تحرکات دیپلماتیک قطر برای احیای مذاکرات ایران و آمریکا
اربیل (کوردستان۲۴) – رسانههای دولتی ایران امروز جمعه 30 اکتبر از ورود یک هیئت قطری به تهران برای دیدار و گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی خبر دادند؛ سفری که در بحبوحه تلاش میانجیگران منطقهای برای احیای مذاکرات صلح میان تهران و واشینگتن و جلوگیری از بازگشت درگیریها در خاورمیانه انجام شده است.
خبرگزاری رسمی ایرنا گزارش داد که این هیئت به ریاست یکی از مشاوران ارشد نخستوزیر قطر به تهران سفر کرده است تا با مقامهای ارشد ایرانی درباره «روابط دوجانبه و تحولات منطقهای» گفتوگو کند.
در روزهای اخیر و همزمان با افزایش نگرانیها درباره احتمال ازسرگیری جنگی که هشت ماه پیش آغاز شد، مقامهای ارشد چند کشور منطقه برای رایزنی درباره تحولات جاری به تهران سفر کردهاند.
ورود هیئت قطری یک روز پس از انتشار گزارشهایی درباره دریافت نامهای از سوی ایران صورت گرفت که گفته میشود جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، آن را خطاب به محسن رضایی، مسئول امور امنیتی ایران، ارسال کرده است.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که این نامه به جای طرح شروط مشخص برای دستیابی به توافق صلح، بر چارچوب احتمالی مذاکرات میان دو طرف متمرکز بوده است.
روزنامه نیویورکتایمز نیز نوشت که ونس از طریق نامهای با طرف ایرانی ارتباط برقرار کرده است؛ نامهای که هفته گذشته به وسیله میانجیگران قطری ارسال شد و روز یکشنبه به دست محسن رضایی رسید.
قطر و پاکستان پس از دستیابی به توافق آتشبس در ماه آوریل، تلاشهای میانجیگرانه خود را برای ازسرگیری مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا ادامه دادهاند. به گفته یک مقام ارشد ایرانی، روز یکشنبه نیز هیئتی قطری در تهران حضور داشته است.
در همین چارچوب، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز سهشنبه در حاشیه نشستی در مسکو درباره جنگ و تحولات منطقهای گفتوگو کردند.
همچنین در طول هفته جاری، مقامهای ارشد پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه برای انجام رایزنیهایی به تهران سفر کردند. این سه کشور در ماه اوت در مکه توافقنامهای دفاعی امضا کرده بودند.
جنگ خاورمیانه در ۲۸ فوریه و در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. این حملات به کشته شدن سید علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، و شماری از فرماندهان ارشد نظامی ایران در تهران انجامید.
ایران در واکنش به این حملات، مواضع اسرائیل و منافع آمریکا در نقاط مختلف منطقه را هدف قرار داد و همزمان محدودیتهای شدیدی بر تردد کشتیها از تنگه هرمز اعمال کرد؛ آبراهی راهبردی که در شرایط عادی حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز چهارشنبه اعلام کرد تهران در حال بررسی طرحی با میانجیگری قطر و پاکستان برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که آمریکا بنادر ایران را تحت محاصره قرار داده و با این اقدام، محدودیتهای بیشتری بر توانایی تهران برای صادرات نفت و انجام مبادلات تجاری اعمال کرده است.
تهران اعلام کرده است که بازگشایی تنگه هرمز را به پذیرش هفت شرط از سوی واشینگتن مشروط کرده است. این شروط شامل برقراری آتشبس در سراسر خاورمیانه، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور، لغو تحریمهای بخش نفت و پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا میشود.
ای.اف.پی/ب.ن