عبور از بحران هرمز؛ تأکید آژانس بینالمللی انرژی بر صادرات نفت از طریق اقلیم کوردستان
جایگاه کلیدی اقلیم کوردستان در معادلات انرژی
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، با اشاره به بیثباتی در مسیرهای دریایی، خواستار اتصال میادین نفتی بصره به پایانهی جیهان شد؛ پروژهای راهبردی که با عبور از اقلیم کوردستان، امنیت انرژی بازارهای جهانی را تضمین میکند.
به گزارش حریت دیلی نیوز، با تداوم بیثباتی در تنگهی هرمز بهعنوان یکی از گذرگاههای حساس بازارهای جهانی انرژی، فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، پیشنهاد احداث یک خط لولهی جدید نفتی را مطرح کرده است. این خط لوله قرار است میادین جنوبی بصره در عراق را به پایانهی مدیترانهای جیهان در ترکیه متصل کند. این پیشنهاد با هدف ایجاد یک مسیر جایگزین و دور زدن دائمی مسیرهای دریایی نامطمئن ارائه شده است؛ بهویژه در شرایطی که محدودیتهای نامنظمی بر تردد کشتیهای تجاری در آبهای منطقه اعمال میشود.
ضرورتی راهبردی برای امنیت انرژی
فاتح بیرول در گفتوگو با روزنامهی حریت دیلی نیوز، با تأکید بر شدت اختلالات جاری در مسیرهای دریایی اظهار داشت: «این گلدان یکبار شکسته است و تعمیر آن بسیار دشوار خواهد بود.»
در حال حاضر، حدود ۹۰ درصد از صادرات نفت عراق به عبور از تنگهی هرمز وابسته است. به گفتهی مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، پروژهی خط لولهی بصره-جیهان دیگر صرفاً یک زیرساخت اقتصادی نیست، بلکه به یک ضرورت راهبردی برای عراق و ترکیه و همچنین ابزاری حیاتی برای تضمین امنیت عرضهی انرژی در بازارهای اروپایی تبدیل شده است.
جایگاه کلیدی اقلیم کوردستان در معادلات انرژی
در اجرای این پروژهی کلان، اقلیم کوردستان نقشی غیرقابلانکار و محوری ایفا میکند. مسیر انتقال نفت از جنوب عراق به ترکیه، ناگزیر از جغرافیای اقلیم کوردستان میگذرد. علاوه بر اهمیت مسیر ترانزیتی، اقلیم کوردستان خود دارای منابع غنی نفتی است که تلفیق آن با این شبکهی انتقال، میتواند ظرفیت صادراتی خط لوله را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد. از این رو، هماهنگی با دولت اقلیم کوردستان برای توسعهی زیرساختها و تأمین امنیت این مسیر، شرط اساسی موفقیت این طرح راهبردی به شمار میرود.
عبور از موانع ژئوپلیتیک منطقهای
پیشنهاد احداث این خط لوله در شرایطی مطرح میشود که مسیرهای سنتی ترانزیت در خاورمیانه تحت فشارهای شدید قرار دارند. با توقف عملی کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا که از حمایت ایالات متحده برخوردار بود، و همچنین تداوم بیثباتی در دریای سرخ، ترکیه خود را بهعنوان گزینهای قابلاتکا برای اتصال تجاری خلیج فارس به اروپا معرفی کرده است.
فاتح بیرول با ابراز خوشبینی نسبت به این پروژه تأکید کرد که شرایط کنونی منطقه، زمانبندی اجرای این طرح را کاملاً مناسب کرده است، هرچند تحقق آن نیازمند توافق سیاسی قدرتمند میان بغداد و آنکارا است. وی همچنین خاطرنشان کرد که تأمین مالی این پروژهی فرامرزی که معمولاً بزرگترین مانع در مسیر چنین طرحهایی است، میتواند با حمایت و سرمایهگذاری کشورهای اروپایی تسهیل شود.
نوسانات امنیتی در گذرگاههای دریایی همچنان ادامه دارد؛ بهطوری که تا روز شنبه، وضعیت در تنگهی هرمز ناپایدار گزارش شده و اعمال محدودیتهای مجدد بر کشتیهای تجاری، موجب تغییر مسیر شناورهای حامل گاز طبیعی مایع شده است. این شرایط بیش از پیش بر فوریت اجرای این پروژهی راهبردی در بازاری که دیگر نمیتواند به وضعیت پیشین لجستیک دریایی تکیه کند، صحه میگذارد.