سەرۆک وەزیران مەسرور بارزانی بەشداریی کۆڕبەندی ئابووریی "داڤۆس" دەکات
مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بەشداری لە 56ـەمین کۆڕبەندی ئابووریی جیهانیی (داڤۆس) لە سویسرا دەکات کە تێیدا دەیان سەرۆک و سەرکردەی وڵاتان بەشدار دەبن.
56ەمین کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی (داڤۆس) لە 19 تا 23ی کانوونی دووەمی 2026 لە ژێر ناونیشانی "ڕوحی دیالۆگ" بە بەشداری گرنگترین سەرکردەکان و بازرگان و کۆمەڵگەی مەدەنی بەڕێوەدەچیت.
سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئەمە جاری پێنجەمە بەشداری لە کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی لە داڤۆس دەکات. لەم ساڵانەی دواییدا بەشدارییەکانی بەم شێوەیە بووە:
- ساڵی 2025: بەشداری لە 55هەمین کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی کردووە کە لە 20 تا 24ی کانوونی دووەم بەڕێوەچوو.
- ساڵی 2024: بەشداری لە 54هەمین کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی کردووە کە لە 15 تا 19ی کانوونی دووەم بەڕێوەچوو.
- ساڵی 2023: بەشداری لە کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی کردووە کە لە 16 تا 20ی کانوونی دووەم بەڕێوەچوو.
- ساڵی 2022: لە مانگی ئایاری ساڵی 2022 بەشداری لە کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی داڤۆس کردووە.
لە میانەی بەشدارییەکانی لە داڤۆس، مەسرور بارزانی لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە سەرکردەی وڵاتان، بەرپرسانی باڵا، خاوەنکار و ئابووریناسانی جیهان کۆبووەتەوە بەمەبەستی پتەوکردنی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و تاوتوێکردنی پرسە گرنگەکانی پەیوەست بە عێراق و ناوچەکە.
ئەمساڵ کێ بەشدار دەبێت؟
لە ساتەوەختێکی یەکلاکەرەوە بۆ هاوکاریی جیهانی، کۆڕبەندی ئابووریی جیهان نزیکەی 3000 سەرکردەی کەرتە جیاوازەکان لە زیاتر لە 130 وڵاتەوە کۆدەکاتەوە. بە تۆمارکردنی ئاستێکی پێوانەیی لە بەشداریی حکوومی، پێشبینی دەکرێت 400 سەرکردەی باڵای سیاسی - کە نزیکەی 65 سەرۆک دەوڵەت و حکوومەت و شەش لە سەرکردەکانی گرووپی حەوت (G7) لەخۆدەگرێت، لەگەڵ نزیکەی 850 لە بەڕێوەبەرە جێبەجێکارەکان (CEOs) و سەرۆکەکانی جیهان، هەروەها نزیکەی 100 لە کۆمپانیا پێشەنگەکان (Unicorns) و پێشەنگانی تەکنەلۆژیا بەشدار دەبن.
بەرنامەکە دەوڵەمەندتر دەبێت بە بەشداریکردنی کۆمەڵگەی مەدەنی، نوێنەرانی کرێکاران، ڕێکخراوە ئاینییەکان، کەسایەتییە ڕۆشنبیرییەکان و خاوەنکارە کۆمەڵایەتییەکان، هەروەها ئەکادیمییەکان و شارەزایان و ناوەندەکانی لێکۆڵینەوە کە شیکاری و تێڕوانینی زانستی دەخەنەڕوو.
سەرکردە گەنجەکان لە کۆمەڵگەی "Global Shapers"ی کۆڕبەندەکە، داهێنەران و پێشەنگانی تەکنەلۆژیا بیرۆکەی داهاتووانە و ئەزموونی زیندووی گۆڕانکارییەکان دەخەنەڕوو.
