پارلمان کوردستان به بن‌بست دوساله پایان داد
اربیل (کوردستان۲۴) – پارلمان اقلیم کوردستان امروز چهارشنبه 4 نوامبر با حضور ۵۲ نماینده، هیئت‌رئیسه خود را انتخاب کرد و به این ترتیب، پس از بیش از دو سال بن‌بست سیاسی، گام مهمی در مسیر ازسرگیری فعالیت‌های این نهاد قانون‌گذاری برداشته شد.
در جریان این نشست، والا فرید، نماینده پارت دموکرات کوردستان، به‌عنوان رئیس پارلمان انتخاب شد. همچنین رامی نوری، نماینده جامعه مسیحی، به‌عنوان نایب‌رئیس و مونا قهوه‌چی، نماینده جامعه ترکمان، به‌عنوان منشی پارلمان برگزیده شدند.
انتخاب این سه مقام، ساختار هیئت‌رئیسه پارلمان را تکمیل می‌کند و زمینه را برای عبور دوره ششم پارلمان از مرحله افتتاحیه ناتمام و ورود به فعالیت‌های عادی قانون‌گذاری فراهم می‌سازد.
این تحول، دستاوردی مهم در تلاش‌ها برای فعال‌سازی مجدد پارلمان پس از بیش از دو سال بن‌بست سیاسی به شمار می‌رود؛ نهادی که در این مدت بخش عمده‌ای از فعالیت‌های قانون‌گذاری و نظارتی آن متوقف مانده بود.
دوره ششم پارلمان کوردستان در انتخابات اکتبر ۲۰۲۴ انتخاب شد و نخستین نشست آن در دوم دسامبر همان سال برگزار شد. با این حال، اختلافات میان احزاب سیاسی بر سر تقسیم مناصب عالی، به‌ویژه میان پارت دموکرات کوردستان و اتحادیه میهنی کوردستان، مانع از انتخاب هیئت‌رئیسه و آغاز فعالیت عادی پارلمان شد.
این بن‌بست طولانی‌مدت با روند تشکیل دهمین کابینه دولت اقلیم کوردستان نیز پیوند خورده بود. در غیاب پارلمانی فعال، اقلیم از یک بستر قانون‌گذاری کارآمد برای انجام کامل مسئولیت‌های قانونی و قانون اساسی خود محروم بود؛ مسئولیت‌هایی از جمله تصویب قوانین، نظارت بر عملکرد قوه مجریه و رأی‌گیری درباره دولت جدید.
از این رو، انتخاب رئیس، نایب‌رئیس و منشی پارلمان، اقدامی مهم در راستای احیای جایگاه نهادی و قانونی این مجلس محسوب می‌شود.
با تکمیل هیئت‌رئیسه، زمینه برای ازسرگیری فعالیت کمیسیون‌های پارلمانی، بررسی و بحث درباره طرح‌های قانونی و پیگیری مسائل باقی‌مانده از طریق سازوکارهای پارلمانی فراهم خواهد شد.
همچنین انتظار می‌رود فعال‌سازی پارلمان به پیشبرد مرحله بعدی تشکیل دولت اقلیم کمک کند؛ روندی که در کنار تلاش‌های پارت دموکرات و اتحادیه میهنی برای حل اختلافات درباره تقسیم قدرت و نحوه واگذاری مناصب کلیدی دولتی دنبال می‌شود.
به این ترتیب، انتخابات امروز چهارشنبه تحول مهمی در مسیر احیای نهادهای منتخب اقلیم کوردستان و عبور از بن‌بست سیاسی طولانی‌مدت این اقلیم به شمار می‌رود.
پیشینه بن‌بست پارلمانی
نخستین نشست دوره ششم پارلمان در دوم دسامبر ۲۰۲۴ برگزار شد و نمایندگان منتخب در آن سوگند قانونی یاد کردند و رسماً مسئولیت‌های پارلمانی خود را بر عهده گرفتند.
با این حال، به دلیل فراهم نشدن حد نصاب قانونی لازم برای انتخاب رئیس پارلمان، نایب‌رئیس و منشی، نشست به تعویق افتاد. تلاش‌های بعدی برای تشکیل مجدد پارلمان نیز ناکام ماند و این نهاد نتوانست وظایف قانون‌گذاری و نظارتی خود را انجام دهد.
در ژانویه ۲۰۲۵، تلاش دیگری برای تشکیل نشست با هدف انتخاب هیئت‌رئیسه به دلیل حضور نیافتن شمار کافی از نمایندگان به نتیجه نرسید. پس از آن، محمد سلیمان، رئیس موقت پارلمان و نماینده جنبش نسل نو، به دلیل فراهم نشدن حد نصاب قانونی، استعفای خود را اعلام کرد.
در اوت ۲۰۲۵، پارت دموکرات و اتحادیه میهنی از توافقی برای انجام تلاش‌های فشرده با هدف فعال‌سازی پارلمان در ماه سپتامبر و پیشبرد روند تشکیل دولت جدید اقلیم خبر دادند. با این حال، اختلافات دو حزب اصلی بر سر تقسیم قدرت و تصدی مناصب کلیدی دولتی مانع از اجرای این توافق شد.
پارت دموکرات در ژوئن ۲۰۲۶ بار دیگر از تمامی فراکسیون‌های پارلمانی، صرف‌نظر از تعداد کرسی‌های آن‌ها، خواست به پارلمان بازگردند و مسائل سیاسی باقی‌مانده را از طریق گفت‌وگوهای پارلمانی حل‌وفصل کنند.
این حزب اعلام کرده بود که نشست‌ها و مذاکرات دوجانبه و چندجانبه، ابتکارهای سیاسی، اعزام هیئت‌ها و تماس‌های انجام‌شده در گذشته نتوانسته‌اند زمینه دستیابی به توافق نهایی را فراهم کنند.
در سپتامبر ۲۰۲۶ نیز گزارش‌هایی درباره دستیابی مجدد پارت دموکرات و اتحادیه میهنی به تفاهمی برای فعال‌سازی پارلمان در ماه اکتبر منتشر شد. هدف از این تفاهم، انتخاب هیئت‌رئیسه و پیشبرد روند تشکیل دهمین کابینه دولت اقلیم کوردستان بود؛ با این حال، بن‌بست سیاسی همچنان ادامه یافت.
انتخاب هیئت‌رئیسه در نشست امروز چهارشنبه اکنون مرحله مهمی از این روند طولانی را پشت سر گذاشته و امکان بازگشت پارلمان به فعالیت‌های قانونی و نهادی را فراهم کرده است.
ب.ن