ئاژانسی ئیرنا،  بڵاویکردووەتەوە "گۆڕینی بەردەوامی هەڵوێستەکان، دژایەتیی بەردەوام لە بڕیارەکان و درێژەدان بەو گەمارۆ دەریاییەی ئەمریکا، وای کردووە لەم بارودۆخەدا هیچ کەشێکی لەبار بۆ گفتوگۆی بەرهەمدار نەمێنێتەوە."

بە پێی ئاژانسەکە، تاوەکوو ئێستا ئەو سیاسەتەی ئەمریکا گرتوویەتییەتەبەر، رێگری لە پێشکەوتنی ئاگربەست هەبووە، بەم دۆخەی هەیە، هیچ ئاسۆیەکی رووناک لە دانوستانەکان بە دی ناکرێت.

جیهان بە گەشبینییەوە چاوەڕێی رۆژانی سێشەممە و چوارشەممە دەکات لە ئیسلام ئاباد؛ لە کاتێکدا "تیمی یەکلاکەرەوە"ی هەردوولا کۆدەبنەوە، ئەگەری واژۆکردنی رێککەوتنێکی گشتگیر بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ لە ئارادایە، بەو مەرجەی تاران گەمارۆ دەریاییەکەی ئەمریکا وەک بەربەست نەبینێت.

عەبدولغەنی عەلی زوبەیدی، فەرماندەی سەربازیی حووسییەکانی یەمەن، تایبەت بە کوردستان24ـی راگەیاند،  هێزەکانیان بۆ هەر رووبەڕووبوونەوەیەکی نوێی سەربازی دژ بە ئیسرائیل و ئەمریکا ئامادەن و چەک و کەرەستەی سەربازیی زۆر پێشکەوتوویان هەیە.

راشیگەیاند، داخستنی گەرووی بابولمەندەب، کە یەکێکە لە گرنگترین رێڕەوە ئاوییەکانی جیهان، یەکێکە لە بژاردەی بەهێزی حووسییەکان، هەربۆیە خۆیان بۆ ئامادەی قۆناغێکی نوێی جەنگ کردووە

ئەمڕۆ یەکشەممە، 19ـی نیسانی 2026، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "ترۆس سۆشیاڵ" رایگەیاند، دوێنێ (شەممە، 18ـی نیسان)، لە گەرووی هورمز تەقەی کردووە، ئەمەش پێشێلکردنێکی تەواوەتیی رێککەوتنی ئاگربەستەکەیە.

ترەمپ ئاماژەی بەوە دا، زۆربەی تەقەکان ئاراستەی کەشتییەکی فەرەنسی و بارهەڵگرێکی بەریتانی کراون. روونیشی کردەوە، شاندێکی وڵاتەکەی بەرەو ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان بەڕێ دەکەون و بۆ بەشداریکردن لە دانوستانەکان ئێوارەی دووشەممە دەگەنە ئەوێ. سەبارەت بە داخستنی گەرووی هورمزیش باسی لەوە کرد، تاران رۆژانە 500 ملیۆن دۆلار زیان دەکات، لە کاتێکدا ئەمریکا هیچ زەرەرێک ناکات و چەندین کەشتیش بەرەو ویلایەتەکانی ئەمریکا بەڕێ کەوتوون بۆ بارکردن.

سەرۆکی ئەمریکا هۆشداری توندی دا و ئەوەشی خستە روو، رێککەوتنێکی زۆر دادپەروەرانەیان پێشکەش کردووە، ئەگەر ئێرانییەکان رەتی بکەنەوە، ئەوا ئەمریکا سەرجەم وێستگەکانی کارەبا و هەموو پردەکانی ناو ئێران وێران دەکات، چونکە کاتی نەرمی نواندن کۆتایی هاتووە و دەبێت ئامێری کوشتنی ئێران رابگیرێت.

سەعید خەتیبزادە، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، هیچ یۆرانیۆمێکی پیتێنراو بۆ ئەمریکا نانێرن و ئەو پرسە بۆ گفتوگۆ نییە.

رۆژنامەی 'وۆڵ ستریت جۆرناڵ'ـی ئەمەریکی لەسەر زاری بەرپرسانی ئیدارەی ئەمریکا بڵاویکردووەتەوە، دۆناڵد ترەمپ لە ترسی قوربانیی و زیانپێگەیشتن بەرەنگاری بیرۆکەی ناردنی هێزی سەربازی بۆ دەستبەسەرداگرتنی دوورگەی خارگی ئێران بووەتەوە، هەروەها بۆ ئەوە گوشاری کردووە تاوەکوو تاران راکێشێتە سەر مێزی دانوستان.