هەروەها زیاتر لە 200 دەزگای ڕاگەیاندن و ئاژانسی هەواڵی بەشدار دەبن، بۆ ئەوەی گفتوگۆکان ڕوون و بەردەست بن، ئەمەش ڕێگە بە بینەرێکی فراوانتر دەدات کە بەدواداچوون بکەن، پرسیار بکەن و تێکەڵ بن لەگەڵ ئەو بابەتانەی کە دەخرێنەڕوو.
سەرکردە باڵا سیاسییە بەشداربووەکان:
- مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان.
- دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا
- ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا.
- مارک کارنی، سەرۆک وەزیرانی کەنەدا
- خافێر میلێی، سەرۆکی ئەرجەنتین
- گوستاڤۆ پێترۆ، سەرۆکی کۆڵۆمبیا
- دانیێل نۆبۆا، سەرۆکی ئیکوادۆر
- فریدریک مێرز، ڕاوێژکاری فیدراڵی ئەڵمانیا
- ئورسولا ڤۆن دێر لاین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەوروپا
- پێدرۆ سانچێز، سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا
- بارت دی وێڤەر، سەرۆک وەزیرانی بەلجیکا
- ئەلێکسەندەر ستوب، سەرۆکی فینلاند
- کیریاکۆس میتسۆتاکیس، سەرۆک وەزیرانی یۆنان
- مایکڵ مارتن، سەرۆک وەزیرانی ئیرلەندا
- دیک سکۆف، سەرۆک وەزیرانی هۆڵەندا
- گای پارمێلین، سەرۆکی کۆنفیدراسیۆنی سویسرا (2026)
- کارۆل ناورۆکی، سەرۆکی پۆڵەندا
- ئەلێکسەندەر ڤوچیچ، سەرۆکی سربیا
- ڤۆلۆدیمێر زێلێنسکی، سەرۆکی ئۆکرانیا
- هی لیفێنگ، جێگری سەرۆک وەزیرانی کۆماری گەلی چین
- پرابۆوۆ سوبیانتۆ، سەرۆکی ئیندۆنیزیا
- میان محەممەد شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان
- سارمان شانموگاراتنام، سەرۆکی سەنگاپوورە
- محەممەد بن عەبدولڕەحمان ئال سانی، سەرۆک وەزیران و وەزیری دەرەوەی قەتەر
- ئیسحاق هێرزۆگ، سەرۆکی ئیسرائیل
- محەممەد مستەفا، سەرۆک وەزیرانی دەسەڵاتی نیشتمانی فەڵەستین
- ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سووریا
- ئیلهام عەلیێڤ، سەرۆکی کۆماری ئازەربایجان
- ڤاهاگن خاچاتوریان، سەرۆکی کۆماری ئەرمینیا
- عەزیز ئەخنوش، سەرۆکی حکوومەتی شانشینی مەغریب
- فێلیکس-ئەنتوان تشیسێکێدی، سەرۆکی کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ
- دانیێل فرانسیسکۆ چاپۆ، سەرۆکی مۆزەمبیق
نەتەوە یەکگرتووەکان و ئاژانسەکانی:
- ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
- ئەلێکسەندەر دی کرۆ، بەڕێوەبەری بەرنامەی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان (UNDP)
- بەرهەم ساڵح، کۆمیسیاری باڵای پەنابەرانی نەتەوە یەکگرتووەکان (UNHCR)
- تێدرۆس ئەدهانۆم گێبرێسوس، بەڕێوەبەری گشتیی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO)
- دۆرین بۆگدان-مارتن، سکرتێری گشتیی یەکێتیی نێودەوڵەتیی پەیوەندییەکان (ITU)
دامەزراوە دارایی و ئابوورییە جیهانییەکان:
- ئاجای ئێس. بانگا، سەرۆکی گرووپی بانکی جیهانی
- کریستالینا جۆرجیێڤا، بەڕێوەبەری سندوقی نێودەوڵەتیی دراو (IMF)
- نگۆزی ئۆکۆنجۆ-ئیویلا، بەڕێوەبەری گشتیی ڕێکخراوی بازرگانیی جیهانی (WTO)
- ماتیاس کۆرمان، سکرتێری گشتیی ڕێکخراوی هاریکاری و گەشەپێدانی ئابووری (OECD)
ڕێکخراوە ئەمنی و هەرێمییەکان:
- مارک ڕوتە، سکرتێری گشتیی ڕێکخراوی پەیمانی باکووری ئەتڵەسی (NATO)
- جاسم ئەلبودێوی، سکرتێری گشتیی ئەنجوومەنی هاریکاریی کەنداو (GCC)
هەروەها نزیکەی 1700 سەرکردەی بازرگانی، کە نزیکەی 850 لە بەڕێوەبەرە جێبەجێکارەکان و سەرۆکەکانی جیهان لە ئەندامان و هاوبەشانی کۆڕبەندی ئابووریی جیهان لەخۆدەگرێت، بەشدار دەبن، شانبەشانی نزیکەی 100 بەڕێوەبەری جێبەجێکار و سەرۆکی کۆمپانیاکانی "یونیکۆرن" و "پێشەنگانی تەکنەلۆژیا" کە خەریکی گۆڕینی پیشەسازییەکان و داڕشتنی داهاتووی تەکنەلۆژیان لە سەرانسەری جیهاندا.
