بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز سەرکردەی 30 وڵات روو لە پاریس دەکەن
ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا و کییەر ستارمەر، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، ئەمڕۆ هەینی 17ـی نیسانی 2026، لە پاریس کۆبوونەوە بۆ تاوتوێکردنی پێکهێنانی هێزێکی فرە لایەن بە مەبەستی مسۆگەرکردنی ئاسایش و ئازادی بازرگانی لە گەرووی هورمز، ئەوەش هەر کاتێک ئاگربەست لە نێوان ئێران و ئەمریکا و ئیسرائیل جێگیر کرا.
لە دوای دەستپێکردنی جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران لە 28ـی شوباتی 2026، گەرووی هورمز بە کردەیی داخراوە، ئەمەش بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی وزە لە جیهاندا. هاوکات لە رۆژی دووشەممەی رابردووەوە ئەمریکا گەمارۆیەکی توندی خستووەتە سەر بەندەرەکانی ئێران.
سەرکردە ئەوروپییەکان نیگەرانن لەوەی بەردەوامیی ئەم گەمارۆیە ببێتە هۆی بەرزبوونەوەی هەڵئاوسان، کەمیی خۆراک و سووتەمەنی فڕۆکە. بەپێی راپۆرتەکان، ئێستا زیاتر لە 20 هەزار دەریاوان لە ناو سەدان کەشتی گەمارۆدراودا لە ناوچەکەدا گیریان خواردووە.
کۆبوونەوەکە کە بە شێوەی ڤیدیۆ کۆنفرانس و بە بەشداری 30 سەرکردەی ئەوروپا، ئاسیا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڕێوەدەچێت، جەخت لەسەر ئەمانە دەکاتەوە:
پێکهێنانی هێزێکی بەرگری: ئەم هێزە تەنیا دوای کۆتاییهاتنی جەنگ جێگیر دەکرێت.
ئەرکەکان: پاککردنەوەی گەرووەکە لە مین و مسۆگەرکردنی ئازادی هاتوچۆی کەشتییە بازرگانییەکان بەبێ باج.
بەڵێنی لایەنەکان: فەرەنسا جەخت دەکاتەوە کە دەبێت ئێران بەڵێن بدات تەقە لە کەشتییەکان نەکات، و ئەمریکاش رێگری لە هاتن و چوونی هیچ کەشتییەک نەکات.
هەرچەندە باس لە بەشداری ئەمریکا کراوە، بەڵام بەرپرسێکی کۆشکی ئەلیزی رایگەیاند، واشنتن وەک لایەنێکی جەنگەکە، نابێت بەشێک بێت لەم هێزە نێودەوڵەتییە. لە لایەکی دیکەوە، فریدریک مێرتز، راوێژکاری ئەڵمانیا و جۆرجیا مێلۆنی، سەرۆک وەزیرانی ئیتاڵیا، ئامادەیی خۆیان بۆ پشتیوانی لەم دەستپێشخەرییە نیشانداوە، هەرچەندە ئەڵمانیا پێیوایە هێشتا گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی کاتی دەوێت.
بڕیارە هەفتەی داهاتوو فەرماندە سەربازییەکانی وڵاتانی بەشدار لە بەریتانیا کۆببنەوە بۆ داڕشتنی وردەکارییە سەربازییەکانی ئەم هێزە هاوبەشە. ئەم هەوڵەی ئەوروپا وەک نیشاندانی هێزی دیپلۆماسی و سەربازیی قاڕەکە دەبینرێت، دوای ئەوەی لە دانوستانەکانی ئەم دواییەی نێوان واشنتن و تاران تا ڕادەیەک پەراوێز خرابوون.