یەکشەممە 19ـی نیسانی 2026، مەسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بۆی نییە گەلی ئێران لە مافە ئەتۆمییەکانی بێبەش بکات.

پزیشکیان لە لێدوانەکانیدا بۆ میدیاکانی ناوخۆی وڵاتەکەی روونیشی کردەوە، تاران نیازی هێرشکردنە سەر هیچ وڵاتێکی نییە، بەڵکوو تەنیا مافی یاسایی و رەوای خۆی بۆ بەرگریکردن لە خۆی پیادە دەکات. 

هەروەها ئاماژەی بەوە دا، ئێران نایەوێت بازنەی شەڕ فراوان بکات، دەستپێشخەری هیچ جەنگێک نەبووە و هێرشیشی نەکردووەتە سەر هیچ وڵاتێک.

لەبارەی پرسی گەرووی هورمزەوە، محەممەد رەزا عارف، جێگری سەرۆککۆماری ئێران جەختی لەوە کردەوە، وڵاتەکەی هەوڵ دەدات کۆتایی بە هەموو شەڕەکانی رۆژئاوای ئاسیا بهێنێت. عارف ئەوەشی خستە روو، تاران لایەنی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی گەرووی هورمز، بۆیە مافەکانی خۆی لەسەر مێزی گفتوگۆکان یان لەسەر ئەرزی واقیع دەستەبەر دەکات.

سوپای ئیسرائیل بەیانیی رۆژی یەکشەممە 19ـی نیسانی 2026 رایگەیاند، سەربازێکی یەدەگ بە هۆی تەقینەوەی بۆمبێکی چێندراو لە باشووری لوبنان کوژراوە. روونیشی کردەوە، کوژراوەکە تەمەنی 31 ساڵە و نۆ سەربازی دیکەش بریندار بوون، دۆخی تەندروستیی یەکێکیان ناجێگیرە.

رووداوەکە لە کاتێکدایە ئاگربەست لە باشووری لوبنان جێبەجێ دەکرێت. پێشتریش دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ئاگربەستێکی بۆ ماوەی 10 رۆژ لە ناوچەکە راگەیاند. ئاگربەستەکەی لوبنان لە نیوەشەوی پێنجشەممەوە چووەتە بواری جێبەجێکردنەوە و بڕیارە بەردەوام بێت.

بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی سەرەتایی سەربازی، ئۆتۆمبێلێکی ئەندازەیی ئیسرائیلی بەسەر بۆمبێکی چێندراودا رۆیشتووە کە پێشتر لەلایەن حیزبوڵڵاوە لە ناوچەیەکی باشووری لوبنان دانراوە. لەو ناوچەیەش چەندین هەفتەیە هێزەکانی ئیسرائیل تێیدا بڵاوەیان پێ کراوە.

ئەحمەد مووسەوی، سەرۆکی دامەزراوەی جەنگاوەرە دێرینەکانی ئێران رایگەیاند، زیاتر لە 3500 کەس لە شەڕی ئەم دواییەی وڵاتەکەی لەگەڵ ئەمریکا و ئیسرائیل گیانیان لەدەستداوە.

پێشتریش لە 12ـی نیسان رێکخراوی پزیشکی دادوەریی ئێران ئامارێکی دیکەی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوە دا، 3375 کەس لە شەڕەکەدا کوژراون.

 لەلایەکی دیکەوە ئاژانسی چالاکوانانی مافی مرۆڤ (هرانا) ئامارێکی دیکەی خستە روو و رایگەیاند، تاوەکو 7ـی نیسان لانی کەم 3636 کەس کوژراون. 

لەو ژمارەیە 1701 هاووڵاتیین و لانی کەم 254 منداڵی تێدایە، سەرباری 1221 سەرباز و 714 کەسی دیکە هێشتا دۆخیان دیاری نەکراوە.

وەزیری دەرەوەی تورکیا، ئاماژەی دا، ئەوروپا تاوتوێی کشانەوەی ئەمریکا لە ناتۆ دەکات؛ هەروەها هۆشداری دا هەر جۆرە کشانەوەیەکی ئەمریکا لە ناتۆ یان کەمکردنەوەی بەشدارییە سەربازییەکانی لە ئەوروپا، دەرئەنجامی وێرانکەری بۆ کیشوەرەکە دەبێت.