زنان کورد با «کارزار کَزی» به مقابله با تفکر افراطی میروند
پیام مشترک زنان کورد و عرب علیه خشونت: «گیسو بریده میشود، اما کرامت نمیشکند.»
به دنبال انتشار ویدیویی که در آن یکی از نیروهای ارتش عربی سوریه با افتخار گیسوی بریدهی یک دختر کورد در شمال شرق سوریه را نمایش میدهد، کارزاری گسترده تحت عنوان «کارزار کَزی» (کارزار گیسو) شبکههای اجتماعی را فراگرفته است. این رویداد نهتنها در میان کوردها، بلکه در سطح جهان عرب و اهالی رسانه نیز واکنشهای تندی در پی داشته و به نمادی برای مبارزه با تروریسم و دفاع از کرامت زنان تبدیل شده است.
پس از انتشار ویدیویی که در آن نیروی نظامی سوریه به شیوهای شنیع و دور از رفتار انسانی، گیسوی یک دختر کورد شهیدشده را در دست میگیرد و به آن افتخار میکند، موجی از خشم و اعتراض شبکههای اجتماعی را در بر گرفت. در واکنش به این رفتار، «کارزار کَزی» اعلام شد که شمار زیادی از فعالان، روزنامهنگاران و زنان در آن مشارکت کردند.
شرکتکنندگان در این کارزار با انتشار عکسها و پیامهای مختلف، تأکید میکنند که «کَزی» تنها یک نماد نیست، بلکه نشانهی کرامت و هویت است. آنان خاطرنشان میکنند که این اقدام تنها یک حرکت نمادین نیست، بلکه اعلام مبارزهای علیه تلاشها برای شکستن تصویر زن و آشکارسازی خطرات تروریسم و رفتارهای وحشیانهی آنان است.
در خصوص ابعاد فرهنگی و معنوی این موضوع، بهار علی، فعال کورد در اربیل به خبرگزاری عراقیه گفت: «در بسیاری از فرهنگها، بهویژه در جامعهی کوردی، کَزی یا مو تنها وسیلهای برای زیبایی نیست، بلکه نمادی عمیق از قدرت، شکوه، هویت و آزادی است. تاریخ ثابت کرده است که موی بلند نزد ملتها بخشی از افتخار و اعتمادبهنفس بوده است.»
بهار علی افزود: «بریدن گیسو در این وضعیت تنها یک عمل جسمانی نیست، بلکه ضربهای معنوی و سنگین است. آن صحنه تنها توهین به یک خانم مبارز نبود، بلکه توهین به تمام زنان بود. مشارکت ما در این کارزار پیامی اخلاقی است که میگوید: کرامت زن غصب نمیشود؛ اگر گیسویی بریده شود، هزاران گیسوی دیگر به نشانهی پیروزی کرامت بافته میشوند.»
وی توضیح داد که این رفتار «چهرهی کریه تروریسم و خطرات آن برای جامعه را نشان میدهد، بهویژه تروریسمی که زنان را هدف قرار میدهد، چه از طریق کشتن و چه با بردهداری و مثله کردن جسد.»
"کَزی" به مثابهی سلاح دفاعی
از سوی دیگر، ریزان شیخدُلِر، فعال حوزهی حقوق زنان، در گفتوگو با همین خبرگزاری اظهار داشت: «کارزار کَزی پاسخی مدنی و قدرتمند برای شکستن تصویری است که میخواهد ارادهی زن آزاد را درهم بشکند. این همبستگی گسترده میان زنان کورد و عرب و اهالی رسانه، تلاشهای تحقیرآمیز را به دفاعی جمعی تبدیل میکند. از امروز کَزی تنها نماد زیبایی نیست، بلکه به عنوان مقاومت شناخته میشود.»
در همین راستا، بانوی دیگری که روزنامهنگار در اربیل است، میگوید: «در فرهنگ کوردی، کَزی تنها برای زیبایی نیست، بلکه نوعی دعا برای بازگشت عزیزان و نماد زنی است که هرگز سر خم نکرده است. زن کورد مویش را رها میکند تا به دشمنانش بگوید استوار است و نمیشکند. بریدن گیسو در سنت عشایری به معنای اعلام جنگ است، اما آنان نمیدانند شرف زن کورد به مویش نیست، بلکه در خاک و کرامتش نهفته است. گیسو بریده میشود، اما کرامت شکسته نمیشود.»
واکنشهای بینالمللی و حقوقی
در سطح بینالمللی، لیندسی اسنل، روزنامهنگار تحقیقی آمریکایی، در حساب کاربری خود در ایکس، این رفتار را بخشی از «توحش گروههای تروریستی» توصیف کرد و تأکید نمود که این ویدیو سندی بر «وحشیگری عمدی علیه زنان در مناطق درگیری» است.
همزمان قتیبه یاسین، نویسنده و روزنامهنگار سوری، این رویداد را «رفتاری داعشی با لباسی دیگر» نامید و هشدار داد که اینگونه رفتارها تصویری خطرناک از فقدان قانون در مناطق تحت کنترل اپوزیسیون ارائه میدهند.
از سوی دیگر، ابراهیم کابان، پژوهشگر امور کوردها، بر این باور است که این رویداد بخشی از «سیاست ارعاب فرهنگی» است که هدف آن وادار کردن ساکنان بومی به مهاجرت میباشد.
همچنین موید عفانه، پژوهشگر حقوقی، تأکید کرد که این اقدام «نقض آشکار کنوانسیون چهارم ژنو» است، زیرا مثله کردن جسد قربانی و توهین به کرامت انسانی محسوب میشود.
همبستگی عربی و کوردی
از بغداد، هدیر عماد، بانوی روزنامهنگار به خبرگزاری عراقیه گفت: «صحنهی افتخار کردن به بریدن گیسوی یک دختر، زشتترین ابزارهای ترور را یادآوری میکند که تنها به کشتن جسم بسنده نمیکند، بلکه تلاش برای ترور معنوی نیز دارد.»
وی اشاره کرد که «کارزار کَزی پاسخی مدنی و فرامرزی و پیامی روشن است که زنان عرب و کورد در یک سنگر علیه افراطگری ایستادهاند. این کارزار سطح هوشیاری جامعه و رسانه را در آشکارسازی جنایات و رسوا کردن تروریسم در برابر افکار عمومی عربی و بینالمللی نشان میدهد.»