گوتەبێژی حکوومەت: داوای بودجە لە بەغدا دەکەین نەک مووچە

گوتەبێژی حکوومەت رایگەیاند، بۆ چارەسەرکردنی پرسەکان و بەرەوپێشبردنی پەیوەندییەکان، لیژنەیەکی باڵای هەماهەنگیی هەمیشەیی لەگەڵ حکوومەتی فیدراڵی پێکدەهێنرێت. هاوکات جەختیشی کردەوە، هەرێمی کوردستان لەپێناو تێپەڕاندنی تەنگژە داراییەکانی ناوچەکەدا ئامادەی هەموو ئاسانکارییەکە بۆ دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوت.

ئەمڕۆ چوارشەممە، 10ـی حوزەیرانی 2026، پێشەوا هەورامانی، گوتەبێژی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دوای کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجوومەنی وەزیران لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە کۆبوونەوەکەدا سێ تەوەری سەرەکی تاوتوێ کراون. تەوەرەکان پێکهاتبوون لە پرسی نەوت، رێکخستنەوەی داهاتە ناوخۆییەکان بە مۆدێرنکردنیان لە رێگەی سیستەمی ئەسیکۆداوە، هەروەها پێکهێنانی لیژنەیەکی باڵای هەماهەنگی لە نێوان هەولێر و بەغدا.

پێکهێنانی لیژنەیەکی هاوبەش

سەبارەت بە پێکهێنانی لیژنە هاوبەشەکە گوتەبێژی حکوومەت ئاماژەی بەوە دا، ئەم هەنگاوە دەرەنجامی سەردانەکەی سەرۆکوەزیران مەسرور بارزانییە بۆ بەغدا و لەسەر پێشنیازی هەرێمی کوردستان بووە، حکوومەتی فیدراڵیش پێشوازیی لێ کردووە. 

روونیشی کردەوە، ئەم لیژنەیە هەمیشەیی دەبێت و ئامانجی تەنیا قسەکردن نییە لەسەر گرفتەکان، بەڵکوو کار بۆ بەرەوپێشبردن و بەهێزکردنی هەماهەنگییەکانی نێوان هەردوولا دەکات. ئەندامانی لیژنەکە بەشێکیان جێگیر دەبن و بەپێی ئەو بوارانەش گفتوگۆی لەسەر دەکرێت، دەکرێت گۆڕانکاری لە ئەندامەکاندا بکرێت.

زیادکردنی بەرهەمهێنانی نەوت

لە تەوەرێکی دیکەی قسەکانیدا پێشەوا هەورامانی تیشکی خستە سەر پرسی دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوت و ئاشکرای کرد، شاندی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و کۆمپانیا نەوتییەکان لەگەڵ سەرۆکوەزیرانی عێراق کۆبوونەوەیان کردووە. جەختیشی لەوە کردەوە، حکوومەتی هەرێم بە مەبەستی چارەسەرکردنەوە هەنگاوی ناوە و بۆ دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنان و هەناردەی نەوت، ئامادەی هەموو جۆرە هاوکاری و ئاسانکارییەکە بۆ حکوومەتی فیدراڵی.

لەسەر مەرجی کۆمپانیا نەوتییەکان بۆ دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنان، گوتەبێژی حکوومەت ئەوەشی خستە روو، کۆمپانیاکان راستەوخۆ داوایان لە سەرۆکوەزیرانی عێراق کردووە گەرەنتیی پاراستنیان پێ بدات. باسی لەوەش کرد لە رابردوودا نزیکەی 33 جار هێرش کراوەتە سەر کێڵگە نەوتی و غازییەکان لە سنووری هەرێمی کوردستان، بۆیە کۆمپانیاکان دەیانەوێت دڵنیابنەوە لەوەی لە ناوخۆی عێراقەوە هێرشیان ناکرێتە سەر، ئەمە جگە لە داواکارییەکانیان بۆ پێداچوونەوە بە تێچووی دەرهێنانی نەوت.

گوتەبێژی حکوومەتی هەرێم هۆشداریی دا لە مەترسییەکانی ئەو دۆخەی ناوچەکەی گرتووەتەوە و ئەوەشی خستە روو، بەهۆی ئەو شەڕ و ئاڵۆزییانەی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەیە، دۆخێکی سەخت رووبەڕووی عێراق و هەرێمی کوردستان و وڵاتانی دەوروبەر بووەتەوە. ئەم تەنگژەیە جگە لە لێکەوتە ئاسایشییەکانی، گرفتێکی دارایی قورسیشی دروست کردووە، بۆیە بۆ تێپەڕاندنی ئەم دۆخە و ناردنەدەرەوەی نەوت پشتیوانیی تەواوی هەنگاوەکانی حکوومەتی فیدراڵی دەکەن.

 پڕۆژەی رووناکی و جێبەجێکردنی سیستەمی ئەسکیۆدا

گوتەبێژی حکوومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە رێکخستنی داهاتەکان ئاماژەی بەوە دا، هەرێمی کوردستان هیچ کێشەیەکی لەگەڵ جێبەجێکردنی سیستەمی ئەسیکۆدا نییە. روونیشی کردەوە، لە سەرەتادا پێویستیان بە کات بوو بۆ گونجاندنی سیستەمی ناوخۆیی لەگەڵ ژێرخانی سیستەمەکەی بەغدا، بەڵام ئێستا بە تەواوی ئامادەن و تەنیا چاوەڕێی تیمی حکوومەتی فیدراڵین کاتێک دیاری بکەن بۆ کۆبوونەوەی هاوبەش.

لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا سەبارەت بە پرسە ناوخۆییەکان و پرۆژەی کارەبای 24 کاتژمێری، پێشەوا هەورامانی رایگەیاند، ئامانجی سەرەکیی پرۆژەکە پێدانی کارەبای بەردەوامە بە هاووڵاتییان بە تێچوویەکی کەمتر. ئاماژەی بەوەش کرد لە سەرەتای پرۆژەکەدا هەندێک کێشەی تەکنیکی هەبوون و بوونە هۆی بڕانی کارەبا لە هەندێک کاتدا، بەڵام هەنگاو بە هەنگاو ئەو گرفتانە چارەسەر دەکرێن. 

سەبارەت بە کەمبوونەوەی بەنزینیش جەختی لەوە کردەوە، لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لەسەر هێڵن و گرفتەکە کاتییە و بە زوویی کۆتایی دێت.