۱۲۳مین سالگرد میلاد مصطفی بارزانی؛ بازخوانی میراث رهبر جنبش آزادیخواهی کوردستان
ملت کورد امروز یاد و خاطرهی ۱۲۳مین سالگرد تولد مصطفی بارزانی، رهبر فقید جنبش آزادیبخش کوردستان را گرامی میدارند
روز شنبه، ۱۴ مارس ۲۰۲۶ (۲۴ اسفند ۱۴۰۴)، ملت کورد و مردم اقلیم کوردستان، ۱۲۳مین سالگرد میلاد مصطفی بارزانی، ملقب به «بارزانی نامیرا» را گرامی میدارند.
بارزانی که به عنوان رهبر ملی و نماد پایداری در تاریخ معاصر کوردستان شناخته میشود، سراسر حیات خود را در راه مبارزه برای کرامت و حقوق پایمالشدهی ملت خویش سپری کرد.
از زندان موصل تا فرماندهی در مهاباد
مصطفی بارزانی، فرزند شیخ محمد بارزانی، در ۱۴ مارس ۱۹۰۳ (۲۳ اسفند ۱۲۸۱) در روستای بارزان دیده به جهان گشود. زندگی سیاسی و مبارزاتی او از همان دوران کودکی و در سه سالگی، زمانی که به همراه مادرش (خدیجه خانم) در زندانهای موصل به بند کشیده شد، آغاز گشت. این تجربهی زودهنگام از ستم، نطفهی شخصیتی انقلابی و سازشناپذیر را در وی پرورش داد که بعدها تاریخ زرینی برای ملت خویش رقم زد.
او در اکثر قیامها و جنبشهای سدهی بیستم در کوردستان نقشی کلیدی ایفا کرد. در دوران تأسیس جمهوری کوردستان در مهاباد (۱۹۴۶)، به عنوان ژنرال و فرماندهی کل نیروهای پیشمرگه برگزیده شد و با رشادت تمام از کیان این جمهوری دفاع کرد.
حماسهی عبور از رود ارس و بازگشت به میدان مبارزه
پس از فروپاشی جمهوری مهاباد، مصطفی بارزانی به همراه ۵۰۰ تن از پیشمرگههای جانبرکف، در یک حرکت راهبردی و متهورانه، از میان ارتشهای سه کشور عراق، ایران و ترکیه عبور کرد و با گذشتن از رود ارس، خود را به اتحاد جماهیر شوروی سابق رساند. این هجرت تاریخی که از آن به عنوان یک داستان بزرگ نظامی و نماد استقامت یاد میشود، نام بارزانی را در سطح بینالمللی طنینانداز کرد.
با بازگشت به عراق در سال ۱۹۵۸ (۱۳۳۷) و در پی تداوم سیاستهای سرکوبگرانهی دولت وقت، وی رهبری «انقلاب بزرگ سپتامبر» را در ۱۱ سپتامبر ۱۹۶۱ (۲۰ شهریور ۱۳۴۰) بر عهده گرفت. این جنبش، بزرگترین و طولانیترین انقلاب سراسری ملت کورد بود که تمامی اقشار جامعه از جمله مسلمانان، مسیحیان، ایزدیها، ترکمنها و عربها را زیر یک چتر متحد ساخت.
دستاورد تاریخی خودگردانی
ثمرهی این مبارزات سخت و پرهزینه، وادار کردن دولت بغداد به امضای توافقنامهی ۱۱ مارس ۱۹۷۰ (۲۰ اسفند ۱۳۴۸) بود. این توافق برای نخستین بار در تاریخ، حق خودگردانی (حکم ذاتی) را برای ملت کورد به رسمیت شناخت و زبان و فرهنگ کوردی را وجههای قانونی بخشید.
مصطفی بارزانی فراتر از یک فرماندهی نظامی، بنیانگذار یک مکتب فکری و ملی بود. او همواره بر همزیستی مسالمتآمیز، مدارا و حفظ حقوق تمامی جوامع تأکید داشت. در دوران انقلاب، وی قوانین سختگیرانهای برای حفاظت از غیرنظامیان، محیط زیست و حقوق اسرای جنگی وضع کرد که سیمایی انسانی و پیشرو به مبارزات کوردستان بخشید.
میراث بارزانی و تداوم مسیر در اقلیم کوردستان
مصطفی بارزانی پس از بیش از نیم قرن مجاهدت، در ۱ مارس ۱۹۷۹ (۱۰ اسفند ۱۳۵۷) در ایالات متحدهی آمریکا بر اثر بیماری چشم از جهان فروبست. پیکر وی ابتدا در شرق کوردستان به خاک سپرده شد و پس از قیام بهار ۱۹۹۱، در مراسمی باشکوه به اقلیم کوردستان بازگردانده و در زادگاهش، منطقهی بارزان، به خاک سپرده شد.
امروز پس از گذشت ۱۲۳ سال، راه و اندیشهی بارزانی فقید همچنان به عنوان چراغ راه جنبشهای آزادیخواه باقی مانده است. در حال حاضر، رهبری سیاسی کوردستان و در رأس آنها پرزیدنت مسعود بارزانی، با تکیه بر همین اصول راهبردی، مأموریت حفظ ثبات اقلیم کوردستان، تحکیم همزیستی و دستیابی به تمام حقوق دستوری ملت کورد را در چارچوب یک عراق دموکراتیک و فدرال دنبال میکنند.