دەزگای نێودەوڵەتیی ئێزدییەکان داوای ئاوەدانکردنەوەی خێرای شنگال دەکات

دەزگای نێودەوڵەتیی ئێزدییەکان بۆ رێگری لە جینۆساید، بەبۆنەی 12ـەمین ساڵیادی هێرشە هەمەلایەنەکانی داعش دژی ئێزدییەکان لە 3ـی ئابی 2014دا ، پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا داوای لە بەغدا، هەولێر و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کرد کە هاوکارییەکانیان بۆ ئاوەدانکردنەوەی شنگال و چەسپاندنی دادپەروەری چڕتر بکەنەوە.

شەممە 1ـی ئابی 2026، رێکخراوی "دەزگای نێودەوڵەتیی ئێزدییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی جینۆساید" (IYFPG) کە خاوەن پێگەی راوێژکارییە لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا، بەبۆنەی 12ـەمین ساڵوەگەڕی کۆمەڵکوژیی ئێزدییەکان لە لایەن چەکدارانی داعشەوە لە 3ـی ئابی 2014دا راگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە.

دەزگاکە لە راگەیەندراوەکەدا رایگەیاند، تاوانە ئەنجامدراوەکانی داعش دژی ئێزدییەکان، مەسیحییەکان، شەبەک، تورکمان و کاکەییەکان لە قەزای شنگال و دەشتی نەینەوا، پێشێلکارییەکی زۆر قورسی یاسا نێودەوڵەتییەکانە کە لە لایەن پەرلەمانانی جیهان و نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک جینۆساید و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی تۆمار کراون. 

رێکخراوەکە جەختی لەوە کردەوە کە پاراستنی مافی راستەقینە، دادپەروەری، قەرەبووکردنەوەی قوربانییان و رێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەم تاوانە، پێویستییەکی نیشتمانی و نێودەوڵەتییە.

دەزگای نێودەوڵەتیی ئێزدییەکان سەرنج خستە سەر پێویستیی دابینکردنی گەڕانەوەی سەربەرزانە و ئارەزوومەندانە و ئارام بۆ ئاوارەکان، ئاوەدانکردنەوەی شنگال، دابینکردنی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان، و پەرەپێدانی پڕۆژەکانی شیاندنەوە بۆ سەرجەم ڕزگاربووان. بۆ ئەم مەبەسەش، داوای لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، حکوومەتی عێراق، و حکوومەتی هەرێمی کوردستان کرد کە هاوکارییەکانیان لەم کایانەدا بەردەوام بکەن

داواکارییەکانی دەزگای نێودەوڵەتیی ئێزدییەکان پێکهاتوون لە:

- بەهێزکردنی لێپرسینەوە یاساییەکان و رێگریکردن لە دەربازبوونی ئەنجامدەرانی تاوان لە سزا.

- دیاریکردنی چارەنووسی بێسەروشوێنبووان، پشتگیریکردنی خێزانەکانیان و تەواوکردنی پڕۆسەی هەڵدانەوەی گۆڕە بەکۆمەڵەکان.

- خێراکردنی ئاوەدانکردنەوەی ناوچە زیانلێکەوتووەکان و ئامادەکردنی زەمینەی گونجاو بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان.

- مسۆگەرکردنی جێبەجێکردنی تەواوی یاساکان و پڕۆژە تایبەتەکان بۆ قوربانیانی جینۆساید.

- بەهێزکردنی میکانیزمەکانی پاراستنی کەمینەکان بۆ رێگریکردن لە تاوانی هاوشێوە لە داهاتوودا.

رێکخراوەکە لە راگەیەندراوەکەدا هاوسۆزی و پشتگیریی خۆی بۆ سەرجەم قوربانی و رزگاربووان دووپاتکردەوە، و جەختی کردەوە بەردەوام دەبێت لە هاوکاری لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان و دامەزراوه نێودەوڵەتی و لۆکاڵییەکان بۆ دابینکردنی مافەکانی مرۆڤ و بەرقەراربوونی دادپەروەری لە عێراقدا.