گۆڤارێکی ئەمریکی راپۆرتێکی لە بارەی سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر بەندەرەکانی ئێران و گەرووی هورمز بڵاوکردووەتەوە و ئاماژەیداوە، بڕیارەکە ئەو رێڕەوە ئاوییەی کردووەتە مەیدانێکی دیکەی تاقیکردنەوە لە ململانێکاندا، سەرکەوتنەکەشی بەستراوەتەوە، هەر وڵاتێک و سەرکردەکانیان تا چەندە بەرگەی زیانی گیانی و گورزی ئابووری دەگرن، بەڵام کۆماری ئیسلامی ئێران هەموو کارێک دەکات، لە پێناو مانەوە.

حکوومەتی کۆریای باشوور رایگەیاند، بۆ یەکەمجار لە دوای داخستنی گەرووی هورمز، کەشتییەکی نەوتهەڵگری وڵاتەکەی لە دەریای سوور پەڕییەوە. ئەم هەنگاوەی سیئۆل وەک بەشێک لە گەڕان بەدوای رێگەی بەدیل بۆ دابینکردنی وزە دێت، پاش ئەوەی بەهۆی پەرەسەندنی شەڕ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، گەرووی هورمز بە کردەیی داخرایە رووی کەشتییەکان.

ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسا و کییەر ستارمەر سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا ئەمڕۆ هەینی، 17ـی نیسانی 2026، دەیان وڵات بەبێ بەشداریی ئەمریکا کۆدەکەنەوە بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز کە رێڕەوێکی سەرەکی نەوتییە و بەهۆی شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لە دژی ئێران داخراوە.

سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد، کە ئەگەر هەیە هەفتەی داهاتوو گەڕێکی نوێی گفتوگۆکان لەگەڵ ئێران دەست پێبکات. هاوکات دووپاتی کردەوە، کە ئاگربەستی نێوان ئیسرائیل و لوبنان گشتگیر دەبێت و حزبوڵڵاش دەگرێتەوە.

عەلی عەبدوڵڵاهی، فەرماندەی بارەگای سەربازیی خاتەم ئەلئەنبیای ئێران رایگەیاند، هێزە چەکدارەکانی وڵاتەکەی لە ئامادەباشی تەواودان بۆ بەرگری و وەڵامدانەوەی هەر هەڵەیەک یان دەستدرێژییەکی نوێی دوژمن و جەختی کردەوە، وەڵامەکەیان زۆر توند دەبێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند؛ بڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە گفتوگۆ لەنێوان ئیسرائیل و لوبنان ئەنجام بدرێت، ئەمەش دوای پچڕانی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات بۆ ماوەی 34 ساڵ.

بەرەبەیانی ئەمڕۆ پێنجسەممە، 16ـی نیسانی 2026، فەرماندەیی ناوەندی هێزەکانی ئەمریکا، رایگەیاند؛ تێکشکێنەرێکی دەریایی وڵاتەکەیان سەرکەوتوو بووە لە گۆڕینی ئاڕاستەی کەشتییەکی بارهەڵگری ئێرانی کە هەوڵیدابوو لە گەمارۆی سەر گەرووی هورمز رابکات و جەختی کردەوە، ئێستا کەشتییەکە بەرەو ئێران گەڕاوەتەوە.

پێگەی هەواڵی ئەکسیۆس بڵاوی کردەوە، کە دیموکراتەکان لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمریکا، پڕۆژەبڕیاری دوورخستنەوەی وەزیری جەنگیی وڵاتەکە لە پۆستەکەی پێشکەش دەکەن.

وەزیری خەزێنەی بەریتانیا، رایگەیاند: کە هەڵگیرساندنی جەنگ لە لایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە دژی ئێران کارێکی هەڵە بووە، چونکە هێشتا رێگە دیپلۆماسییەکان دانەخرابوون.

ئاژانسی هەواڵی "تەسنیم" ئاشکرای کرد، کە سەرەڕای ئامادەیی چەند وڵاتێکی ئەوروپی بۆ میوانداریکردنی دانوستانەکانی نێوان تاران و واشنتن، بەڵام ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان وەک شوێنی سەرەکی بۆ بەڕێوەچوونی گەڕی داهاتووی دانوستانە ئەگەرییەکان دەمێنێتەوە.