بازرگانێکی ئەمریکی بە دوو ملیار دۆلار کەشتیگەلێک بۆ گواستنەوەی نەوتی بەسرە دەکڕێت
بازرگانێکی نەوتی ویلایەتی تێکساس کڕینی کەشتیگەلێکی نەوتهەڵگری سووپەری بە بەهای دوو ملیار دۆلار راگەیاند، بە مەبەستی گواستنەوەی نەوتی خاوی بەسرە لە رێگەی گەرووی هورمزەوە بۆ پاڵاوگەکانی هیندستان، چین و ئەوروپا؛ ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ تێپەڕاندنی قەیرانی کەمیی کەشتیوانی و دابەزاندنی نرخی جیهانیی سووتەمەنی.
چوارشەممە 7ـی تشرینی یەکەمی 2026، رۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمزی بەریتانی بڵاوی کردەوە، بێن مۆرۆ، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای وزەی (PIF Energy) لە شاری دالاس، سەرقاڵی کڕین و کۆکردنەوەی کەشتیگەلێکە لە 15 کەشتیی نەوتهەڵگری زەبەلاح کە هەر یەکێکیان توانای بارکردنی دوو ملیۆن بەرمیل نەوتی هەیە، بۆ ئەوەی بە فەرمی نەوتی کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ) و کۆمپانیای ئارامکۆی سعوودیە لە بەندەری بەسرەوە بار بکەن و بە گەرووی هورمزدا بیگوازنەوە بۆ بازاڕەکانی ئاسیا و ئەوروپا.
ئەم گرێبەستە دوو ملیار دۆلارییە لە کاتێکدایە کە بەهۆی جەنگی ئێران و مەترسییە ئەمنییەکان لە گەرووی هورمز، زۆربەی کۆمپانیاکانی کەشتیوانی رەتیانکردووەتەوە بچنە ناو کەنداو، ئەمەش کێشەیەکی گەورەی لە هەناردەکردنی نەوت و قەیرانی کەمیی دیزڵ لەسەر ئاستی جیهان دروست کردووە. ئێستا کرێی رۆژانەی کەشتییەکی سوپەرتانکەر گەیشتووەتە ژمارەی پێوانەیی 1.3 ملیۆن دۆلار لە رۆژێکدا، و مووچەی مانگانەی کاپتنی ئەو کەشتییانەش گەیشتووەتە 100 هەزار دۆلار.
بەهۆی پێویستیی بەپەلە بە کەشتیی ئامادە، نرخی کەشتییە نەوتهەڵگرە بەکارهاتووەکان تەنانەت نرخی کەشتیی نوێی تێپەڕاندووە؛ بە جۆرێک نرخی کەشتییەکی زەبەلاحی تەمەن 15 ساڵان بە رێژەی 44% بەرزبووەتەوە و گەیشتووەتە 160 ملیۆن دۆلار، لە کاتێکدا دروستکردنی کەشتییەکی نوێ 131 ملیۆن دۆلاری تێدەچێت.
بەپێی زانیارییەکان، کەشتییەکانی کۆمپانیا ئەمریکییەکە لە لایەن تیمێکی ئەمنیی تایبەت و راهێنراو پاسەوانییان لێدەکرێت کە لەلایەن واشنتنەوە پەسەند کراون، هاوکات لەگەڵ کەشتییە سەربازییەکانی هێزی دەریایی ئەمریکا کە هاوڕێیەتیی کەشتییە بازرگانییەکان دەکەن لە کاتی تێپەڕینیان بە گەرووی هورمزدا. ئەم هەوڵانەش هاوکاتن لەگەڵ هەوڵەکانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بۆ زیادکردنی هەناردەی نەوت و دابەزاندنی نرخی گازۆیل و هەڵاوسان لە بازاڕەکاندا پێش دەستپێکردنی هەڵبژاردنەکانی کۆنگرێس.
هەروەها راپۆرتەکە ئاماژەی بەوە کردووە، کۆمپانیاکانی وزەی ئەمریکا بەشداریی خۆیان لە کەرتی نەوتی عێراقدا چڕ کردووەتەوە؛ کۆمپانیای شێڤرۆن لە گفتوگۆی پێشکەوتوودایە بۆ دروستکردنی بۆرییەکی نەوت لە عێراقەوە بۆ سووریا، و کۆمپانیای HKN Energyش رێککەوتنی بۆ پەرەپێدانی کێڵگەی نەوتی حەمرین واژۆ کردووە، لە کاتێکدا بەغدا داشکاندنی باش پێشکەشی کڕیاران دەکات بۆ ئەوەی رێگری لە پچڕانی فرۆشتنی نەوتەکەی بگرێت.