ترەمپ فەرمانی کشانەوەی ئەمەریکا لە 66 ڕێکخراوی نێودەوڵەتی واژۆ دەکات
لە هەنگاوێکی مێژووییدا کە دەبێتە هۆی گۆڕانکارییەکی گەورە لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا، یاداشتێکی سەرۆکایەتی واژۆ کرد بۆ کشانەوەی وڵاتەکەی لە 66 ڕێکخراوی نێودەوڵەتی جیاواز.
کۆشکی سپی لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند: "سەرۆک ترەمپ ئەم بڕیارەی دوای هەڵسەنگاندنێکی ورد داوە، چونکە ئەو ڕێکخراوانە چیتر خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی ئەمەریکا و باجدەرانی ئەم وڵاتە ناکەن." هەرچەندە هێشتا ناوی هەموو ڕێکخراوەکان ڕانەگەیەندراوە، بەڵام ئەم هەنگاوە وەک جێبەجێکردنی دروشمی "ئەمەریکا لە پێشینەیە" (America First) دەبینرێت.
دۆناڵد ترەمپ لە کاتی بانگەشەی هەڵبژاردن و لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتیشیدا، هەمیشە ڕەخنەی توندی لە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان گرتووە. ئەو پێی وایە ئەمەریکا پشکی شێری تێچووی ئەو ڕێکخراوانە دەگرێتە ئەستۆ، بەڵام لە بەرامبەردا سوودی پێویستیان لێ نابینێت و هەندێک جار بڕیارەکانیان دژی واشنتنە.
هەروەها ئەم بڕیارە درێژکراوەی زنجیرەیەک کشانەوەی پێشووە، وەک کشانەوە لە (ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی - WHO، ڕێککەوتنی پاریس بۆ کەشوهەوا و یونسکۆ). ترەمپ پێی وایە ئەم ڕێکخراوانە بوونەتە بارگرانی دارایی و سیاسی بەسەر ئەمەریکاوە.
بە کشانەوە لەم 66 ڕێکخراوە، واشنتن ملیاران دۆلار لە بودجەی ساڵانەی دەگەڕێنێتەوە بۆ ناوخۆی وڵات. ترەمپ دەیەوێت ئەم پارانە لە پڕۆژە نیشتمانییەکان، بەهێزکردنی سوپا و سنوورەکان خەرج بکات، نەک لە ڕێکخراوێک کە کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر ژیانی هاووڵاتیانی ئەمەریکی نییە.
شارەزایان هۆشداری دەدەن کە ئەم کشانەوە بەکۆمەڵە دەبێتە هۆی "بۆشاییەکی گەورەی دەسەڵات" لە جیهاندا. کاتێک ئەمەریکا لە ڕێکخراوەکان دەکشێتەوە، ڕکابەرەکانی وەک چین و ڕووسیا هەوڵ دەدەن ئەو بۆشاییە پڕ بکەنەوە و هەژموونی خۆیان بەسەر بڕیارە نێودەوڵەتییەکاندا بسەپێنن.
پێشبینی دەکرێت ئەم بڕیارە شەپۆلێکی ناڕەزایەتی لەلایەن هاوپەیمانە ئەوروپییەکانی ئەمەریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان لێ بکەوێتەوە، چونکە بەم هەنگاوە سیستەمی "پێکەوەیی نێودەوڵەتی" کە دوای جەنگی جیهانی دووەم دروست بووە، ڕووبەڕووی هەرەسپێهێنان دەبێتەوە.