ئەنجوومەنی وەزیران: دەبێت هاووڵاتییان بە ئاسانی دەستیان بە سووتەمەنی بگات

لە کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیراندا، ستراتیژیەتی بە پەلە بۆ چارەکردنی کێشەی بەنزین و کارەبا بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان پەسەندکرا. هاوکات جەخت لەسەر مافە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان بۆ بەشە نەوتی ناوخۆیی و دەستەبەرکردنی شایستە داراییەکانی لە بودجەی داهاتووی عێراقدا کرایەوە.

چوارشەممە، 29ـی تەممووزی 2026، بە سەرۆکایەتیی مەسرور بارزانی، ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجامدا.

بە پێی راگەیەنراوی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا، ئەنجوومەنی وەزیران نیگەرانیی قووڵی خۆی لە بەردەوامبوونی هێرشە تیرۆریستییەکان بۆ سەر هەرێمی کوردستان دەربڕی و بە توندترین شێوە سەرکۆنەی کرد. 

ئەنجوومەنی وەزیران جەختی کردەوە، کە ئەم هێرشانە، هەڕەشەیەکی دیارن بۆ ئاسایش، سەقامگیری، ژیانی هاووڵاتییان و بەرژەوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق.

هاوکات دووپاتیشی دەکاتەوە، کە هەرێمی کوردستان، هەرگیز بەشێک نەبووە لە گرژی و ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە، بەڵکوو هەمیشە پاڵپشتی ئاشتی، گفتوگۆ و دراوسێیەتی باش بووە.

بڕگەی یەکەمی کۆبوونەوەکە

بە پێی راگەیەنراوەکە، لە بڕگەی یەکەمی کۆبوونەوەکەدا، کەمال محەمەد، وەزیری کارەبا و وەزیری سامانە سروشتییەکان (بە وەکالەت) راپۆرتێکی سەبارەت بە دوا هەوڵەکانی وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ چارەکردنی کێشەی بەنزین و سووتەمەنی و دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنانی گاز و گەڕاندنەوەی توانای بەرهەمهێنانی وێستگەکانی کارەبا بۆ ئاستی ئاسایی، پێشکەش کرد.

ئەنجوومەنی وەزیران، وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی راسپارد کە هەموو هەنگاو و رێکارە پێویستەکان بگرێتەبەر بۆ چارەکردنی کێشەکە و بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانیش، چاودێرییەکی تەواوی بازاڕ و کوالێتی سووتەمەنی بکات، بۆ ئەوەی رێگری لە قۆرخکاری بکرێت و کار بکرێت بۆ هەڵگرتنی بەربەستەکان و هەموو ئاسانکارییە یاسایی و تەکنیکییەکانیش دابین بکات بۆ ئەوەی هاووڵاتییان بە ئاسانی و بە نرخێکی گونجاو، دەستیان بە سووتەمەنی بگات.

ئەنجوومەنەکە، هەروەها جەختی لە مافی دەستووریی هەرێمی کوردستان بۆ وەرگرتنی بەشی خۆی لە نەوتی تەرخانکراو بۆ بەکارهێنانی ناوخۆ لەسەر ئاستی عێراق کردەوە، بە گوێرەی ژمارەی دانیشتووان و بنەماکانی یەکسانی و هاوسەنگی جێگیرکراو لە دەستووری عێراقدا.

بڕگەی دووەمی کۆبوونەوەکە

لە بڕگەی دووەمی کۆبوونەوەکەدا، وەزیری دارایی و ئابووری، ڕاپۆرتێکی سەبارەت بە ئامادەکارییەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ ئامادەکردنی پێشنیارەکانی بودجەی فیدراڵیی ساڵی دارایی 2027 پێشکەش کرد.

پاشان، سکرتێری ئەنجوومەنی وەزیران، ماف و شایستە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان لە بودجەی فیدراڵ و چوارچێوەی دەستووری و یاساییەکەی خستەڕوو.

هەروەها ئاماژەی دا بە هەموو ئەو دەقە یاساییانەی کە لە یاساکانی بودجەی پێشووی فیدراڵدا لەمپەر بوون لە دابینکردنی بەشە بودجەی هەرێم و، باسی لە چۆنیەتی چارەکردنی هەموو ئەو کێشە و بەربەستانەی کرد کە دەبنە هۆی دواخستنی ناردنی مووچە.

