ماوەی وەرگرتنی گەنم لە جووتیارانی هەرێمی کوردستان تا 18ـی مانگ درێژکرایەوە

بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، بە هەماهەنگیی لەگەڵ وەزارەتی بازرگانیی عێراق بڕیاردراوە وادەی وەرگرتنی گەنم لە جووتیاران تا 18ـی ئەم مانگە درێژ بکرێتەوە، لە کاتێکدا تا ئێستا 96%ـی ئەو بڕە گەنمەی بۆ هەرێم دیاریکرابوو، رادەستی سایلۆکان کراوە.

چوارشەممە، 15ـی تەممووزی 2026، نەوزاد شێخ کامیل، بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانیی هەرێمی کوردستان، لە لێدوانێکدا بۆ کوردستان24 باسی لەوە کرد، بەهۆی ئەوەی لە سەرەتادا کاتی دەستپێکردنی وەرگرتنی گەنم لە سایلۆکان دواکەوت، بەڵام بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی بازرگانیی حکوومەتی فیدراڵ، بڕیاردرا ماوەی وەرگرتنی گەنم لە جووتیاران تا 18ی ئەم مانگە درێژ بکرێتەوە.

بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی ئاماژەی بەوەش کرد، پڕۆسەکە بە سەرکەوتوویی بەڕێوەدەچێت و تا ئێستا 96%ـی ئەو بڕە گەنمەی کە بۆ هەرێمی کوردستان دیاریکرابوو، لە جووتیاران وەرگیراوە.

بە پێی ئامارە فەرمییەکان، ئەو بڕە گەنمەی کە وەرگیراو بەم شێوەیەیە:

پارێزگای هەولێر: تا ئێستا 119 هەزار و 755 تۆن لە جووتیاران وەرگیراوە.

پارێزگای سلێمانی: تا ئێستا 142 هەزار و 198 تۆن لە جووتیاران وەرگیراوە.

پارێزگای دهۆک: 110 هەزار و 826 تۆن لە جووتیاران وەرگیراوە.

کۆی گشتی: تا ئێستا  372 هەزار و 780 تۆن گەنم رادەستی سایلۆکانی هەرێمی کوردستان کراوە.

هاوکات نەوزاد شێخ کامیل، داوای لەو جووتیارانە کرد کە تا ئێستا گەنمەکانیان رادەست نەکردووە، لە ماوەی دیاریکراودا تا 18ـی مانگ سەردانی سایلۆکان بکەن بۆ رادەستکردنی گەنمەکانیان.

بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی روونی کردەوە، کە مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە شێوەیەکی راستەوخۆ لەسەر هێڵە و لیژنەیەکی تایبەتی راسپاردووە، بۆ ئەوەی ئەو گەنمەی کە دەمنێتەوە لە جووتیاران بکڕدرێتەوە، ئەویش لە رێگەی دوو کۆمپانیای نیشتمانییەوە لە کوردستان کە لە ماوەی یەک تا دوو مانگدا هەوڵ دەدرێت گەنمەکە بکڕدرێتەوە.

بە پێی قسەکانی نەوزاد شێخ کامیل، هەر لەم چوارچێوەیەدا؛ جگە لە دوو کۆمپانیا نیشتمانییەکان، بە فەرمانی سەرۆکی حکوومەت، داوا لە دەستەی وەبەرهێنان، وەزارەتی کشتوکاڵ و وەزارەتی بازرگانی کراوە کە لیژنەیەکی باڵا پێکبهێنن بۆ هاندانی بازرگانان و کۆمپانیاکان بە مەبەستی کڕینەوەی گەنمی ماوەی جووتیاران و پێشکەشکردنی ئاسانکاریی پێویست بۆ هەناردەکردنی ئەو گەنمە بۆ دەرەوەی وڵات.

بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی دەڵێت: تا ئێستا زیاتر لە 11 کۆمپانیا ناوی خۆیان تۆمار کردووە و رەزامەندیی ئەنجوومەنی وەزیرانیان بەدەستهێناوە، تاوەکوو راستەوخۆ دوای کۆتاییهاتنی پڕۆسەی وەرگرتن لە سایلۆ حکوومییەکان و دوو کۆمپانیا نیشتمانییەکە، ئەو 11 کۆمپانیایە دەست بە کڕینەوەی گەنمی جووتیاران بکەن.

بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی دڵنیایی دایە جووتیاران کە حکوومەتی هەرێم هەموو رێکارێک دەگرێتەبەر بۆ ئەوەی هیچ جووتیارێک زیانمەند نەبێت و بەرهەم و رەنجی ماندووبوونیان بەفیڕۆ نەچێت.

لە 10ـی حوزەیرانی 2026ـەوە، پرۆسەی وەرگرتنی گەنم لە 13 سایلۆ دەستی پێکردووە، هەروەها پرۆسەکە لەژێر چاودێریی لایەنە پەیوەندیدارەکاندا بەڕێوەدەچێت بە مەبەستی پاڵپشتیکردنی بەرهەمی ناوخۆیی و دابینکردنی شایستە داراییەکانی جووتیاران، ئامارەکانیش ئاماژە بەوە دەکەن کە پرۆسەکە لە زۆربەی ناوچەکان قۆناغی پێشکەوتووی بڕیوە و لە تەواوبوونی رێژەی دیاریکراو نزیک دەبێتەوە.

ئەمەش لە کاتێکدایە، حکوومەتی عێراق بۆ ئەم وەرزە بڕیاری وەرگرتنی 400 هەزار تۆن گەنمی لە جووتیارانی هەرێمی کوردستان داوە، بە جۆرێک 292 هەزار تۆنی بە نرخی 700 هەزار دینار بۆ هەر تۆنێک لە چوارچێوەی پلانی کشتوکاڵی، هەروەها 108 هەزار تۆنەکەی دیکەش بە نرخی 500 هەزار دینار بۆ هەر تۆنێک لە دەرەوەی پلانی کشتوکاڵی وەردەگیرێت.