عێراق بەدەست دابینکردنی ئاوی پاك گرفتارە

رێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) هۆشداری دەدات، پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق رووبەڕووی فشارێکی زۆر بوونەتەوە لە دابینکردنی ئاوی خواردنەوەی شیاو و پاکدا، ئەمەش مەترسی بۆ سەر تەندروستی گشتی دروست کردووە.

چوارشەممە 22ـی نیسانی 2026، عەلیا جاسم محەمەد، بەرپرسی تەندروستی گشتی لە نووسینگەی رێکخراوی تەندروستی جیهانی لە عێراق رایگەیاند، دابەزینی ئاستی ئاو بە شێوەیەکی یەکسان کاریگەری لەسەر هەموو پارێزگاکان دروست نەکردووە، ئاماژەی بەوە کرد، پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشوور بەهۆی بەرزی رێژەی خوێ و کەمبوونەوەی لێشاو و لاوازی ژێرخانەوە، زیاتر لە ناوچەکانی دیکە کەوتوونەتە ژێر مەترسییەوە، جەختی لەوەشكردەوە، ئەم دۆخەش وایکردووە لە کاتی وشکەساڵیدا هاووڵاتییان پەنا بۆ سەرچاوەی ئاوی جێگرەوە ببەن کە کەمتر سەلامەتن.
سەبارەت بە بەغدا، بەرپرسەکەی رێکخراوی تەندروستی جیهانی رایگەیاند، بەهۆی هەبوونی ژێرخانێکی فراوانتر و توانایەکی زیاتری پاڵاوتن، کاریگەرییەکانی کەمبوونەوەی ئاو تێیدا کەمترە، بەڵام زیادبوونی خواست لەسەر ئاو لە وەرزە گەرمەکاندا، فشارێکی زۆر دەخاتە سەر سیستەمی پاککردنەوەی ئاو و پێویستی بە چاودێرییەکی بەردەوام هەیە بۆ پاراستنی کوالێتی ئاوەکە.

لە کۆتاییدا تەندروستی جیهانی جەختی کردەوە، وەزارەتی تەندروستی عێراق بە هەماهەنگی لەگەڵ رێکخراوەکەیان کار دەکەن بۆ پەرەپێدانی سیستەمی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە و ئامادەکردنی دامەزراوە تەندروستییەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەر گۆڕانکارییەک کە کاریگەری لەسەر تەندروستی گشتی هەبێت، بە ئامانجی ئەوەی هەموو دانیشتووان بگەن بە ئاوی پاک.

بەگوێرەی راگەیدنراوێکی روانگەی عێراقی سەوز، لە ئێستا عێراق ساڵانە نزیکەی 6 ملیار مەتر سێجا ئاو بۆ خواردنەوە و باخچە و بەکارهێنانی ناوماڵ خەرج دەکات، پێشبینی دەکرێت بەهۆی زیادبوونی ژمارەی دانیشتووان، ئەم رێژەیە 2 ملیار مەتر سێجای دیکە بچێتە سەر.

روانگەی عێراقی سەوز ئاماژە بەوە دەکات، ئەگەر حکوومەت بتوانێت لە رێگەی چاککردنەوەی تۆڕەکانی ئاو و رێگریکردن لە بەفیڕۆدان سیاسەتێکی توند پەیڕەو بکات، دەتوانرێت ئاستی بەکارهێنان لە 6 ملیار مەتر سێجای ئێستادا جێگیر بکرێت، باسی لەوەشکرد، پلان هەیە بۆ دووبارە بەکارهێنانەوەی 2 ملیار مەتر سێجا ئاوی ئاوەڕۆکان تاوەکوو لە کەرتی کشتوکاڵ و کارە جیاوازەکانی دیکەدا سوودی لێ ببینرێت.

لە کۆتایی راگایەندراوەکەدا، روانگەکە داوا دەکات شێوازی نوێ و تەکنەلۆژیای سەردەمیانە بۆ پاراستنی سامانی ئاو بەکاربهێنرێت، بەتایبەت کە ئاستی ئاوی هاتوو لە وڵاتانی دراوسێ کەمی کردووە و رێژەی بەفیڕۆدانیش لە ناوخۆی عێراقدا بەرزە، ئەمەش وەک هەڕەشەیەکی جددی بۆ سەر داهاتووی ئاو لە وڵاتدا وەسف کراوە.