Tahran-Bağdat hattında 11 milyar dolarlık enerji çıkmazı

İran İslam Cumhuriyeti'nin, Irak’ın uzun yıllardır ithal ettiği doğalgaz sevkiyatından kaynaklanan ve biriken 11 milyar dolarlık borcun tahsilatı için Bağdat yönetimine yönelik baskılarını artırdığı bildirildi.

Al-Hurra televizyonunun üst düzey Iraklı kaynaklara dayandırdığı haberine göre Bağdat, ABD Maliye Bakanlığının Tahran’a uyguladığı kapsamlı yaptırım rejimi ve uluslararası bankacılık kısıtlamaları nedeniyle söz konusu borcu nakit ve ABD doları likiditesiyle ödeme konusunda ciddi bir diplomatik ve finansal kilitlenme yaşıyor.

Kaynaklar, Tahran yönetiminin doğalgaz tedarikinden doğan 11 milyar dolarlık alacağının derhal tasfiye edilmesini istediğini aktardı. 

Irak tarafı ise ABD fon kısıtlamaları ve uluslararası para transferi protokolleri nedeniyle söz konusu meblağı uzun süredir dondurulmuş hesaplarda tutmak zorunda kalıyordu.

Edinilen bilgilere göre Bağdat hükümeti, yaptırım kıskacını aşmak amacıyla borcun 1 milyar dolarlık kısmının İranlı hacı adaylarının Suudi Arabistan’daki organizasyon ve hizmet giderlerine mahsuben Riyad’a transfer edilmesini önerdi. Ancak Tahran yönetimi, bu dolaşımlı ödeme modelini reddederek alacaklarının doğrudan kendi merkez bankası hesaplarına aktarılması hususunda tavizsiz bir tutum sergiledi.

Irak’ta dondurulan İran fonlarının, ABD yaptırımlarıyla doğrudan karşı karşıya gelmemek adına insani yardımlar veya hac hizmetleri gibi kalemlerde kullanılması yöntemi daha önce de başvurulan bir mekanizma olarak biliniyor.

Elektrik üretim altyapısında büyük oranda İran doğalgazına bağımlı olan Irak, Washington’ın enerji bağımsızlığı yönündeki siyasi baskılarıyla karşı karşıya bulunuyor. ABD’nin Bağdat’a sağladığı yaptırım muafiyeti sürelerinin 2025 başı itibarıyla tamamen sonlandırılmış olması, iki ülke arasındaki mali transferleri ve enerji ticaretini sürdürülemez bir karmaşıklığa sürüklemiş durumda.