تورکیا بۆ بەردانەوەی ئاو چاوەڕێی حکوومەتی نوێی عێراقە
تورهان موفتی، راوێژکاری سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ کاروباری ئاو، لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تا ئێستا رێککەوتنی ستراتیژیی ئاو لە نێوان بەغدا و ئەنقەرە نەچووەتە بواری جێبەجێکردنەوە و هۆکارەکەشی بۆ دۆخی سیاسیی ناوخۆ و پێکنەهێنانی حکوومەتی نوێ گەڕاندەوە.
راوێژکارەکەی سەرۆکوەزیران ئاشکرای کرد، گۆڕینی دۆخی حکوومەت بۆ "کاربەڕێکەر" بووەتە هۆی راگرتنی رێکارە پێویستەکان؛ تەواوکردنی رێککەوتنەکە و دەستپێکردنی پڕۆژەکان پێویستیان بە پەسەندکردنی میکانیزمی دارایی و تەرخانکردنی بودجەی تایبەت هەیە، ئەمەش تەنیا لە دەسەڵاتی حکوومەتێکی خاوەن دەسەڵاتی تەواودایە نەک کاربەڕێکەر.
موفتی هۆشداریدا لەوەی دواکەوتنی جێبەجێکردنی ئەم رێککەوتنە کاریگەریی راستەوخۆ و نەرێنی لەسەر دۆخی سەرچاوە ئاوییەکان دروستکردووە، بەتایبەت لەم کاتەدا عێراق بەدەست کەمئاوییەوە دەناڵێنێت و پێویستیی بە چارەسەری بەپەلە هەیە.
لە نیسانی 2024 و لە میانی سەردانی رەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا بۆ بەغدا، عێراق و تورکیا "رێککەوتنی چوارچێوەیی بۆ هاوکاری لە بواری ئاو"یان واژۆ کرد. ئەم رێککەوتنە بۆ ماوەی 10 ساڵە و ئامانجی سەرەکی جێبەجێکردنی پڕۆژەی هاوبەشە لەپێناو باشترکردنی بەڕێوەبردنی ئاو لە هەردوو رووباری دیجلە و فورات.
خاڵە سەرەکییەکانی رێککەوتنەکە بریتین لە:
- ئەنجامدانی پڕۆژەی ژێرخانی ئاو و بەنداو لەلایەن کۆمپانیا تورکییەکانەوە لەناو عێراق.
- گۆڕینی سیستەمی ئاودێریی کلاسیکیی عێراق بۆ سیستەمی مۆدێرن بۆ کەمکردنەوەی بەفیڕۆدانی ئاو.
- لە بەرامبەر ئەم پڕۆژانەدا، تورکیا پابەند دەبێت بە بەرەلاکردنی بڕە ئاوی دادپەروەرانە بۆ عێراق.
- عێراق یەکێکە لەو 5 وڵاتەی جیهان زۆرترین کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوا و کەمئاوییان لەسەرە، دواکەوتنی ئەم رێککەوتنەش مەترسیی وشکبوونی زۆنگاوەکان و کەمبوونەوەی ئاوی خواردنەوە لە شارەکانی باشووری عێراق زیاتر دەکات.