وەزیری نەوتی عێراق داوای گەڕانەوەی کۆمپانیا بیانیەکانی نەوت دەکات

 وەزیری نەوتی عێراق ستراتیژییەتی نوێی حکوومەت بۆ پەرەپێدانی کەرتی وزە و زیادکردنی هەناردە رادەگەیەنێت.

باسم محەمەد خوزەیر، وەزیری نەوتی عێراق، ئەمڕۆ شەممە، 16ـی ئایاری 2026، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا وردەکاریی ستراتیژییەتی نوێی حکوومەتی بۆ گەشەپێدانی پیشەسازی نەوت و غاز خستەڕوو. وەزیری نەوت جەختی کردەوە، حکوومەتی ئێستا بە سەرۆکایەتی عەلی زیەدی، کاروانە تەواوکارییەکانی حکوومەتی پێشووی محەمەد شیاع سوودانی لە بنیاتنانی ژێرخانی پیشەسازی نەوت بەردەوام پێ دەدات.

کارە لەپێشینەکانی وەزارەتی نەوت؛

باسم محەمەد خوزەیر، پلان و کارنامەی وەزارەتەکەی لە چوارچێوەی حکوومەتەکەی عەلی زیەدی خستەڕوو. وەزیر ئاماژەی بەوە کرد، کارە لەپێشینەکانیان بریتییە لە بەهێزکردنی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت و غاز، کارکردن بۆ داخستنی یەکجاریی دۆسیەی "غازی سووتاو"، پەرەپێدانی ئابووری لە رێگەی زیادکردنی هەناردە و باشترکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ ڕێکخراوی ئۆپیک (OPEC).

ئاستەنگە ئەمنییەکان و کەمبوونەوەی هەناردە؛

وەزیری نەوت تیشکی خستە سەر ئەو ئاستەنگە ئەمنییانەی بەرۆکی عێراقی گرتووە و گوتی: "ئێمە لە دۆخێکی زۆر گرژی جەنگدا ئەم ئەرکەمان گرتووەتە دەست، بەتایبەت کە دەروازەکانی باشوورمان داخراون." ئومێدی خواست لە چەند رۆژی داهاتوودا جەنگ بوەستێت تاوەکو پرۆسەی هەناردەکردن ئاسایی ببێتەوە. ئاشکراشی کرد، بەهۆی جەنگ و مەترسییەکانی گەرووی هورمز، هەناردەی مانگانەیان لە 93 ملیۆن بەرمیلەوە بۆ تەنیا 10 ملیۆن بەرمیل لە مانگی چواردا کەمی کردووە. بۆ قەرەبووکردنەوەی ئەمە، بڕێک لە نەوتی بەسرە رەوانەی کەرکووک کراوە و ئێستا رۆژانە 200 هەزار بەرمیل لە رێگەی بەندەری جەیهانەوە هەناردە دەکرێت، کە پلان هەیە بڕەکە بگەیەنرێتە 500 هەزار بەرمیل.

گرێبەستە نێودەوڵەتییەکان و پەرەپێدانی کێڵگەکان؛

باسم محەمەد خوزەیر باسی لە چەندین پڕۆژەی گرنگ کرد، لەوانە: پەرەپێدانی غازی "ئەرتاوی"، پڕۆژەیەکی تەواوکراوی غاز لە بەسرە، و پڕۆژەی کانزاکانی کەرکووک. رایشیگەیاند؛ عێراق لە هەوڵی واژۆکردنی گرێبەستدایە لەگەڵ کۆمپانیا گەورەکانی وەک (شیفڕۆن، ئێکسۆن مۆبیل، و هالیبێرتن) و کۆمپانیا لیبییەکان. دووپاتی کردەوە، دیدگای نوێی حکوومەت راکێشانی هەموو ئەو کۆمپانیا نێودەوڵەتییانەیە کە خاوەن ئەزموونێکی دەوڵەمەندن بۆ پەرەپێدانی پیشەسازی نەوت و غاز و باشترکردنی ژێرخانی ئەم کەرتە.

