بەغدا و واشنتن لەسەر چڕکردنەوەی هەوڵە ئەمنییەکان رێککەوتن

عێراق و ئەمریکا، لە چوارچێوەی هاوبەشیی ستراتیژی و دوای ساڵانێکی درێژ لە پەیوەندی و هەماهەنگیی سیاسی و ئەمنی، لە میانی یەکەم کۆبوونەوەی لیژنەی هەماهەنگیی باڵادا، رێککەوتنێکی نوێیان بۆ پاراستنی سەقامگیری و سەروەریی خاکی عێراق راگەیاند.

عێراق و ئەمریکا، لە درێژەی هاوبەشیی ستراتیژیی نێوانیان وەک پەرەپێدانی ئەو هەوڵە هاوبەشانەی کە بوونە هۆی تێکشاندنی رێکخراوی تیرۆریستیی داعش، یەکەم کۆبوونەوەی لیژنەی هەماهەنگیی هاوبەشی باڵا لە نێوان هەردوو وڵاتدا بەڕێوەچوو.

هەینی، 27ـی ئاداری 2026، شانەی راگەیاندنی ئەمنی، لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوە دا، لە کۆبوونەوەکەدا، لایەنی عێراقی و ئەمریکی بڕیاریان دا هەماهەنگییەکانیان چڕتر بکەنەوە بە مەبەستی رێگریکردن لە هێرشە تیرۆریستییەکان.

هەردوولا جەختیان کردەوە کە رێگە نادرێت خاکی عێراق وەک خاڵی دەسپێک بۆ هەر دەستدرێژییەک دژی گەلی عێراق، هێزە ئەمنییەکان، دامەزراوە و بنکە ستراتیژییەکانی وڵات بەکاربهێنرێت. هەروەها جەخت لە پاراستنی کارمەندانی ئەمریکی، نێردە دیپلۆماسییەکان و هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی کرایەوە.

بە پێی راگەیەنراوەکە بەشێکی سەرەکیی رێککەوتنەکە تەرخان کرا بۆ پاراستنی پێگەی عێراق لە ناوچەکەدا، کە تێیدا هەردوولا پابەندبوونی خۆیان نیشان دا بە دوورخستنەوەی عێراق لە بازنەی ململانێ سەربازییەکانی ناوچەکە، ئەمەش بە رێزگرتنی تەواو لە سەروەریی وڵات. 

هەروەها ئەمریکا پاڵپشتیی خۆی بۆ عێراق دووپات کردەوە تا دڵنیایی بدات کە خاک، ئاسمان و ئاوە هەرێمییەکانی بۆ هەڕەشەکردن لە وڵاتانی دراوسێ و ناوچەکە بەکار ناهێنرێن.

هەردوو وڵات پابەندبوونی خۆیان نوێکردەوە بۆ هەماهەنگی لە هەوڵەکانی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر بە شێوەیەک کە لە پێشینەی کارەکان بۆ هەوڵە نیشتمانییەکانی عێراق بێت.

هەروەها، باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغدا، لەو بارەوە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی داوە، دوێنێ پێنجشەممە، یەکەم کۆبوونەوەی لیژنەی باڵای هەماهەنگی هاوبەش لە نێوان لایەنی عێراقی و ئەمریکی بەڕێوەچوو. ئەم هەنگاوە وەک بەشێک لە هاوبەشیی ستراتیژیی درێژخایەنی نێوان هەر دوو وڵات و پەرەپێدانی هاوکارییەکان لە بوارە سیاسی، ئابووری و ئەمنییەکاندا دێت.

لە کۆبوونەوەکەدا هەر دوو لا بڕیاریان دا هاوکارییەکانیان فراوانتر بکەنەوە بۆ بەرپەرچدانەوەی هەڕەشە تیرۆریستییەکان. خاڵی هەرە سەرەکیی رێککەوتنەکە جەختکردنەوە بوو لەسەر ئەوەی کە نابێت خاک، ئاسمان و ئاوە هەرێمییەکانی عێراق بۆ هەر جۆرە هێرش و دەستدرێژییەک دژ بە گەلی عێراق، هێزە ئەمنییەکان، دامەزراوە ستراتیژییەکان، کارمەندانی ئەمریکی، نێردە دیپلۆماسییەکان و هێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بەکاربهێنرێت.

بەپێی راگەیەندراوەکە، ئەمریکا و عێراق پابەندبوونی خۆیان دووپاتکردەوە بۆ هێشتنەوەی عێراق لە دەرەوەی بازنەی ئەو ململانێ سەربازییانەی کە ئێستا ناوچەکەی گرتووەتەوە. هەردوولا جەختیان لەسەر رێزگرتنی تەواو لە سەروەریی خاکی عێراق کردەوە و پشتیوانی خۆیان دەربڕی بۆ ئەوەی عێراق رێگری بکات لەوەی وڵاتەکەی ببێتە هەڕەشە بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ و ناوچەکە.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، ئەم لیژنە باڵایە بەردەوام دەبێت لە هەماهەنگییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، بە جۆرێک کە ئەولەویەت بۆ هەنگاو و بڕیارەکانی حکوومەتی عێراق بێت، تاوەکوو ئامانجە هاوبەشەکان بۆ پاراستنی سەقامگیری و پاراستنی سەروەریی نیشتمانی بەدی بێن.