سەرکردەکانی کۆمپانیا گەورەکانی تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد:
- ساتیا نادێلا، مایکرۆسۆفت (Microsoft)
- جێنسن هوانگ، ئێنڤیدیە (NVIDIA)
- دێمیس هاسابیس، گووگڵ دیپمایند (Google DeepMind)
- دینا پاوڵ مەککۆرمیک، مێتا (Meta)
داهێنەرانی مۆدێلەکانی AI و ڕۆبۆتیک:
- سارا فرایەر، ئۆپن ئەی ئای (OpenAI)
- داریۆ ئەمۆدێی، ئەنسرۆپیک (Anthropic)
- ئارسەر مێنچ، میستراڵ ئەی ئای (Mistral AI)
- ئەلێکس کارپ، پالانتیر تێکنۆلۆجیز (Palantir Technologies)
- برێت تایلۆر، سیێرا (Sierra)
- پێگی جۆنسن، ئەجیلیتی ڕۆبۆتیکس (Agility Robotics)
کەسایەتییە ئەکادیمی و توێژەران:
- یۆشوا بێنجیۆ، زانکۆی مۆنتریال
- یوڤاڵ هەراری، ناوەندی توێژینەوەی مەترسییە هەبووەکان
- ئێریک شینگ، زانکۆی محەممەد بن زاید بۆ ژیریی دەستکرد
سەرکردەکانی وەبەرهێنان و تەکنەلۆژیای جیهانی:
- خەلدوون خەلیفە ئەلموبارەک، موبادەلە (Mubadala)
- پێنگ شیاو، جی 42 (G42)
سەرۆکی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی کە بەشدار دەبن
هاوکاریی مرۆیی، ئاشتی و مافەکانی مرۆڤ:
- دەیڤد میلیباند، سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری لیژنەی ڕزگارکردنی نێودەوڵەتی (IRC)
- ئەمیتاب بێهار، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئۆکسفام ئینتەرناشناڵ (Oxfam)
- کۆمفۆرت ئێرۆ، سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری گرووپی قەیرانی نێودەوڵەتی (Crisis Group)
- ئۆلێکساندرا ماتڤیچوک، براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی و سەرۆکی ناوەندی ئۆکرانیا بۆ ئازادییە مەدەنییەکان
- ئاولانی ویلهێلم، سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری (Nia Tero) - تایبەت بە مافی گەلە ڕەسەنەکان
تەندروستی و ژینگە:
- سانیا نیشتار، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری هاوپەیمانیی ڤاکسین (Gavi)
- پیتەر ساندز، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سندوقی جیهانی (The Global Fund)
- کیرستن شویت، سکرتێری گشتیی سندوقی جیهانی بۆ ژینگە (WWF International)
سەرکردە ئاینییەکان:
- محەممەد عیسا، سکرتێری گشتیی ڕابیتەی جیهانیی ئیسلامی
- پینخاس گۆڵدشمیت، سەرۆکی کۆنفرانسی حاخامەکانی ئەورووپا
کاروباری کرێکاران:
- لوک ترایەنگڵ، سکرتێری گشتیی کۆنفیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی سەندیکاکانی کرێکاران (ITUC)
زیاتر لە پێنج دەیەیە، کۆڕبەندەکە سەرکردەکانی بواری بازرگانی، حکوومەت، کۆمەڵگەی مەدەنی، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، ئەکادیمیا و نەوەی داهاتووی کۆکردووەتەوە تاوەکو لە ئاڵنگارییە جیهانییەکان تێبگەن و پێکەوە جیهان بەرەو پێشەوە ببەن.
