ئەکسیۆس: ئەگەری هەیە هەر ئەمڕۆ یاداشتی ئەمریکا و ئێران واژۆ بکرێت
سەرچاوە دیپلۆماسییەکان ئاشکرایان کرد، واشنتن و تاران لەگەڵ نێوەندگیرەکان تاوتوێی ئەوە دەکەن واژۆکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتن لەرۆژی هەینییەوە بۆ ئەمڕۆ چوارشەممە پێش بخەن. ئامانجی سەرەکی لەم هەنگاوە، کردنەوەی خێراتری گەرووی هورمز و هەڵگرتنی گەمارۆ دەریاییەکانە، هاوکات لەگەڵ بڵاوکردنەوەی دەقی رێککەوتنەکە بۆ رای گشتی.
بەپێی زانیارییەکانی ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" و سەرچاوە ئاگادارەکان، گفتوگۆ هەیە بۆ ئەوەی رێککەوتنەکە بە شێوەیەکی دوورەدەست و لەرێگەی ئەلیکترۆنییەوە هەر ئەمڕۆ چوارشەممە 17ـی حوزەیرانی 2026، واژۆ بکرێت. ئەگەر ئەمە ڕوو بدات، ئەوا بەندەکانی پەیوەست بە ئازادیی کەشتیوانی لە گەرووی هورمز دەستبەجێ دەچنە بواری جێبەجێکردنەوە و پێویست ناکات تاوەکو رۆژی هەینی چاوەڕێ بکرێت.
سەرچاوەکان ئاماژە بەوە دەکەن، هەردوو لایەن کۆکن لەسەر کردنەوەی خێراتری گەرووەکە بەهۆی گرنگیی ئابوورییەکەی. هۆکارێکی دیکەش، ئەو فشارە سیاسییە زۆرەیە کە لەسەر کۆشکی سپییە بۆ بڵاوکردنەوەی دەقی رێککەوتنەکە. دەگوترێت ئێران داوای کردبوو تا کاتی واژۆکردنی فەرمی دەقەکە بڵاونەکرێتەوە، بۆیە پێشخستنی واژۆکردنەکە رێگەخۆشکەر دەبێت بۆ ئاشکراکردنی ناوەڕۆکەکەی لە چەند کاتژمێری داهاتوودا.
ئەکسیۆس ئاماژەشی داوە، سەرەڕای ئەوەی رەنگە واژۆکردنەکە ئەمڕۆ بێت، بەڵام کۆبوونەوەی باڵای شاندەکانی هەردوولا لە سویسرا کە بڕیارە جەی دی ڤانس و محەمەدباقر قاڵیباف، سەرۆکی پەرلەمانی عێراق، سەرۆکایەتی بکەن هەر لە کاتی خۆیدا لە رۆژی هەینیدا بەڕێوەدەچێت. ئەو کۆبوونەوەیە زیاتر تەرخان دەکرێت بۆ دەسپێکردنی دانوستانە وردەکان لەسەر بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران.
لە لایەکی دیکەوە، هەندێک گومان و زانیاری دژبەیەک هەن؛ بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن رێککەوتنەکە ڕۆژی یەکشەممەی رابردوو بە ئەلیکترۆنی واژۆ کراوە و ئەمەی ئەمڕۆ واژۆی دووەمە، بەڵام هەندێک سەرچاوەی دیپلۆماسی نێوەندگیر دەڵێن تا ئێستا هیچ واژۆیەکی فەرمی نەکراوە و تەنیا ئەمڕۆ ئەنجام دەدرێت.
تاوەکو بەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە، هیچ بڕیارێکی کۆتایی لەسەر گۆڕینی کاتەکە نەدراوە، بەڵام ئەگەر واژۆکە بکرێت، چاوەڕوان دەکرێت کۆشکی سپی دەستبەجێ فەرمانی هەڵگرتنی ئابڵۆقەی دەریایی و کردنەوەی گەرووی هورمز دەربکات.