دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە راگەیەندراوێکدا سەرکەوتنی هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر شاری تاران راگەیاند و ئاماژەی بەوە کرد، لەو هێرشەدا ژمارەیەکی زۆر لە سەرکردە سەربازییەکانی ئێران کراونەتە ئامانج.

یەکشەممە 5ـی نیسنای 2026، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، لە پەیامێکدا رایگەیاند: "چەندین سەرکردەی سەربازی ئێران، کە بە شێوەیەکی خراپ رێبەرایەتییان دەکرد، لەگەڵ چەندین شوێن و دامەزراوەی دیکەدا، لە رێگەی ئەم هێرشە گەورەیەی کرایە سەر تاران، لەناو بردران."

ئەم لێدوانەی ترەمپ لە کاتێکدایە، ناوچەکە لەناو گرژییەکی سەربازیی تونددایە و ئەو هێرشەی کرایە سەر پایتەختی ئێران وەک گۆڕانکارییەکی گەورە لە رەوتی رووداوەکاندا دەبینرێت.

کۆمپانیای نەوتی میسان رایگەیاند، کۆگاکانی سەر بە کۆمپانیاکە لە کێڵگەی نەوتی "بوزورگان" رووبەڕووی هێرشێکی ئاسمانی درۆنی بوونەتەوە.یەکشەممە 5ـی نیسانی 2026، کۆمپانیای نەوتی میسان رایگەیاند، لە بەیاننامەیەکدا کە لەلایەن نووسینگەی راگەیاندن و پەیوەندییە حکوومییەکانی وەزارەتی نەوتەوە بڵاوکراوەتەوە، دڵنیایی دا کە هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانی و برینداری لە نێوان کارمەند و فەرمانبەرانی کۆمپانیاکەدا لێنەکەوتووەتەوە.

هاوکات، کۆمپانیای نەوتی میسان داوای لە سەرجەم کارمەندانی کردووە، لە ژێر رۆشنایی ئاڵنگاری و بارودۆخی ئێستای ناوچەکەدا، بەوپەڕی وریاییەوە مامەڵە بکەن و پابەندی تەواوی رێنماییەکانی سەلامەتی پیشەیی بن بۆ پاراستنی گیانی خۆیان و دامەزراوە نیشتمانییەکان.

سەدان ئیسرائیلی، لە تەلئەڤیب دژی جەنگی بەردەوام لەگەڵ ئێران، رژانە سەر شەقامەکان و ناتانیاهۆیان بە درێژکردنەوەی جەنگ بۆ بەرژەوەندیی کەسی تۆمەتبار کرد، لە بەرامبەردا سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بەڵێنی دا لێدانەکانیان بۆ سەر جومگە ئابوورییەکانی تاران چڕتر بکەنەوە.

پێگەی "ئەکسیۆس" ئاشکرای کرد کە دانوستانە ناڕاستەوخۆکانی نێوان واشنتن و تاران گەیشتوونەتە بنبەست، ئەمەش لە کاتێکدایە کە تەنیا 48 کاتژمێر لە مۆڵەتەکەی دۆناڵد ترەمپ ماوە بۆ "وێرانکردنی ژێرخانی ئێران". بەپێی راپۆرتەکە، تاران پێشنیازی ئاگربەستی کاتی رەت کردووەتەوە و سوورە لەسەر کۆتاییهێنانی هەمیشەیی بە جەنگ و وەرگرتنی گەرەنتی نێودەوڵەتی.

بەرپرسێکی باڵای  ئیسرائیل بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاند: کە وڵاتەکەی سەرجەم ئامادەکارییەکانی بۆ هێرشکردنە سەر دامەزراوەکانی وزەی ئێران تەواو کردووە و ئێستا تەنیا چاوەڕێی "گڵۆپی سەوز" و رەزامەندیی فەرمیی ئەمریکایە بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنەکە.

پێگەی "ئەکسیۆس" ئاشکرای کرد کە دانوستانە ناڕاستەوخۆکانی نێوان واشنتن و تاران گەیشتوونەتە بنبەست، ئەمەش لە کاتێکدایە کە تەنیا 48 کاتژمێر لە مۆڵەتەکەی دۆناڵد ترەمپ ماوە بۆ "وێرانکردنی ژێرخانی ئێران". بەپێی راپۆرتەکە، تاران پێشنیازی ئاگربەستی کاتی رەت کردووەتەوە و سوورە لەسەر کۆتاییهێنانی هەمیشەیی بە جەنگ و وەرگرتنی گەرەنتی نێودەوڵەتی.

ئاژانسی بلوومبێرگ ئاشکرای کرد ئەمریکا لە ماوەی تەنیا مانگێکدا نزیکەی 80%ـی کۆگای مووشەکیی بەکارهێناوە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە بەرگرییە ئاسمانییەکانی ئێران هێشتا بە مەترسیدار وەسف دەکرێن و تاران بە هەزاران مووشەکی بالیستی و درۆن فشارێکی بێپێشینەی خستووەتە سەر سیستەمە بەرگرییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی.

داتاکانی چاودێریی کەشتیوانی ئاشکرایان کرد، کە لە ماوەی هەفتەی رابردوودا جووڵەی بازرگانی لە گەرووی هورمز گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە. تێکڕای دەربازبوونی کەشتییەکان لە رۆژی هەینی گەیشتووەتە بەرزترین ئاست لەو کاتەوە جەنگی ئێران لە 28ی شوباتی ڕابردوو دەستی پێکردووە.

گوتەبێژی قەرارگەی خاتەمولئەنبیا رایگەیاند: رێز لە سەروەریی عێراق دەگرێت و بەهۆی هەڵوێستە نەگۆڕەکانی لە پشتیوانیکردنی تاران، هەروەها هیچ رێگرییەک لەبەردەم هاتوچۆی بازرگانیی عێراق لە گەرووی هورمز دروست ناکرێت.

گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی رووسیا، هۆشدارییەکی توندی دایە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رایگەیاند، هێرشە بەردەوامەکانی سەر وێستگەی ئەتۆمیی بوشەهر لە ئێران، دۆخەکەی گەیاندووەتە هێڵێکی مەترسیدار کە ئەگەری هەیە کارەساتی لێ بکەوێتەوە. جەختی کردەوە کە مۆسکۆ هەموو هەوڵێکی خۆی دەدات بۆ ئەوەی جیهان لەم مەترسییە گەورەیە ئاگادار بکاتەوە.