بێکاری لە پارێزگاکانی عێراقی؛

وەزیری نەوت ئاماژەی بەوە کرد، ئامانجیان دڵخۆشکردنی تاکی عێراقی و کەمکردنەوەی بێکارییە لە پارێزگا نەوتییەکان. گوتی: "نەجەف و کەربەلا دەبنە پارێزگای نەوتی، هەروەها هەموو پارێزگاکانی دیکەش چ لە هەرێمی کوردستان، رۆژهەڵات، باشوور یان رۆژئاوا، بەوپەڕی توانایەوە چالاکیی دۆزینەوەی نەوتیان تێدا ئەنجام دەدرێت."

مەرجی دامەزراندنی دەستی کاری ناوخۆیی؛

سەبارەت بە دامەزراندنیش، رایگەیاند؛ هەرچەندە قەیرانی دارایی هەیە، بەڵام مەرج دەخرێتە سەر کۆمپانیا بیانییەکان کە دەستی کاری عێراقی و خاوەن بڕوانامەکان دابمەزرێنن.

شەفافییەت و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی؛

وەزیر جەختی لە پرسی شەفافییەت و دەستپاکی کردەوە و گوتی: "گەندەڵی بە هیچ شێوەیەک چاوپۆشی لێ ناکرێت. هەر پۆستێک لە وەزارەتدا نەزاهەت و توانای تێدا نەبێت، جێگەی نابێتەوە." ئاماژەی بەوەش کرد، پاراستنی دارایی گشتی ئەرکێکی ئەخلاقی و نیشتمانییە و کار دەکەن بۆ ئەوەی کەسی گونجاو لە شوێنی گونجاو بێت.

خۆبژێوی لە غاز و کێشەی سووتەمەنی؛

سەبارەت بە پشتیوانیکردنی کارەبا، وەزیری نەوت گوتی: "پلانیان هەیە لە رێگەی بیرە غازییەکانی (عەکاس، مەنسوورییە، پێنجەم و شەشەم) تا ساڵی 2030 عێراق لە رووی غازەوە بگاتە خۆبژێوی. هەروەها سەبارەت بە قەیرانی سووتەمەنی مۆلیدەکان، ئاماژەی بەوە کرد، بڕی پێویست بەرهەم دەهێنرێت بەڵام خراپ بەکارهێنان و گەورەکردنی کێشەکان لەلایەن سوودمەندەکانەوە هەیە.

دۆسییەی هەرێمی کوردستان؛

وەزیری نەوت سەبارەت بە هەرێمی کوردستان، گوتی: "دۆسیەی هەرێمی کوردستان دۆسیەکی تایبەتە، هەموو ئاسانکارییەک دەکەن بۆ چارەسەری کێشەکان و یارمەتیدانی براکانیان لە هەرێم تاوەکو پیشەسازی نەوت لەوێش وەک ناوەڕاست و باشوور بێت، چونکە نەوت و غاز موڵکی هەموو گەلە. هەروەها ئاماژەی بە گفتوگۆکان لەگەڵ تورکیا کرد بۆ واژۆکردنی رێککەوتنی نوێ کە لە بەرژەوەندی هەردوولا بێت و ئاسایشی وزە دابین بکات."

داهاتووی بەرهەمهێنان و ئامانجە باڵاکان؛

باسم محەمەد خوزەیر کە 34 ساڵ ئەزموونی لەم کەرتەدا هەیە، بەڵێنی دا کە بە تیمێکی یەکگرتوو هەڵەکان و خاڵە لاوازەکان دەستنیشان بکەن و عێراق بەرەو ئاستێکی بەرهەمهێنانی بەرزتر ببەن کە بگاتە 5 ملیۆن بەرمیل نەوت لە رۆژێکدا.