لە ساتەوەختێکدا کە گۆڕانکارییە قووڵە جیۆسیاسی، تەکنەلۆژی و کۆمەڵایەتییەکان پێناسەی دەکەن، کۆبوونەوەی ساڵانەی کۆڕبەندی ئابووریی جیهان (World Economic Forum) سەکۆیەکی بێلایەن بۆ گفتوگۆ، هاوکاری و کارکردن دابین دەکات.
کارنامەی کۆڕبەندەکە بە جۆرێک دیزاین کراوە، بیرۆکەکان بوروژێنێت، چارەسەری مەودادرێژ بۆ ئاڵنگارییە پەیوەستەکان دەربخات و دەرفەتی نوێ بۆ گەشەکردن و خۆڕاگری و کاریگەری بکاتەوە.
چاوەڕوانی چی دەکرێت لە داڤۆس 2026؟
لە میانەی کۆبوونەوەکان سەبارەت بە جیۆپۆڵەتیک و گەشەکردن، داڤۆس بەدواداچوون بۆ ئەوە دەکات چۆن هەماهەنگییەکان لە نێو شێوازە ناکۆک لەسەرەکان، هاوپەیمانییە گرژەکان و متمانە لەدەستچووەکاندا، نوێ بکرێنەوە. مۆدێلە نوێیەکانی هاوکاری دەتوانن دەرفەت بڕەخسێنن تەنانەت لە کاتێکدا کە گریمانە دێرینەکان سەبارەت بە ئاسایش، سەروەری و یەکخستنی جیهانی سەرەوژێر دەبن.
لە مامەڵەکردن لەگەڵ مەترسییە جیۆسیاسییەکان و نادڵنیایی ئابوورییەوە تاوەکو قۆستنەوەی داهێنانەکان، گفتوگۆکان سەرنج دەکەنە سەر ڕێڕەوی کردەیی و ئاراستەکراو بە ڕووی چارەسەردا کە پاڵپشتی لە خۆڕاگری، کێبڕکێ و گەشەسەندنی گشتگیر دەکەن، لەوانەش بەکاربردنی بەرپرسیارانەی تەکنەلۆژیا گۆڕانکاریخوڵقێنەکانی وەک ژیریی دەستکردی بەرهەمهێنەر.
هەروەها ڕەهەندە مرۆییەکانی گۆڕانکارییەکەش بە هەمان ئەندازە جەوهەری دەبن. لەگەڵ گەشەسەندنی پیشەسازییەکان و گۆڕینی شێوازی کارکردن لەلایەن تەکنەلۆژیاوە، داڤۆس تیشک دەخاتە سەر ئەوەی چۆن حکوومەت و بازرگانەکان دەتوانن باشتر وەبەرهێنان لە خەڵکدا بکەن، هێزی کاری خۆڕاگر دروست بکەن، پاڵپشتیی گۆڕینی کارامەییەکان بکەن و لە سەردەمێکی پڕ لە گۆڕانکاریی قووڵدا خۆشگوزەرانی باشتر بکەن. لە هەمان کاتدا، سەرکردەکان تاوتوێی ئەوە دەکەن چۆن دەکرێت لە چوارچێوەی سنوورەکانی هەسارەکەماندا خۆشگوزەرانی بنیاد بنرێتەوە، لە ڕێگەی برەودان بە وزەی پارێزراو و سیستەمی سروشتی و ئاو.