تعمیق اختلافات بر سر انتخاب نخستوزیر عراق
نوری مالکی کنارهگیری را رد کرد
نشست چارچوب هماهنگی به دلیل پافشاری نوری مالکی بر نامزدیِ خود به تعویق افتاد. همزمان با تداوم بنبست سیاسی، تحرکات دیپلماتیک مقامات آمریکایی و فرماندهی نیروی قدس در بغداد شدت گرفته است.
روز یکشنبه، ۱۹ آوریل ۲۰۲۶ (۳۰ فروردین ۱۴۰۵)، روند انتخاب نامزد پست نخستوزیری عراق در میان احزاب شیعه همچنان در هالهای از ابهام باقی ماند. تداوم اختلافاتِ عمیق و عدم توافق بر سر یک گزینهیِ واحد، موجب شد تا نشست سران چارچوب هماهنگی به روز دوشنبه، ۲۰ آوریل ۲۰۲۶ (۳۱ فروردین ۱۴۰۵) موکول شود.
تنشهای درونگروهی و پافشاری بر نامزدی
یک منبع عالیرتبه در چارچوب هماهنگی به شبکهیِ کوردستان۲۴ اعلام کرد که نوری مالکی به هیچوجه حاضر به انصراف از نامزدیِ خود نیست و به همین دلیل در نشست این ائتلاف شرکت نکرده است. به گفتهیِ این منبع، شامگاه شنبه در تماسی تلفنی به نوری مالکی اطلاع داده میشود که امضاهایی برای جایگزینیِ وی با باسم بدری جمعآوری شده است. این موضوع با واکنش تند نوری مالکی مواجه شده و وی ضمن اظهار بیاطلاعی از هویت باسم بدری، تأکید کرده است که از نامزدی انصراف نداده و در نشست نیز حاضر نخواهد شد.
این منبع همچنین فاش کرد که محمد شیاع سودانی در تماسی با احمد اسدی، پیگیرِ مسئلهیِ جمعآوری امضا در فراکسیونِ وی شده است؛ موضوعی که احمد اسدی آن را تکذیب کرد. در این مکالمه، محمد شیاع سودانی با اشاره به وعدههای سیاسی گفته است: «آنها تو را وزیر میکنند، ما نیز تو را وزیر خواهیم کرد.» به گفتهیِ این منبع، تعویق نشست باعث شد تا شانس باسم بدری برای تصدی این پست کاملاً از بین برود.
با این حال، هشام رکابی، مدیر دفتر رسانهایِ رئیس ائتلاف دولة القانون، در شبکهیِ اجتماعی ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که نامزد رسمیِ چارچوب هماهنگی تاکنون تغییر نکرده است. وی شایعات مبنی بر اینکه نوری مالکی عامل تعویق نشستِ روز شنبه بوده است را تکذیب کرد و افزود: «نامزدیِ نوری مالکی با اکثریت آرا صورت گرفته و پسگرفتنِ آن نیز نیازمند همان سازوکار است. هرکسی که قصد تشکیل دولت در موعد مقرر را دارد، باید تصمیمات شجاعانهای بگیرد و از مقصردانستنِ سایر احزاب بپرهیزد.»
تحرکات دیپلماتیک تهران و واشینگتن در بغداد
همزمان با پیچیدهتر شدنِ معادلات سیاسی، تحرکات دیپلماتیک کشورهای تأثیرگذار در بغداد افزایش یافته است. شامگاه شنبه، اسماعیل قاآنی، فرماندهیِ نیروی قدس، در رأس هیئتی ایرانی وارد بغداد شد. بر اساس اطلاعات کوردستان۲۴، هدف از این سفر، حلوفصل مشکلاتِ داخلیِ شیعیان برای نهاییکردنِ مسئلهیِ نخستوزیری بوده و وی ۳ تا ۴ نشستِ دوجانبه با برخی از احزاب چارچوب هماهنگی برگزار کرده است.
در خصوص مواضع تهران، منبعِ مطلع به کوردستان۲۴ گفت که ایران بهطور علنی از نامزد خاصی حمایت نمیکند، اما خواهانِ روی کار آمدنِ شخصی است که حافظِ چارچوب هماهنگی باشد و داشتن روابط مناسبِ او با آمریکا نیز بلامانع است.
از سوی دیگر، تام باراک، مقام آمریکایی، امروز برای گفتوگو با احزاب عراقی وارد بغداد میشود تا موضع واشینگتن را بهصراحت بیان کند. ایالات متحده خواهان نخستوزیری است که وابسته به جبههیِ مقاومت نبوده و گزینهیِ ایران نباشد. واشینگتن همچنین به دلیل حملات گروههای شبهنظامی به سفارتِ خود و ناتوانی محمد شیاع سودانی در کنترل آنها، از وی ناخشنود است و موضعِ آن در قبال نوری مالکی نیز کاملاً روشن است.
مواضع متناقض احزاب شیعه
با وجود اختلافاتِ گزارششده، همام حمودی، رئیس مجلس اعلای اسلامی، روز یکشنبه، ۱۹ آوریل ۲۰۲۶ (۳۰ فروردین ۱۴۰۵)، در نشست سالانهیِ مجمع عمومیِ این نهاد اعلام کرد که چارچوب هماهنگی به پایاندادنِ روند انتخاب نخستوزیر (چه با اکثریت آرا و چه با اجماع) بسیار نزدیک شده است. وی تأکید کرد که احزابِ این ائتلاف در تصمیمگیری آزادند و منافع عالی را در اولویتِ کاریِ خود قرار میدهند. همام حمودی همچنین ضمن حمایت از مردم ایران، هرگونه تعرض به نهادهای دولتی و هیئتهای دیپلماتیک را مردود دانست.
در تحولی دیگر، گروه کتائب حزبالله عراق روز گذشته با انتشار پیامی، خواستارِ عبور از مفهوم «نامزدِ سازشی» شد و تأکید کرد که باید نوری مالکی، محمد شیاع سودانی یا شخصِ دیگری از جبههیِ آنها بهعنوان نخستوزیر انتخاب شود. این فشارهای چندجانبه، تصمیمگیری در نشستِ روز دوشنبهیِ چارچوب هماهنگی را به آزمونی سرنوشتساز برای آیندهیِ سیاسی عراق تبدیل کرده است.