ئەنوەر گەرگاش: هێرشی ئێران بۆ سەر وڵاتانی کەنداو لە مێژەوە پلانی بۆ داڕێژرابوو

دکتۆر ئەنوەر گەرگاش، راوێژکاری دیپلۆماسی سەرۆکی دەوڵەتی ئیمارات، رەخنەی توندی لە وڵاتانی ئەنجوومەنی هاریکاریی کەنداو گرت بەهۆی ئەوەی کە وەڵامێکی سیاسی و سەربازیی پێویستیان نەبووە بەرامبەر بە هێرشە تۆڵەسەندنەوەکانی ئێران. گەرگاش جەختی کردەوە, هەڵوێستی ئەنجوومەنی کەنداو لە رووی مێژووییەوە لاوازترین بووە بەرامبەر بەو قەبارە گەورەیەی هەڕەشەکان کە لە رێگەی مووشەک و درۆنەکانەوە ئاراستەیان کراوە.

ئەم قسانەی گەرگاش لە کاتی بەشداریکردنی لە "کۆڕبەندی کاریگەرانی کەنداو" لە دوبەی هاتن، کاتێک ئاماژەی بەوە کرد, هێرشەکەی ئەم دواییەی ئێران بۆ سەر وڵاتانی کەنداو رووداوێکی لەناکاو نەبووە، بەڵکو پڕۆسەیەک بووە کە لە مێژەوە پلانی بۆ داڕێژرابوو. ناوبراو ئاشکرای کرد, سیاسەتەکانی جڵەوگیرکردنی ئێران لە رێگەی بازرگانی و دیپلۆماسییەوە بە تەواوی شکستیان هێناوە و ئێستا پێویستیان بە پێداچوونەوەیەکی گشتگیر هەیە.

وڵاتانی ئەنجوومەنی هاریکاریی کەنداو، پێکهاتوون لە (بەحرەین، کووەیت، عومان، قەتەر، سعوودیە و ئیمارات)، رووبەڕووی هێرشی راستەوخۆی مووشەکی و درۆنی ئێران بوونەوە، وەک وەڵامێک بۆ هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر خاکی ئێران کە لە 28ـی شوباتەوە دەستیان پێکردبوو. هەرچەندە لە 8ـی  نیساندا ئاگربەستێکی ناسک لە نێوان واشنتن و تاران راگەیەندرا بۆ راگرتنی هێرشەکان، بەڵام گرژییەکان هێشتا لە لووتکەدان و ئیماراتیش کە یەکێک بوو لە ئامانجە سەرەکییەکان، هەڵوێستێکی توندتری بەرامبەر بە تاران گرتووەتە بەر.

ئەم لێدوانانە دەروازەیان بۆ زنجیرەیەک شیکاریی قووڵ لەلایەن پسپۆڕانەوە کردەوە. محەمەد زەغوول، توێژەر لە سەنتەری ئیمارات بۆ سیاسەتەکان، باسی لەوە کرد، تاران نزیکەی دووهەزار و 800 پەیامی دوژمنکارانەی ئاڕاستەی ئیمارات کردووە و هەموو هەوڵەکانی وڵاتانی کەنداو بۆ هێورکردنەوەی ئێران بێ ئەنجام بوون.

لە لایەکی دیکەوە، شادی دیاب، پسپۆڕ لە کاروباری ئێران، تیشکی خستە سەر ئەوەی کە لە ئێراندا دوو حکوومەت هەن؛ حکوومەتێکی مەدەنی و حکوومەتێکی چەکدار (سوپای پاسداران)، و ئەم دووەمیانە کە بڕیارە دوژمنکارییەکان دەدات. هاوكات عەدنان عەبادی، توێژەر لە بواری ئاسایش، پێی وایە ئێران وەک باندێکی میلیشیایی کار دەکات و قۆناغی داهاتوو دەبێتە قۆناغی "بەرگریی پێشوەختە". محەمەد قەواسیش پێی وایە پاشەکشەی رۆڵی ئەمریکا لە ناوچەکە وای کردووە وڵاتانی کەنداو بەرەو سەربەخۆیی زیاتر لە بڕیارداندا هەنگاو بنێن.

هاوتەریب لەگەڵ ئەم گۆڕانکارییانەدا، وەزارەتی ناوخۆی بەحرەین هەڵوەشاندنەوەی رەگەزنامەی 69 کەسی راگەیاند بە تۆمەتی پشتگیریکردنی کردەوە دوژمنکارییەکانی ئێران. ئەم هەنگاوە بەگوێرەی رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ، وەک پەیمانگای بەحرەین بۆ ماف و دیموکراسی، گەورەترین هەڵوەشاندنەوەی بەکۆمەڵی رەگەزنامەیە لە ساڵی 2019ەوە لەو وڵاتەدا. لەلایەکی دیکەشەوە، رێکخراوی هیومان رایتس وۆچ لە ماوەی رابردوودا نیگەرانی خۆی دەربڕیبوو سەبارەت بە دەستگیرکردنی دەیان کەس لە بەحرەین، کە هەندێکیان بە خیانەت و هەندێکی دیکەیان بەهۆی تەنیا بەشداریکردن لە خۆپیشاندانەکاندا دەستگیر کرابوون.