پێگەی "ئەکسیۆس" ئاشکرای کرد کە دانوستانە ناڕاستەوخۆکانی نێوان واشنتن و تاران گەیشتوونەتە بنبەست، ئەمەش لە کاتێکدایە کە تەنیا 48 کاتژمێر لە مۆڵەتەکەی دۆناڵد ترەمپ ماوە بۆ "وێرانکردنی ژێرخانی ئێران". بەپێی راپۆرتەکە، تاران پێشنیازی ئاگربەستی کاتی رەت کردووەتەوە و سوورە لەسەر کۆتاییهێنانی هەمیشەیی بە جەنگ و وەرگرتنی گەرەنتی نێودەوڵەتی.

ئاژانسی بلوومبێرگ ئاشکرای کرد ئەمریکا لە ماوەی تەنیا مانگێکدا نزیکەی 80%ـی کۆگای مووشەکیی بەکارهێناوە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە بەرگرییە ئاسمانییەکانی ئێران هێشتا بە مەترسیدار وەسف دەکرێن و تاران بە هەزاران مووشەکی بالیستی و درۆن فشارێکی بێپێشینەی خستووەتە سەر سیستەمە بەرگرییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی.

داتاکانی چاودێریی کەشتیوانی ئاشکرایان کرد، کە لە ماوەی هەفتەی رابردوودا جووڵەی بازرگانی لە گەرووی هورمز گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە. تێکڕای دەربازبوونی کەشتییەکان لە رۆژی هەینی گەیشتووەتە بەرزترین ئاست لەو کاتەوە جەنگی ئێران لە 28ی شوباتی ڕابردوو دەستی پێکردووە.

گوتەبێژی قەرارگەی خاتەمولئەنبیا رایگەیاند: رێز لە سەروەریی عێراق دەگرێت و بەهۆی هەڵوێستە نەگۆڕەکانی لە پشتیوانیکردنی تاران، هەروەها هیچ رێگرییەک لەبەردەم هاتوچۆی بازرگانیی عێراق لە گەرووی هورمز دروست ناکرێت.

گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی رووسیا، هۆشدارییەکی توندی دایە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رایگەیاند، هێرشە بەردەوامەکانی سەر وێستگەی ئەتۆمیی بوشەهر لە ئێران، دۆخەکەی گەیاندووەتە هێڵێکی مەترسیدار کە ئەگەری هەیە کارەساتی لێ بکەوێتەوە. جەختی کردەوە کە مۆسکۆ هەموو هەوڵێکی خۆی دەدات بۆ ئەوەی جیهان لەم مەترسییە گەورەیە ئاگادار بکاتەوە.

سەرۆکی ئەمەریکا، لە پەیامێکدا دوا مۆڵەتی 48 کاتژمێری دایە کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ ئەوەی بێتە سەر مێزی گفتوگۆ یان گەرووی هورمز بکاتەوە.

رێکخراوی وزەی ئەتۆمیی ئێران و کۆمپانیای رووس ئەتۆم، کەوتنی مووشەکێکیان لە ناو پەرژینی وێستگەی ئەتۆمیی بوشەهر پشتڕاستکردەوە، کە بووەتە هۆی کوژرانی پاسەوانێکی ئەمنی و زیانگەیشتن بە بینایەکی لاوەکی. تەنیا 20 خولەک دوای هێرشەکە، رووسیا پرۆسەیەکی فریاگوزاریی بۆ چۆڵکردنی 198 پسپۆڕی ئەتۆمی لە وێستگەکە دەستپێکرد و هۆشداریی دا کە دۆخەکە گەیشتووەتە خراپترین سیناریۆ.

هاوکات لەگەڵ خستنەخوارەوەی دوو فڕۆکەی جەنگیی ئەمریکی لە ناو خاکی ئێران، تاران لە رێگەی سەرۆکی پەرلەمانەکەیەوە گوشارەکانی بۆ سەر رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان چڕ دەکاتەوە و ئاماژە بە بەئامانجگرتنی کەشتییە بازرگانییەکان لە گەرووی باب مەندەب دەدات.

ئەمڕۆ شەممە، 4ـی نیسانی 2026، ئەحمەد مووسا، گوتەبێژی وەزارەتی کارەبا بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی رایگەیاند، "گازی هاوردەکراوی ئێران بۆ ناوچەکانی باشووری عێراق بەتەواوی وەستاوە، هەروەها بڕی گاز بۆ ناوچەکانی ناوەڕاستیش بۆ ئاستێکی زۆر نزم دابەزیوە کە تەنیا پێنج ملیۆن مەتر سێجایە"، ئاماژەی بەوەش کرد، وەزارەت هەوڵ دەدات لە رێگەی سووتەمەنی جێگرەوە ئەو کورتهێنانە پڕ بکاتەوە و ئەو وێستگانە کار پێ بکات کە بەهۆی نەبوونی گازەوە پەکیان کەوتووە.

وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، تاران هیچ کاتێک رەتی نەکردۆتەوە بچێتە ئیسلام ئاباد، گوتیشی، وڵاتەکەی مەرجی ئەوەیە بەیەکجاری کۆتایی بەو جەنگە بێت کە بەسەر ئێمەدا سەپێنراوە.