هاوکات، سەرۆکی دیوانی ئەنجوومەنی وەزیرانیش، میکانیزمی ئامادەکردنی خشتە و زانیارییە پێویستەکانی بودجەی پێشکەش کرد.

ئەنجوومەنی وەزیران، لە دوای گفتوگۆ و راگۆڕینەوە،  هەردوو وەزارەتی دارایی و پلاندانانی راسپارد کە بە هەماهەنگی لەگەڵ سەرجەم وەزارەت و دامەزراوەکان، تێڕوانینی یەکگرتووی حکوومەت و خشتەی داواکارییەکانی هەرێمی کوردستان بۆ بودجەی فیدراڵ بۆ ساڵی 2027 ئامادە بکەن، بە مەبەستی چەسپاندنی مافە دەستوورییەکانی هەرێم و لابردنی ئەو بەربەستانەی کە لە یاساکانی بودجەی ساڵانی رابردوودا ببوونە هۆی سنووردارکردنی مافە داراییەکانی هەرێم. 

هەر لە کۆبوونەوەکەدا، جەخت لە مافە دەستوورییەکانی هەرێم و لە نێویشیدا، دابینکردنی مووچە و شایستە داراییەکانی فەرمانبەرانی هەرێم بە شێوەیەکی یەکسان لەگەڵ هەموو ناوچەکانی دیکەی عێراق کرایەوە.

هەروەها، سکرتاریەتی ئەنجوومەنی وەزیران راسپێردرا کە لە نزیکترین دەرفەتدا، کۆبوونەوەیەکی هاوبەش لەگەڵ فراکسیۆنە کوردستانییەکان لە پەرلەمانی عێراق ساز بکات بە ئامادەبوونی وەزیر و لایەنە پەیوەندیدارەکان لە هەرێم، بۆ یەکخستنی هەڵوێستەکان لە پێناو پاراستنی ماف و بەرژەوەندییە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان.

بڕگەی کۆتایی کۆبوونەوەکە

لە کۆتایی کۆبوونەوەکەدا، ئەنجوومەنی وەزیران گفتوگۆی لەسەر پڕۆژەیاساکانی قەرزکردن، بەخشین و هاوکاری و پڕۆژەی یاسای پەسەندکردنی ژمێرەی کۆتایی ساڵانی دارایی 2012 تا 2015 کرد.

ئەنجوومەنی وەزیران، وەزارەتی دارایی و ئابووری، وەزارەتی پلاندانان، سکرتاریەتی ئەنجوومەنی وەزیران و سەرۆکایەتیی دیوانی ئەنجوومەنەکەی راسپارد کە تێبینی و سەرنجە دەستووری و یاساییەکانی هەرێمی کوردستان لەسەر ئەم پڕۆژەیاسایانە ئامادە بکەن و بۆ حکوومەتی فیدراڵ و لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق و فراکسیۆنە کوردستانییەکان بنێرن.

هەروەها ئەنجوومەنەکە جەختی لە مافی دەستووریی هەرێمی کوردستان بۆ وەرگرتنی بەشی شایستەی خۆی لە هەر قەرز، بەخشین و هاوکارییەکی نێودەوڵەتی کردەوە کە حکوومەتی فیدراڵ بەدەستی دەهێنێت. بە تایبەتیش کە هەرێمی کوردستان، لە سەرەتای وەرگرتنی هەموو ئەو قەرزە نێودەوڵەتییانە، بەشدار بووە لە گەڕاندنەوەی قەرزەکان و ئەو سوودانەی هاتووەتە سەری، بۆیە نابێت لە کاتی دابەشکردنی قەرز، بەخشین و هاوکارییەکاندا، مافی دەستووریی هەرێم پشتگوێ بخرێت یان بە هیچ شێوەیەک سنووردار بکرێت.

هەر لە کۆبوونەوەکەدا جەختی لەوە کرایەوە کە ئەم پڕۆژەیاسایانە، کاریگەریی راستەوخۆیان لەسەر ماف و بەرژەوەندییە دارایی و دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان هەیە، بۆیە پێویستە لە هەموو قۆناخەکانی تاوتوێکردن و پەسەندکردنیاندا، دەستوور و بنەماکانی سیستەمی فیدراڵی و پرەنسیپی دادپەروەری و یەکسانی نێوان هەموو ناوچەکانی عێراق، بە تەواوی رەچاو بکرێت.