەر حکومەت هەبوو لە سەرەتای دەستبەکاربوونەوە کۆمەڵێک پڕۆژە کەوتنە بواری جێبەجێ کردنەوە، مانگی 4ی 2019 بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا داهاتی سامانە سرووشتییەکانمان بوو بە سفر و داهاتی ناوخۆمان بوو بە 94 ملیۆن دینار کە 14ی چەک بوو، ئەوەی بە تەواوی هاتووەتە خەزێنەی حکومەت ئەو کات 80 ملیار دینار بوو، کە پێویسمان بە ژمارەیەکی زۆر زیاتر بوو".

ئاوات شێخ جەناب گوتی: "کابینەی نۆیەم چەند ساسەتێکی پەیڕەو کردووە بۆ تێپەڕاندنی ئەم دۆخەی کە هەیە، یەکێک لەوانە ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان بووە لەگەڵ بەغدا، وەک شاندی حکومەت چەندین جار سەردانی بەغدامان کردووە و بۆ داکۆکیکردن لە مافە دەستوورییەکان چوین نەک بۆ پاڕانەوە، خەڵکێک هەیە لەوێ دژی هەرێمی کوردستانە، هەرچەندە خەڵک دیکەش هەن کە باشن. بیرتان بێت لە ساڵی 1992 تا 2003 گەمارۆی بەغدا لەسەر هەرێمی کوردستان بووە، دواتر لە ساڵی 2004 و 2005ـەوە بە ناراستەوخۆ دەستێکردووەتەوە، یەکەمجار بە کەمکردنەوەی پشکی هەرێم دواتر بە بڕیارێک لە 17٪ کردویانە بە 12٪ دواتر لەسەر بەردەوام بوونە وەک ئەوەی کە ئێستا هەیە، بۆیە پێویستە وەک کورد و کوردستان ئەم خاڵەتان بیربێت. حکومەتی هەرێم لە دانوستان و رێککەوتن لەگەڵ بەغدا سەرکەوتوو بووە رێککەوتنێک هاوسەنگ کراوە، ئەگەر حکومەتی فیدراڵی پێیەوە پابەند بێت بە ماددەی 11ی یاسای بودجەی عێراق بەشێکی گرنگی کێشەکانمان چارەسەر دەبێت، بەڵام ناتوانین بڵێین 100٪ کێشەکان چارەسەر دەبن، چونکە حکومەتی عێراق دان بەو ژمارەی مووچەخۆرانی ئێمە دانانێت، ئەوەی دانی پێدانراوە 682 هەزار مووچەخۆرە، بۆیە دەبێ حکومەتی هەرێم مووچەی ئەوانی دیکەش دابین بکات".

سەبارەت بە یاسای چاکسازی، وەزیری دارایی رایگەیاند: "بە هەموومان یاسای چاکسازیمان کردووە، کە دەستمان کردووە بە جێبەجێکردنی، هیچ بڕیارێکی سیاسی بە بێ زەمان و زەمینە ناکرێت، بەداخەوە دەستپێکردنمان هاوکات بووە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا، دەبێ هەموومان ئەوەتان لەبەر چاوبێت، لەگەڵ ئەوەشدا یاسای چاکسازی چووەتە بواری جێبەجێکردن و بە جیا لەسەر هەموو مەلەفەکان کار کراوە".

گوتیشی: "یاسای بودجەی هەرێمی کوردستان بەڕێوەیە و لە مانگی 10 و 11ی ساڵی داهاتووە دەستمان پێکردووە، کە هەنگاوێکی دیکەیە دژی گەندەڵی، بەڵام دەبێ ئەوەمان لێدیاربێت بەو پشکەی لە بەغداوە دەنێردرێت بودجە چەند دەبێت، ئەگەر نەینێرێت چەندە، دەبێ هەردوو گریمانە هەبێت".

سەبارەت بە داهاتی نەوت ئاماژەی بەوەدا: "ئەو رێژەیەی داهاتی نەوت کە بەپێی ئەو گرێبەستەی پێشتر کراوە بۆ حکومەت دەگەڕێتەوە ئێمە نەمان کردووە و لەم کابینە نەکراوە، ئێمە ئیلتیزاماتی حکومەت هەڵدەگرین، بەڵام بەرپرس نین لەوەی لە ساڵی 1992ـەوە تا ئێستا کراوە، ئەو مووچە زەبەلاحەی بووە بە ملی حکومەتەوە و ئەرکە دەبێ دابینی بکات، ئێمە لە کابینەی هەشتەوە وەرمان گرتووە لەگەڵ خۆمان نەمانهێناوە، ئێمە وەک کابینەی نۆیەم هاتووین بەشێک بین لە چارەسەر بەشێک نەبووینە لە کێشە، دەبێ هەموومان ئەوە بزانن، کە ئێمە هاتووین ئەو ژمارەیەی مووچەخۆر و گرێبەست و وانەبێژ و هەموو شتەکانی دیکە بۆمان ماوەتەوە و بە ئیلتیزامات وەرمان گرتووە، بەڵام بەرپرس نین لەوەی پێش ئێمە چی روویداوە، بەڵکو بەرپرسیارین بەرامبەر ئەو سوێندەی خواردومانە، بەشێک دەبین لە چاکسازی بەشێک نین لەو گەندەڵییەی هەیە".

روونیکردەوە: "لە جێبەجێکردنی یاسای چاکسازی وەزارەتی دارایی لانی کەم 80٪ی کارەکانی خۆی تەواو کردووە. پێداچوونەوەی بە دۆسیەی 14 هەزار و 437 مووچەخۆرانمان کراوە و 117 ملیۆن دینار بۆ خەزێنەی حکومەت گەڕێندراوەتەوە".