یەدەگی ستراتیژیی نەوتی ئەمریکا بۆ نزمترین ئاست لە 43 ساڵی رابردوو دادەبەزێت

ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بۆ کەمکردنەوەی زیانە ئابوورییەکانی شەڕ لەگەڵ ئێران، بەردەوامە لە بەکارهێنانی یەدەگی نەوتی ستراتیژی، ئەمەش وای کردووە بڕی نەوتی کۆگاکراوی فریاگوزاری ئەمریکا بگاتە نزمترین ئاستی خۆی لە ماوەی 43 ساڵی رابردوودا.

دووشەممە 15ی حوزەیرانی 2026، بەپێی ئامارەکانی حکوومەتی ئەمریکا، تەنیا لە هەفتەی رابردوودا بەرپرسانی ئەمریکا 8.9 ملیۆن بەرمیلی دیکەیان لە یەدەگی ستراتیژی رەوانەی بازاڕەکان کردووە. بەمەش کۆی گشتی یەدەگی نەوتی ئەمریکا بۆ 340.3 ملیۆن بەرمیل کەمبووەتەوە، کە ئەمە نزمترین ئاستە لە دوای تەممووزی 1983وە تۆمار کرابێت.

ئەندی لیپۆ، سەرۆکی دامەزراوەی "لیپۆ ئۆیل"، رایگەیاند، بەکارهێنانی ئەم یەدەگە رێگری کردووە لەوەی نرخی نەوت بگاتە 150 دۆلار، کە دەبووە هۆی دروستبوونی دۆخێکی کارەساتبار بۆ بەکاربەران و بازرگانان. لە مانگی شوباتی رابردووەوە و لەگەڵ دەسپێکردنی جەنگی ئێران، یەدەگی ستراتیژی ئەمریکا 75 ملیۆن بەرمیل، واتە 18%ـی بڕەکەی لەدەستداوە.

دۆناڵد ترەمپ کە لە ساڵی 2022 رەخنەی توندی لە جۆ بایدن دەگرت بەهۆی "بەتاڵکردنی" یەدەگی نەوت پێش هەڵبژاردنەکان، ئێستا ئیدارەکەی خۆی بە خێراییەکی زۆر زیاتر ئەو یەدەگە بەکاردەهێنێت. ئێستا کۆگاکانی کەمتر لە نیوەیان پڕن، ئەمەش نیگەرانی لای پسپۆڕانی وزە دروست کردووە.

مایک سۆمەرز، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری یەدەگی نەوتی ئەمریکا، زەنگی مەترسی لێدا و رایگەیاند، دەبێت یەدەگەکە بەلایەنی کەمەوە 20%ـی پڕ بێت بۆ ئەوەی بە کارایی بمێنێتەوە. پسپۆڕان هۆشداری دەدەن کە ئەگەر زریانێکی بەهێز لە کەنداوی مەکسیک رووبدات و بەرهەمهێنانی نەوت رابگرێت، ئەمریکا چیتر ئەو بەربەستە پارێزەرەی نەماوە تاوەکو نرخەکان لە بازاڕدا کۆنترۆڵ بکات.