حمایت پ.ک.ک از ادغام نیروهای یگان‌های مقاومت شنگال در نیروهای عراق
اربیل (کوردستان۲۴) – یکی از چهره‌های ارشد نظامی حزب کارگران کوردستان (پ.ک.ک) از توافق میان یگان‌های مقاومت شنگال (ی.ب.ش) و دولت فدرال عراق برای ادغام نیروهای این گروه در نهادهای رسمی امنیتی کشور حمایت کرد؛ توافقی که بر اساس آن، نیروهای بومی این گروه ضمن پیوستن به ساختارهای امنیتی عراق، همچنان در شنگال مستقر خواهند ماند و مسئولیت حفاظت از این منطقه را بر عهده خواهند داشت.
مراد کارایلان، عضو فرماندهی مرکزی نیروهای مدافع خلق (ی.پ.گ)، این توافق را اقدامی «مناسب و درست» توصیف کرد و گفت اجرای آن می‌تواند به تقویت امنیت محلی و جلوگیری از تکرار حملات علیه جامعه ایزدی کمک کند.
کارایلان در پیامی که کوردستان۲۴ منتشر کرده است، با اشاره به مذاکرات جاری میان رهبران یگان‌های مقاومت شنگال و بغداد درباره وضعیت آینده این نیروها، گفت هدف از این توافق، تشکیل نیروی امنیتی محلی با جایگاه رسمی در ساختار امنیتی عراق است؛ نیرویی که همچنان مسئولیت حفاظت از شنگال را بر عهده داشته باشد.
حمایت کارایلان پس از آن صورت می‌گیرد که دولت عراق روز دوشنبه ۲۶ اکتبر اعلام کرد ساختار نظامی مستقل یگان‌های مقاومت شنگال منحل و اعضای آن به نهادهای فدرال منتقل خواهند شد.
این تحول، دو هدف اصلی مذاکرات درباره امنیت شنگال را به یکدیگر پیوند می‌دهد: تلاش بغداد برای قرار دادن تمامی تشکیلات مسلح تحت فرمان و نظارت دولت و خواست نیروهای ایزدی بومی برای ادامه مشارکت در حفاظت از جوامع خود.
کارایلان تأکید کرد که ادغام نیروهای یگان‌های مقاومت شنگال در ساختار امنیتی عراق و سپردن مسئولیت حفاظت از منطقه خودشان به آنها، راهکاری مناسب برای حفظ امنیت خواهد بود.
او همچنین این توافق را با جلوگیری از تکرار جنایت علیه ایزدی‌ها مرتبط دانست؛ جامعه‌ای که در جریان حمله داعش به شنگال در سال ۲۰۱۴، نسل‌کشی گسترده‌ای را تجربه کرد.
یگان‌های مقاومت شنگال پس از حملات داعش در سال ۲۰۱۴ شکل گرفتند و از آن زمان حضور نظامی خود را در این منطقه حفظ کرده‌اند. ارتباط این نیروها با پ.ک.ک همواره یکی از محورهای اصلی اختلاف‌نظرها درباره مرجعیت امنیتی و فعالیت گروه‌های مسلح خارج از ساختار رسمی نظامی عراق بوده است.
طرح بغداد برای ادغام نیروهای یگان‌های مقاومت شنگال
صباح نعمان، سخنگوی فرماندهی عملیات مشترک نیروهای مسلح عراق، روز دوشنبه اعلام کرد وابستگی نظامی مستقل یگان‌های مقاومت شنگال طی فرایندی رسمی و با نظارت نخست‌وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح منحل می‌شود.
به گفته نعمان، مسئولیت تأمین امنیت منطقه کوهستانی شنگال به طور کامل به نهادهای فدرال واگذار خواهد شد. این اقدام در چارچوب سیاست دولت عراق برای قرار دادن سلاح‌ها و تمامی تشکیلات مسلح تحت کنترل دولت صورت می‌گیرد.
یک منبع آگاه در شنگال به کوردستان۲۴ گفت انتظار می‌رود حدود چهار تا پنج هزار نیروی این گروه طی چند مرحله به نهادهای امنیتی عراق ملحق شوند. نیروهایی که در ساختارهای فدرال ادغام می‌شوند، در شنگال باقی خواهند ماند و مسئولیت حفاظت محلی را بر عهده خواهند گرفت.
