چین شەش کۆمپانیای ئەمریکی خستە لیستی رەش
حکوومەتی چین سەپاندنی سنووردارکردنی بەسەر هەناردەی درۆن بۆ ئەمریکا راگەیاند، هاوکات شەش کۆمپانیای ئەمریکی خستە لیستی رەشەوە، ئەمەش وەک وەڵامێک بۆ ئەو سزا بازرگانییانەی واشنتن بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی و کاری زۆرەملێ بەسەر بەیژینگدا سەپاندوویەتی.
چوارشەممە 5ـی ئابی 2026، حکوومەتی چین بە شێوەیکی فەرمی رایگەیاند، شەش کۆمپانیا کە کاری بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی درۆن و پێداویستییەکانی بۆ ئەمریکا دەکەن خراونەتە لیستی رەشەوە، هاوکات رەفتارەکەی بەیژینگ تەنها چەند رۆژێک دوای ئەوە دێت، واشنتن باجی گومرگی نوێی بەسەر چین و 59 وڵاتی دیکەدا سەپاند، ئەمەش لە چوارچێوەی زنجیرەیەک رێکاری بازرگانی توندی ئەمریکا دژ بە رکابەرەکانی هەژمار دەکرێت.
راگەیەندراوێکی فەرمی وەزارەتی بازرگانی چین جەختی لەوە کردووەتەوە، رێکارەکانی ئەمریکا زیانی قورس بە ماف و بەرژەوەندییە رەهاکانی چین دەگەیەنن، هەربۆیە بەیژینگ ناچار بووە رێکاری پێویست بگرێتە بەر بۆ پاراستنی پێگەی ئابووری خۆی.
رێکارە بەرپەرچدەرەوەکان بریتین لە توندکردنی کۆنترۆڵی هەناردەی درۆن و پێکهاتە سەرەکییەکانی و تەکنەلۆژیا بنەڕەتییەکانی بۆ ئەمریکا، لەگەڵ راگرتنی چاودێری مەیدانی کارگەکانی بەرهەمهێنان لەلایەن دەستە پەسەندکەرە چینییەکانەوە و دەستپێکردنی لێکۆڵینەوەی ئاسایشی نەتەوەیی لە هاوردەکردنی ئامێرەکانی چاپ و کۆپیکردن.
ریزبەندی سزاکان شەش کۆمپانیای ئەمریکی گرتووەتەوە، لەوانە کۆمپانیای تەکنەلۆژیای بایۆلۆژی "ئاپڵاید دی ئێن ئەی ساینسز" و کۆمپانیای توێژینەوەی "ستراتەم ریزرڤوار"، کە بەپێی سزاکان هەموو جۆرە مامەڵە و هاوکارییەک لەگەڵ ئەم دامەزراوانە لە ناوخۆی چیندا قەدەغە کراوە.
روونکردنەوەی وەزارەتی بازرگانی ئاماژە بەوە دەکات، ئەم شەش کۆمپانیایە هاوکاری و پاڵپشتی سزاکانی ئەمریکایان کردووە سەبارەت بە هەرێمی "شینجیاگ"، لە کاتێکدا نەتەوە یەکگرتووەکان پێشتر هۆشداری دابوو لە ئەگەری ئەنجامدانی تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی بەرامبەر کەمینەی "ئیگۆڕ" لەو ناوچەیەدا، کە چین بە توندی ئەو تۆمەتانە رەت دەکاتەوە.
راوێژکاری باڵای بازرگانی چین، هێ لیفێنگ، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ جیمیسۆن گریر، نوێنەری بازرگانی ئەمریکا، نیگەرانییەکی قووڵی وڵاتەکەی سەبارەت بەو سنووردارکردنانە دەربڕیوە کە واشنتن لەم دواییانەدا سەپاندوویەتی.
رەخنەی توند ئاراستەی واشنتن کرا دوای ئەوەی هاوردەکردنی رۆبۆتە مرۆییەکانی لە دەرەوە قەدەغە کرد، ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ سەرکوتکردنی کۆمپانیا چینییەکان وەسف کرا، کە هەڕەشە لەو ئاگربەستە بازرگانییە دەکات کە پێشتر لە نێوان دۆناڵد ترەمپ و شی جینپینگدا لە مانگی تشرینی یەکەمدا رێککەوتنی لەسەر کرابوو.
رووداوەکان ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن، بارگرژییە بازرگانییەکانی نێوان هەردوو جەمسەرە ئابوورییەکە بەرەو قۆناغێکی نوێ هەنگاو دەنێن، لە کاتێکدا بەیژینگ هۆشداری داوەتە واشنتن لە لێکەوتەکانی چوونە ناو جەنگێکی بازرگانی گشتگیرەوە.