4 bin yıl önce kullanılan güzergâh
2017’de Dr. Svetlana Shneider, Dr. Aida Abdykanova ve Dr. William Taylor’ın liderlik ettiği uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekip, Kırgızistan-Tacikistan güney sınırındaki dağ eteklerinde daha önce hiç görülmemiş bir dizi iskan alanı tanımladı. Bu alanlarda yapılan test kazıları ve araştırmalar, insanların Alay Bölgesini nasıl kullandıklarına dair geçmişe ışık tutan arkeolojik hayvan kemiklerini gün yüzüne çıkardı.
HABER MERKEZİ
Doğu ve Batı Avrasya’nın karmaşık ticaret rotasını birbirine bağlayan İpek Yolu’nun resmi oluşumundan çok daha önce, Orta Asya’nın dağlarında yaşayan pastoral göçebeler, bölge üzerinde yeni kültürel ve biyolojik bağlar kurulmasına yardım etti.
Araştırmaya göre arkeologlar, hayvan kemiklerinin en küçük parçalarından elde edilen antik protein ve DNA’ları kullanarak 4 bin yıl önce öküz, koyun ve keçi gibi evcil hayvanların güney Kırgızistan dağlarının tepelerine uzanan yollar oluşturduğunu keşfetti.
Kırgızistan’ın Alay Vadisi (Kuzeydoğu Çin ve Buhara ile Semerkand vaha şehirlerini birbirine bağlayan büyük dağ geçidi) dâhil olmak üzere İpek Yolu’nun pek çok önemli kanalı içinde, İpek Yolu’nda yaşamış insanların yaşam tarzına ilişkin bilinenlerin oldukça sınırlı olduğu ortaya çıktı.
2017’de Dr. Svetlana Shneider, Dr. Aida Abdykanova ve Dr. William Taylor’ın liderlik ettiği uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekip, Kırgızistan-Tacikistan güney sınırındaki dağ eteklerinde daha önce hiç görülmemiş bir dizi iskan alanı tanımladı. Bu alanlarda yapılan test kazıları ve araştırmalar, insanların Alay Bölgesini nasıl kullandıklarına dair geçmişe ışık tutan arkeolojik hayvan kemiklerini gün yüzüne çıkardı.
Taylor ve meslektaşlarının ortaya çıkarılan kemikleri incelemesine rağmen, kemikler hangi türe ait olduklarının tanımlamasına olanak vermeyecek kadar küçük ve hasarlıydı.
Bu durumla ilgili Shnaider, “ Yıkıldık! İpek Yolu’nun en önemli kollarından birinin erken ekonomisini anlamaya bu kadar yaklaşmışken, geriye eli boş dönmek müthiş heves kırıcı bir olay” dedi.
Taylor ve çalışma arkadaşları daha sonra Kütle Spektrometrisi veya ZooMS olarak bilinen bir tekniğe başvurdu.
Bu metod, kemiklerin kolajen yapısına katılan peptitlerin tanımlanmasında lazerli kütle spektrometrisinin kullanılmasıyla uygulanıyor.
Bu teknik ile Dr. Taylor ve arkadaşları Alay Vadisi’nde yaşayan insanların en az 4 bin 300 yıl önce koyun, keçi ve öküz otlatmaya başladıklarını keşfetti. Bu çalışmanın, Toulouse Üniversitesi’ndeki antik DNA araştırmalarıyla birleşmesi ile ortaya çıkan sonuca göre, İpek Yolu ticareti bölgeyi geliştirdikçe, evcil at ve iki hörgüçlü deve gibi binek hayvanları Alay’da büyük önem kazandı. Araştırmanın sonuçları Plos One’da yayımlandı.
Bölgenin birçok farklı bölümünde yürütülen çalışmalarda görüldüğü gibi, parçalanmış örnekler arkeolojik kayıtlarda olağan kabul ediliyor. (Kaynak: Science Daily, Arkeofili)