عێراق و تورکیا چەندین رێککەوتننامە و یاداشتی لێکتێگەیشتنیان واژۆ کرد

سەرۆککۆماری تورکیا و سەرۆکوەزیرانی عێراق، سەرپەرشتیی واژۆکردنی چەندین رێککەوتن و یاداشتی لێکتێگەیشتنیان کرد و، جەختیان لەسەر گرنگیی هەماهەنگی بۆ بەدیهێنانی ئاسایش، سەقامگیری و پەرەپێدانی کەرتی ئابووریی ناوچەکە کردەوە.

ئێوارەی رۆژی سێشەممە 28ـی تەممووزی 2026، عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، لەگەڵ رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا لە ئەنقەرە، سەرپەرشتیی رێوڕەسمی واژۆکردنی چەندین رێککەوتن و یاداشتی لێکتێگەیشتنیان کرد.

دواتر سەرۆککۆماری تورکیا، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیی هاوبەشدا لەگەڵ سەرۆکوەزیرانی عێراق رایگەیاند: ناوچەکە بە بارودۆخێکی سەخت و هەستیاردا تێدەپەڕێت.

سەرۆککۆماری تورکیا ئاماژەی بەوە کرد،"پرسەکانی ئاسایش و وزە لە پێشینەی کارەکانی گفتوگۆکانمان بوون لەگەڵ عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق."

ئەردۆغان جەختی لەوە کردەوە، سەرۆکوەزیرانی عێراق لە قۆناخێکی گرنگی مێژووییدا سەرکردایەتیی عێراق دەکات.

هاوکات گوتی: "ئێمە ئامادەین بۆ هاوکاریکردن لەگەڵ عێراق لە کەرتی وزەدا و، لە گفتوگۆیەکی بەردەوامداین لە پێناو بەدیهێنانی سەقامگیری و ئاسایش لە ناوچەکەدا."

سەبارەت بە دۆسیەی ئاو، سەرۆککۆماری تورکیا روونی کردەوە: "هەوڵ دەدەین کێشەی ئاو لەگەڵ عێراق بە شێوازێکی عەقڵانی چارە بکەین." 

هەروەها لەبارەی کەرتی ئابوورییەوە گوتی: "پڕۆژەی رێگەی گەشەپێدان رۆژ بە رۆژ گرنگیی زیاتر بەخۆوە دەبینێت و سەرۆکوەزیرانی عێراق بە جیددی کار بۆ سەرخستن و تەواوکردنی دەکات."

لای خۆشییەوە، سەرۆکوەزیرانی عێراق، رایگەیاند: "ئێمە لەگەڵ تورکیا لە بوارەکانی جوگرافیا، وزە و ئاودا هاوبەشین و، پەیوەندییەکانی نێوان عێراق و تورکیا لە داهاتوودا زیاتر گەشە دەکەن."

 زەیدی جەختی لەسەر دەستپێکردنی هەنگاوە کردەییەکان کردەوە و گوتی: "ئێمە لە ئێستاوە دەست بە جێبەجێکردنی پڕۆژەی رێگەی گەشەپێدان دەکەین."

راگەیەنراوی هاوبەشی کۆبوونەوەکەی ئەردۆغان و زەیدی

لەم راگەیەندراوە هاوبەشەدا چەندین خاڵی ستراتیژی و گرنگ خراونەتە روو کە دیارترینیان بریتین لە:

پتەوکردنی هاوکارییە ستراتیژییەکان

سەرۆکوەزیرانی عێراق و سەرۆککۆماری تورکیا ئامادەیی خۆیان بۆ بەردەوامبوون لەسەر رێڕەوی بونیاتنەرانە و بەهێزکردنی هاوکارییە ستراتیژییەکانی نێوان هەردوو وڵات دووپات کردەوە. 

هەردوولا لایەنگری و رەزامەندیی خۆیان لەسەر ئاستی ئێستای پەیوەندییە دوو لایەنەکان دەربڕی و جەختیان لە پابەندبوونی خۆیان کردەوە بۆ گەشەپێدانی بەردەوامی پەیوەندییەکان لە سەرجەم بوارەکاندا.

چوارچێوەی دامەزراوەیی بۆ هاوکارییەکان

لە راگەیەندراوەکەدا جەخت لەسەر گرنگیی "ئەنجوومەنی باڵای هاوکاریی ستراتیژی"، "گرووپی پلاندانانی هاوبەش" و "لیژنە هەمیشەییە هاوبەشەکان" کرایەوە کە بە مەبەستی دابینکردنی چوارچێوەیەکی دامەزراوەیی و ستراتیژی بۆ گەشەپێدانی بەردەوامی پەیوەندییەکان دامەزراون. 

هەروەها هەردوولا رێککەوتن لەسەر ئەنجامدانی پێنجەمین کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی باڵای هاوکاریی ستراتیژی لە بەغدا، کە لە داهاتوودا کاتەکەی بە رێککەوتنی هەردوولا دیاریی دەکرێت.

پتەوکردنی بنەمای یاسایی

هەردوولا هاوڕابوون لەسەر بەهێزکردنی بنەمای یاسایی پەیوەندییە دوو لایەنەکان لە رێگەی تەواوکردنی رێکارەکانی پەسەندکردنی رێککەوتننامە هەڵپەسێردراوەکان و واژۆکردنی بەڵگەنامەی نوێ لەو بوارانەی کە توانای هاوکاریی زیاتریان تێدایە.

ئاسایش و پاراستنی سەروەری

لە دۆسیەی ئەمنی و ناوچەییدا، هەردوولا پێداگرییان لەسەر گرنگیی پاراستنی سەروەریی وڵاتانی ناوچەکە، ئاسایش، یەکپارچەیی خاک و یەکێتیی سیاسییان کردەوە. 

سەرۆککۆماری تورکیا پێزانینی خۆی ئاراستەی حکوومەتی عێراق کرد بۆ پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی "تورکیایەکی بەبێ تیرۆر".

لای خۆشییەوە، عێراق جەختی لە گرنگیی هاوکاریی دوو لایەنە و هەماهەنگیی ئەمنیی هاوبەش لەگەڵ تورکیا کردەوە بۆ لەناوبردنی هەڕەشە تێپەڕێنەرەکانی سنوور، بە شێوەیەک کە ئاسایش و سەروەریی هەردوو وڵاتی دراوسێ بپارێزێت و خزمەت بە سەقامگیریی ناوچەکە بکات.

کەرتی وزە، گواستنەوە و رێگەی گەشەپێدان

هەردوولا جەختیان لەسەر گرنگیی پتەوکردنی بەستنەوەی بوارەکانی وزە و گواستنەوە لە رێگەی پڕۆژەی رێگەی گەشەپێدانەوە کردەوە، بە ئاراستەی چەسپاندنی سەقامگیری و خۆشگوزەرانی لە ناوچەکەدا. هەروەها ئامادەیی خۆیان نیشان دا بۆ واژۆکردنی رێککەوتننامەیەکی گشتگیر بۆ هاوکاری لە کەرتی وزەدا کە بەشدار بێت لە بەهێزکردنی ئاسایشی وزە لە هەردوو وڵاتدا.

یادی سەد ساڵەی پەیوەندییەکان

عێراق و تورکیا رێککەوتوون لەسەر ئەوەی کە لە ساڵی داهاتوودا بە شێوازێکی شایستە، یادی سەدەمین ساڵیادی دامەزراندنی پەیوەندییە دپلۆماسییەکانی نێوان هەردوو وڵات بکەنەوە.