این منبع همچنین اعلام کرد که شماری از مقام‌های نظامی و امنیتی عراق، در کنار فرماندهان یگان‌های مقاومت شنگال، در مراسم ادغام این نیروها در منطقه کوهستانی شنگال حضور داشته‌اند.
دولت فدرال عراق همچنین متعهد شده است حقوق نیروهای ایزدی شرکت‌کننده در نبرد با داعش را تضمین کند، به خانواده‌های آسیب‌دیده غرامت بپردازد و از روند بازسازی شنگال حمایت کند.
این فرایند بخشی از برنامه امنیتی گسترده‌تر علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، است که خلع سلاح گروه‌های مسلح تا ژوئن ۲۰۲۷ را نیز شامل می‌شود. همچنین آتش‌بس متقابل ۹۰روزه، که در سپتامبر و در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان گامی اولیه اعلام شد، از دیگر محورهای این برنامه به شمار می‌رود.
استاندار نینوا: نیروهای خارجی از شنگال خارج می‌شوند
عبدالقادر دخیل، استاندار نینوا، روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر در گفت‌وگو با کوردستان۲۴، جزئیات بیشتری از برنامه دولت عراق برای سازماندهی مجدد نیروهای امنیتی در شنگال ارائه کرد.
وی گفت دولت قصد دارد چهار هزار و ۱۶۵ نیروی ایزدی عضو یگان‌های مقاومت شنگال را که به گفته او شهروندان عراقی هستند، در ارتش و نهادهای امنیتی کشور ادغام کند.
او میان این نیروها و اعضای خارجی گروه‌های مسلح تمایز قائل شد و گفت نیروهای خارجی از شنگال خارج و به قندیل منتقل خواهند شد یا به طرف‌های بین‌المللی واگذار می‌شوند.
استاندار نینوا همچنین حضور پ.ک.ک را عاملی برای فراهم کردن پوشش فعالیت نیروهای یگان‌های مقاومت شنگال توصیف کرد؛ ارزیابی‌ای که از سوی خود او مطرح شده است.
عبدالقادر دخیل به توافق میان بغداد و آنکارا درباره خروج تشکیلات پ.ک.ک و یگان‌های مقاومت شنگال از کوه شنگال اشاره کرد. به گفته او، این تفاهم همچنین شامل طرحی برای خروج نیروهای نظامی ترکیه از مناطقی از جمله بعشیقه است.
او در بخش دیگری از اظهارات خود بر ضرورت اجرای کامل توافق شنگال در سال ۲۰۲۰ تأکید کرد؛ توافقی که در دوران نخست‌وزیری مصطفی کاظمی میان دولت اقلیم کوردستان و دولت فدرال عراق منعقد شد.
بر اساس این توافق، گروه‌های مسلح فعال خارج از چارچوب نهادهای رسمی دولت، از جمله تشکیلات وابسته به پ.ک.ک، باید از شنگال خارج می‌شدند؛ با این حال، مفاد این توافق تاکنون به طور کامل اجرا نشده است.
عبدالقادر دخیل تأکید کرد که بازگرداندن ثبات به شنگال تنها به تغییر ساختارهای نظامی محدود نمی‌شود، بلکه به بهبود خدمات عمومی، بازسازی منطقه و رسیدگی به وضعیت ساکنان آواره نیز نیاز دارد.
ابهام‌ها درباره آینده ساختار امنیتی شنگال
تمایز میان حفظ نیروهای ایزدی بومی در چارچوب فرماندهی دولت فدرال و خروج تشکیلات مسلحی که به صورت مستقل فعالیت می‌کنند، همچنان یکی از محورهای اصلی توافق‌های اخیر درباره آینده امنیت شنگال است.
حمایت مراد کارایلان از این توافق نشان‌دهنده پذیرش اصل ادغام نهادی نیروهای یگان‌های مقاومت شنگال از سوی یکی از چهره‌های ارشد وابسته به پ.ک.ک است. با این حال، جزئیات مربوط به ساختار فرماندهی، نحوه خروج نیروهای خارجی و مراحل نهایی ادغام هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است.
برای دولت بغداد، مرحله بعدی تبدیل تصمیم اعلام‌شده به یک ساختار عملیاتی و امنیتی مشخص است؛ روندی که در کنار تعیین تکلیف نیروهای مسلح، باید شرایط لازم برای بازگشت آوارگان ایزدی به شنگال را نیز فراهم کند.
ب.ن