کەسوکاری شەهیدانی هەڵەبجە: قەوارەی هەرێم بەرهەمی خوێنی 5000 شەهیدە

کەسوکاری شەهیدان و رزگاربووانی تاوانی کیمیابارانی هەڵەبجە، ناڕەزایەتی توندیان بەرامبەر ئەو لێدوان و هەوڵانە دەربڕی کە باس لە نەمان یان لاوازکردنی قەوارەی سیاسیی هەرێمی کوردستان دەکەن. جەخت دەکەنەوە کە ئەم قەوارەیە بە ئاسانی بەدەست نەهاتووە، بەڵکو بەرهەمی قوربانیدانی هەزاران شەهید و ئەنفالکراوە و رێگە نادەن هیچ لایەنێک بۆ بەرژەوەندیی سیاسی یاری بە چارەنووسی نەتەوەیی کوردەوە بکات.

لە شاری هەڵەبجە، ژمارەیەک لە کەسوکاری شەهیدان و رزگاربووانی تاوانە گەورەکەی ساڵی 1988، پەیامی توندیان ئاراستەی ئەو لایەن و کەسانە کرد کە داوای هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم یان گەڕانەوە بۆ ژێر دەسەڵاتی مەرکەزی دەکەن. بۆ ئەوان، هەرێمی کوردستان تەنیا دەسەڵاتێکی سیاسی نییە، بەڵکو "ماڵ و ناسنامە"ی هەموو ئەو کوردانەیە کە لە پێناویدا خوێنیان رشتووە.

یەکێک لە رزگاربووانی کیمیاباران، کە خۆی خاوەنی چەندین شەهیدی یەک خێزانە، رایگەیاند: "ئەم قەوارەیە بەرهەمی خوێنی 5000 شەهیدی ئەم شارەیە؛ بیستنی لێدوانی ئاوا بۆ ئێمە وەک دووبارە بریندارکردنەوەی جەستەمانە." ئاماژەی بەوە کرد، سەرەڕای هەموو گڵەیی و گازندەکان لە کەموکوڕییەکان، بەڵام پاراستنی قەوارەی هەرێم ئەرکێکی پیرۆزە و نابێت بکرێتە قوربانیی ململانێی حزبی.

کەسوکاری شەهیدان جەخت دەکەنەوە، ئەوانەی باس لە نەمانی قەوارەی هەرێم دەکەن، "رێزی مێژووی پڕ لە خوێن و قوربانیی گەلی کورد ناگرن." هۆشداری دەدەن کە هەر جۆرە دەستکارییەک لەم قەوارە دەستوورییە، دەبێتە هۆی لەدەستدانی هەموو ئەو دەستکەوتانەی کە بە دەیان ساڵ خەبات بەدەست هاتوون.

خەڵکی هەڵەبجە و کەسوکاری شەهیدان داوا لە هەموو هێزە سیاسییەکان دەکەن کە یەکدەنگ بن لە پاراستنی قەوارەی هەرێمی کوردستان و رێگە نەدەن هیچ ئەجێندایەکی ناوخۆیی یان دەرەکی، ئەو ئەزموونە دیموکراسییە بخاتە مەترسییەوە کە تاکە پەناگەی ئارامی گەلی کوردە لە ناوچەکەدا.